Nikolaas II van Rusland

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Nikolaas II
Keiser van die hele Rusland
Nicolas II photographie couleur.jpg
Dinastie Romanof
Bewind 1894 - 1917
Kroning 26 Mei 1896
Volle naam Nikolai Aleksandrowitsj Romanof
Ander titels Tsaar
Gebore 6 Mei 1868
Tsarskoje Selo
Gesterf 16 Julie 1918
Jekaterinburg
Voorganger Aleksander III
Opvolger 1. Tsarewitsj Aleksei (eerste abdikasie – die abdikasie is later verander sodat die troon sou gaan na groothertog Michail)
2. Groothertog Michail (tweede abdikasie – wys die troon van die hand)
3. Georgi Lwof, president van die tussentydse regering
Gade Aleksandra Fjodorowna
Kinders Olga
Tatjana
Maria
Anastasia
Aleksei
Vader Aleksander III
Moeder Maria Fjodorowna
Foto deur die Levitsky-maatskappy van die laaste keiserlike gesin. Regsom van regs bo: keiserin Aleksandra, Anastasia, Aleksei, Tatjana, tsaar Nikolaas II, Olga en Maria (Liwadija, 1913)
Die laaste foto van Nikolaas II, wat geneem is terwyl hy in ballingskap was
Graf van Nikolaas II in Sint Petersburg, Rusland

Nikolaas II Aleksandrowitsj (Russies: Николай II Александрович; Nikolai II Aleksandrowitsj) (Tsarskoje Selo, 6 Mei 1868Jekaterinburg, 16 Julie 1918) was die laaste tsaar van Rusland en die laaste heerser van die Romanof-dinastie (1613-1917). Tydens sy heerskappy het Rusland byna 17% van die oppervlakte van die aarde beslaan.

Vroeë lewe[wysig]

Nikolaas was die seun van tsaar Aleksander III en Maria Fjodorowna. Hy word "Nicky" genoem deur sy familie en vriende. In 1884 raak hy verlief op Alix van Hesse, dogter van groothertog Lodewyk IV van Hesse en prinses Alice van Engeland, tweede oudste dogter van koningin Victoria. Hy is 16, sy net 12.

Hulle ontmoet weer in 1889, toe hy 21 en sy 17 is. Nadat sy Sint Petersburg besoek het, sê Nikolaas as Alix nie sy vrou word nie, sal hy nooit trou nie[1]. Sy ouers is egter teen die verhouding gekant, want hulle hoop om Rusland se nuwe bondgenootskap met Frankryk te versterk deur ’n huwelik tussen Nikolaas en prinses Hélène van Orléans, dogter van Philippe, comte de Paris van die Huis van Orléans.

Op 8 April 1894 raak Nikolaas verloof aan prinses Alix. In November van daardie jaar neem sy die ortodokse geloof aan en kry die naam Aleksandra Fjodorowna.

Aleksander het gedink daar is nog baie tyd oor om sy oudste seun die sake van die regering te leer. Gedurende 1894 gaan sy gesondheid egter agteruit en op 20 Oktober dié jaar sterf hy onverwags op 49-jarige ouderdom. Nikolaas voel so onvoorberei vir sy rol as tsaar dat hy in trane vra: "Wat gaan met my en die hele Rusland gebeur?"[2]

Die datum vir Nikolaas en Aleksandra se troue, wat eers die volgende lente sou plaasvind, word vervroeg omdat Nikolaas haar steun nou nodiger as ooit het. Hulle trou op 26 November 1894.

Titel[wysig]

Nikolaas se volle titel was Ons, Nikolaas die Tweede, deur die genade van God keiser en outokraat van die hele Rusland, van Moskou, Kiëf, Wladimir, Nowgorod; tsaar van Kazan, tsaar van Astrachan, koning van Pole, tsaar van Siberië, tsaar van Tsjersonesos, tsaar van Georgië; lord van Pskof en groothertog van Smolensk, Litaue, Wolhinië, Podolië en Finland; prins van Estland, Liwonië, Koerland en Semigalië, Samogitië, Belostok, Karelië, Twer, Joegra, Perm, Wjatka, Wolga-Bulgarië en ander gebiede; lord en groothertog van Nizjni Nowgorod, Tsjernigof, Rjazan, Polotsk, Rostof, Jaroslawl, Beloozero, Oedorski, Obdorië, Kondië, Witebsk, Mstislaf en al die noordelike gebiede; monarg van Iwerië, Kartalinië en die Kabardiese lande en Armeense gebiede; erf-lord en heerser van Tsjerkassië; lord van Turkestan; erfgenaam van Noorweë, hertog van Schleswig-Holstein, Stormarn, Dithmarschen en Oldenburg, en so meer, en so meer, en so meer.

