Belize

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Belize
Vlag van Belize Wapen van Belize
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Sub Umbra Floreo
(Latyn vir: "Onder die skaduwee floreer ek")
Volkslied: Land of the Free
(Engels vir: "Land van die vrye")

Koninklike volkslied: God Save the Queen
(Engels vir: "God beskerm die koningin")
Ligging van Belize
Hoofstad Belmopan

17°15′N 88°46′W / 17.250°N 88.767°W / 17.250; -88.767

Grootste stad Belize-stad

17°30′N 88°11′W / 17.500°N 88.183°W / 17.500; -88.183

Amptelike tale Engels
Regering

Monarg
• Goewerneur-generaal
Eerste minister
Unitêre parlementêre
grondwetlike monargie
Elizabeth II
Colville Young
Johnny Briceño
Onafhanklikheid
• Selfregering
• van die Verenigde Koninkryk

Januarie 1964
21 September 1981
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
22 966[1] km2  (147ste)
8 867 myl2
0,8
Bevolking
 - 2019-skatting
 - 2010-sensus
 - Digtheid
 
408 487[2] (11ste)
324 528[3]
17,79 / km2 (169ste)
46,1 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2020-skatting

$2,373 miljard[4]
$5 695[4]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2020-skatting

$1,556 miljard[4]
$3 734[4]

MOI (2018) Green Arrow Up Darker.svg 0,720[5] (103de)  –  hoog
Gini (1999) 53,3[6] –  medium
Geldeenheid Dollar (BZD)
Tydsone
 - Somertyd
CST (UTC-6)
nie toegepas nie (UTC-6)
Internet-TLD .bz
Skakelkode +501

Belize (voorheen: Brits-Honduras; Engels: [bəˈliːz], ; Spaans: Belice) is 'n land in Noord-Amerika en is die enigste Sentraal-Amerikaanse land waar Engels in plaas van Spaans as amptelike taal gebruik word. Belize beslaan 'n oppervlakte van 22 966 km² en het 'n bevolking van 408 487 in 2019 gehad. Belize is in die suide van Meksiko, in die noordooste van Guatemala en in die weste van die Karibiese See geleë. Die hoofstad is Belmopan en die grootste stad is Belize-stad.

Nasa-Satellietbeeld van Belize
Kaart van Belize
Topografiese kaart van Belize

Belize se naam is ontleen van die oos-vloeiende Belize-rivier wat naby Belize-stad in die Karibiese See uitmond. Dié rivier is deur die Dominikaanse priester Fray José Delgado in 1677 "Río Balís" genoem, afgelei van die Majaanse woord belix of beliz vir "modderwater".[7]

Nes die hele Yucatán-skiereiland is Belize deur Maja bevolk en het darem deel uitgemaak van Meso-Amerika. Die Spaanse conquistadores het die skiereiland verower, maar weens 'n gebreek aan natuurlike hulpbronne die gebied nie by die Spaanse Ryk ingelyf nie. Met die ondertekening van die Vrede van Parys in 1783 het Belize onder die invloed van die Koninkryk van Groot-Brittanje gekom en toe die kolonie Brits-Honduras geword. Vervolgens is dit by die Britse Ryk ingelyf, ondergeskik aan die Britse goewerneur van Jamaika.

Op 21 September 1981 het Belize van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword. Belize is 'n grondwetlike monargie binne die Britse Statebond en Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk is die staatshoof van dié land.[8] Guatemala se aanspraak op sy grondgebied bly spanning veroorsaak.[9] Die land beskik oor 'n besondere biodiversiteit en 'n florerende toerismebedryf. Die koraalriwwe langs die kus is gewild by duikers.

Klimaat[wysig | wysig bron]

Belize het 'n laagliggende, moerasagtige kusvlakte en lae berge in die suide. Die klimaat is tropies, warm en vogtig. Die reënseisoen is van Mei tot Desember.

Demografie[wysig | wysig bron]

Belize beskik oor 'n diverse bevolking, waarvan die meerderheid Mestizo (52,9%), gevolg deur Kreole (25,9%) en Maja-Indiane (11,3%). Die belangrikste tale sluit in Engels (62,9%), Spaans 56,6%, Kreools (44,6%) en Majaans (10,5%).[1]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 (en) "Belize". CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 April 2020. Besoek op 13 November 2020.
  2. (en) "Population and Population Density 2010, Postcensal estimates". Statistical Institute of Belize. Besoek op 18 Augustus 2019.
  3. (en) "Belize Population and Housing Census 2010: Country Report" (PDF). Statistical Institute of Belize. 2013. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 27 Januarie 2016. Besoek op 11 Desember 2014.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Belize". Internasionale Monetêre Fonds. Oktober 2020. Besoek op 13 November 2020.
  5. (en) "2019 Human Development Index Ranking". United Nations Development Programme. 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 April 2020. Besoek op 13 November 2020.
  6. (en) "Belize". Wêreldbank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019. Besoek op 13 November 2020.
  7. (en) Twigg, Alan (2006). Understanding Belize: A Historical Guide. Madeira Park, BC: Harbour Publishing. pp. 9–10, 38–45. ISBN 978-1-55017-325-3.
  8. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
  9. (en) "Belize-Guatemala border tensions rise over shooting". BBC. 22 April 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 April 2020. Besoek op 13 November 2020.

Bronne[wysig | wysig bron]

Algemeen

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]