Belize

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Belize
Vlag van Belize Wapen van Belize
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Sub Umbra Floreo
(Latyn vir: "Onder die skaduwee floreer ek")
Volkslied: Land of the Free
(Engels vir: "Land van die vrye")

Koninklike volkslied: God Save the Queen
(Engels vir: "God beskerm die koningin")
Ligging van Belize
Hoofstad Belmopan

17°15′N 88°46′W / 17.250°N 88.767°W / 17.250; -88.767

Grootste stad Belize-stad

17°30′N 88°11′W / 17.500°N 88.183°W / 17.500; -88.183

Amptelike tale Engels
Regering

Monarg
• Goewerneur-generaal
Eerste minister
Unitêre parlementêre
grondwetlike monargie
Elizabeth II
Colville Young
Dean Barrow
Onafhanklikheid
21 September 1981
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
22 966[1] km2  (150ste)
8 867 myl2
0,8
Bevolking
 - 2017-skatting
 - 2010-sensus
 - Digtheid
 
387 879[2] (11ste)
324 528[3]
14,1 / km2 (212de)
36,5 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2019-skatting

$3,492 miljard[4]
$8 596[4]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2019-skatting

$1,987 miljard[4]
$4 890[4]

MOI (2017) Green Arrow Up Darker.svg 0,708[5] (106de)  –  hoog
Gini (1999) 53,3[6] –  medium
Geldeenheid Dollar (BZD)
Tydsone
 - Somertyd
CST (UTC-6)
nie toegepas nie (UTC-6)
Internet-TLD .bz
Skakelkode +501

Belize (voorheen: Brits-Honduras; Engels: [bəˈliːz], ; Spaans: Belice) is 'n land in Noord-Amerika en is die enigste Sentraal-Amerikaanse land waar Engels in plaas van Spaans as amptelike taal gebruik word. Belize beslaan 'n oppervlakte van 22 966 km² en het 'n bevolking van 387 879 in 2017 gehad. Belize is in die suide van Meksiko, in die noordooste van Guatemala en in die weste van die Karibiese See geleë. Die hoofstad is Belmopan en die grootste stad is Belize-stad.

Nasa-Satellietbeeld van Belize
Kaart van Belize
Topografiese kaart van Belize

Belize se naam is ontleen van die oos-vloeiende Belize-rivier wat naby Belize-stad in die Karibiese See uitmond. Dié rivier is deur die Dominikaanse priester Fray José Delgado in 1677 "Río Balís" genoem, afgelei van die Majaanse woord belix of beliz vir "modderwater".[7]

Nes die hele Yucatán-skiereiland is Belize deur Maja bevolk en het darem deel uitgemaak van Meso-Amerika. Die Spaanse conquistadores het die skiereiland verower, maar weens 'n gebreek aan natuurlike hulpbronne die gebied nie by die Spaanse Ryk ingelyf nie. Met die ondertekening van die Vrede van Parys in 1783 het Belize onder die invloed van die Koninkryk van Groot-Brittanje gekom en tot die kolonie Brits-Honduras ontwikkel. Vervolgens is dit by die Britse Ryk ingelyf, ondergeskik aan die Britse goewerneur van Jamaika.

Op 21 September 1981 het Belize van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword. Belize is 'n grondwetlike monargie binne die Britse Statebond en Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk is die staatshoof van dié land.[8] Guatemala se aanspraak op sy grondgebied bly spanning veroorsaak.[9] Die land beskik oor 'n besondere biodiversiteit en 'n florerende toerismebedryf. Die koraalriwwe langs die kus is gewild by duikers.

Klimaat[wysig | wysig bron]

Belize het 'n laagliggende, moerasagtige kusvlakte en lae berge in die suide. Die klimaat is tropies, warm en vogtig. Die reënseisoen is van Mei tot Desember.

Demografie[wysig | wysig bron]

Belize beskik oor 'n diverse bevolking, waarvan die meerderheid Mestizo (52,9%), gevolg deur Kreole (25,9%) en Maja-Indiane (11,3%). Die belangrikste tale sluit in Engels (62,9%), Spaans 56,6%, Kreools (44,6%) en Majaans (10,5%).[1]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 (en) "Belize". CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. Besoek op 7 Januarie 2019.
  2. (en) POPULATION & HOUSEHOLD. sib.org.bz
  3. (en) "Belize Population and Housing Census 2010: Country Report" (PDF). Statistical Institute of Belize. 2013. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 27 Januarie 2016. Besoek op 11 Desember 2014.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Belize". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 7 Januarie 2019.
  5. (en) "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Besoek op 7 Januarie 2019.
  6. (en) "Belize". Wêreldbank. Besoek op 7 Januarie 2019.
  7. (en) Twigg, Alan (2006). Understanding Belize: A Historical Guide. Madeira Park, BC: Harbour Publishing. pp. 9–10, 38–45. ISBN 978-1-55017-325-3.
  8. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
  9. (en) "Belize-Guatemala border tensions rise over shooting". BBC. 22 April 2016. Besoek op 7 Januarie 2019.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]