Bewind[wysig]

Nikolaas voel verplig om die outokratiese beginsels van sy pa in stand te hou, maar het ’n veel swakker persoonlikheid as sy pa. Hy word deur twee bekwame ministers bygestaan, naamlik Sergei Witte, minister van finansies van 1892-1903, en Pjotr Stolipin, premier van 1906-1911, wat ’n betekenisvolle bydrae lewer om die ekonomiese ontwikkeling van Rusland te bevorder. Nikolaas steun hulle egter nie konsekwent nie omdat hy van mening is dat dit sal afbreuk doen aan sy outokratiese mag. Maar sonder die teenwoordigheid van ’n sterk minister word hy maklik deur bekendes gemanipuleer.

Nikolaas is ten gunste van die behoud van vrede in Europa. Hy is een van diegene wat inisiatief neem vir die hou van die Den Haagse Vredeskonferensie van 1899, wat aanleiding gee tot die stigting van die Internasionale Hof van Arbitrasie.

Ongewilde tsaar[wysig]

Bloedige Sondag[wysig]

Op Saterdag 21 Januarie 1905 stel ’n priester, George Gapon, die regering in kennis dat ’n optog van werkers die volgende dag in Sint Petersburg sou plaasvind. Hy vra dat die tsaar teenwoordig sal wees sodat hulle ’n petisie aan hom kan oorhandig. Die ministers ontmoet dadelik om die probleem te bespreek. Hulle oorweeg dit nie eens om die tsaar, wat in Tsarskoje Selo buite Sint Petersburg is, in te lig oor die optog of die petisie nie. Hulle voorstel dat ’n ander lid van die keiserlike familie die petisie ontvang, word afgewys. Eindelik besluit die ministers om ekstra troepe na die stad te bring en te hoop sake ruk nie handuit nie. Daardie aand word die tsaar vir die eerste keer van die optog in kennis gestel.

Op Sondag 22 Januarie 1905 begin vader Gapon sy optog. Die werkers loop vreedsaam en vrolik deur die stad se strate. Party dra kruise, ikone en godsdienstige plakkate, ander Russiese vlae en portrette van die tsaar. Hulle sing godsdienstige liedere en God Behoed die Tsaar. Om 14:00 moet die verskillende groepe voor die Winterpaleis bymekaarkom. Oral in die stad vind hulle egter dat hul pad na die paleis deur troepe geblokkeer word. Onseker wat dit beteken en gretig om nie die ontmoeting met die tsaar mis te loop nie, beweeg die groepe mense vorentoe. In hierdie oomblik van chaos brand die soldate los. Koeëls tref mans, vroue en kinders en laat bloedvlekke op die sneeu.

Die amptelike syfer van slagoffers is 92 dood en ’n paar honderd gewond; die ware syfer was waarskynlik veel hoër. Intussen verdwyn Gapon en ander leiers word gevange geneem. Hulle word uit die hoofstad verban en versprei elders gerugte dat duisende mense doodgeskiet is. Daardie dag, bekend as "Bloedige Sondag", verander die verloop van die Russiese geskiedenis. Dit vernietig die ou, legendariese geloof dat die tsaar en die volk een is. Buite Rusland val die toekomstige Britse eerste minister Ramsay MacDonald die tsaar aan. Hy noem hom ’n "bloedbevlekte skepsel" en "alledaagse moordenaar"[3].

Raspoetin[wysig]

Die enigste seun van Nikolaas en Aleksandra, tsarewitsj Aleksei, ly aan hemofilie, ’n oorerflike bloedsiekte waarvoor geen genesing bestaan nie. Die lekeprediker en “wonderwerker” Grigori Raspoetin word deur familielede beskou as moontlike geneser van die seun en kry gou invloed op veral die tsarina. Sy invloed wek verset by die invloedryke adel en hy word uiteindelik in Desember 1916 deur ’n aantal Russiese adellikes vermoor.

Oorloë[wysig]

Tydens sy outokratiese regime raak Nikolaas II in twee oorloë gewikkel, en albei het rampspoedige gevolge vir Rusland. Die eerste, die Russies-Japannese Oorlog, word in 1905 die aanleiding van ’n rewolusie. Die tsaar word hierdeur gedwing om die instelling van ’n soort parlement, die Doema, te aanvaar.

Die tweede oorlog waarin die tsaar Rusland begeef, is die Eerste Wêreldoorlog. Op 24 Februarie 1917, in ’n tyd van bittere armoede ná drie jaar van oorlog, strawwe oorlogswinters en miljoene slagoffers, begin ’n spontane volksopstand in Moskou, wat die eerste fase is van die Russiese rewolusie. Hoewel die tsaristiese orde tot op daardie staduim elke opstand onderdruk het, gebeur dit hierdie keer nie. Inteendeel, sommige soldate skiet hul eie offisiere en neem aan die opstand deel. ’n Week later, op 2 Maart, word Nikolaas gedwing om afstand te doen van die troon ten gunste van sy broer, Michail, en word na Jekaterinburg verban.

Dood[wysig]

Op 16 Julie 1918, toe die Wit Leër op die punt staan om Jekaterinburg te verower, word die tsaar en sy hele familie doodgeskiet op bevel van die plaaslike sowjet. Die lyke word grotendeels verbrand en daarna in ’n park begrawe.

Kort ná die ineenstorting van die Sowjetunie kry die Romanofs ’n vorm van erkenning: In 1998 word die oorskot van Nikolaas II, sy vrou en drie van sy kinders herbegrawe in Sint Petersburg.

Op 14 Augustus 2000 word die hele gesin deur die Russies-Ortodokse Kerk tot heiliges verklaar.

Stamboom[wysig]

 
 
 
 
8. Nikolaas I van Rusland
 
 
4. Aleksander II van Rusland
 
 
 
 
 
 
9. Prinses Charlotte van Pruise
 
 
2. Aleksander III van Rusland
 
 
 
 
 
 
10. Lodewyk II, Groothertog van Hesse en by Ryn
 
 
5. Prinses Marie van Hesse en by Ryn
 
 
 
 
 
 
11. Prinses Wilhelmina van Baden
 
1. Nikolaas II van Rusland
 
 
 
 
 
12. Friedrich Wilhelm, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
 
 
6. Christiaan IX van Denemarke
 
 
 
 
 
 
13. Prinses Louise Carolina van Hesse-Kassel
 
 
3. Prinses Dagmar van Denemarke
 
 
 
 
 
 
14. Landgraaf Wilhelm van Hesse-Kassel
 
 
7. Prinses Louise van Hesse-Kassel
 
 
 
 
 
 
15. Prinses Louise Charlotte van Denemarke
 

Verwysings[wysig]

  1. Massie, Robert K., The Fate of the Romanovs: The Final Chapter, Random House, ISBN 394-58048-6, 1995
  2. Feinstein, Elaine (2006). Uittreksel uit Anna of All the Russias. Vintage. ISBN 978-1-4000-3378-2.
  3. Massie, Robert K., The Fate of the Romanovs: The Final Chapter, Random House, ISBN 394-58048-6, 1995, p. 125

Eksterne skakels[wysig]

Tsare en keisers van Rusland
Tsare Iwan IV (Iwan die Verskriklike)Fjodor IBoris GodoenofFjodor IIVals Dmitri IVals Dmitri IIWasili IVMichailAlekseiFjodor IIISofia Aleksejewna (regent) • Iwan V saam met Pieter I
Keisers Pieter I (Pieter die Grote)Katharina IPieter IIAnnaIwan VIElisabethPieter IIIKatharina II (Katharina die Grote)PaulAleksander INikolaas IAleksander IIAleksander IIINikolaas II