Suid-Afrikaanse Musiekpryse

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Die SAMA-logo wat sedert 2016 gebruik word
'n SAMA

Die Suid-Afrikaanse Musiekpryse (Engels: South African Music Awards) is 'n jaarlikse seremonie waartydens Suid-Afrikaanse musikante met pryse vereer word. Die seremonie word deur die Recording Industry of South Africa (RiSA) gereël. Die wenner van elke afdeling ontvang 'n beeldjie wat 'n SAMA genoem word. Die geleentheid is vir die eerste keer in 1995 aangebied. Benoemings word vroeg in die jaar gemaak op grond van die vorige jaar se prestasies. Die vertoning word meestal by die Superbowl in Sun City aangebied, maar is ook al by die Sandton-konferensiesentrum,[1] Montecasino in Fourways[2] en die Inkosi Albert Luthuli Internasionale Konferensiesentrum in Durban[3] aangebied. Dit word gewoonlik op nasionale televisie uitgesaai, met regstreekse optredes deur mense wat vir pryse benoem is. Die Suid-Afrikaanse Musiekpryse is soortgelyk aan die Grammy-pryse wat in die Verenigde State van Amerika aangebied word.

Pryse[wysig | wysig bron]

Sedert die 21ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse van 2015, is daar 'n totaal van ses-en-dertig kategorieë wat toegeken word. Hierdie kategorieë verander van jaar na jaar om veranderinge in musiekstyle en veranderinge in gewildheid van genres te akkommodeer. Hierdie generes sluit in Volwasse Kontemporêr, Afrikaans, Klassiek, Dans, Geloof, Jazz, Kwaito, Maskandi, Pop, Rap, Reggae, RnB, Rock, Soul en Tradisionele musiek.

Somtyds word genres saam in 'n enkele kategorie gegroepeer op grond van hul gewildheid onder 'n sekere demografie, byvoorbeeld Hip Hop, Afrikaanse pop en kwaito-kunstenaars word dikwels saam gegroepeer as stedelike kunstenaars omdat hierdie genres baie gewild is onder Suid-Afrikaners wat in stedelike gebiede woon.

Slegs Suid-Afrikaanse burgers en permanente inwoners van Suid-Afrika kan in aanmerking kom vir 'n SAMA-nominasie. Die toekenning van pryse word grootliks deur 'n komitee bepaal, maar sommige pryse word bepaal word deur stemme van die publiek, per SMS.[4]

1ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (1995)[wysig | wysig bron]

Soweto String Quartet was die nuweling van die jaar by die 1ste SAMA-pryse in 1995

Die prysuitdeling van die eerste Suid-Afrikaanse Musiekpryse het in 1995 plaasgevind.

Van die wenners sluit in:

  • Johannes Kerkorrel – Beste rockalbum vir Cyanide In The Beefcake.
  • Prophets of the City – Beste kletsrymalbum vir Phunk Phlow.
  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Isigebengu.[5]
  • Tananas – Beste jazzalbum vir Orchestra Mundo.[6]
  • Woza Africa – Beste koormusiekalbum vir Istokvel.[7]
  • Lucky Dube – Beste reggae-album vir Trinity en beste enkelsnit vir Feel Irie.[8]
  • Dr. Victor & The Rasta Rebels – Beste enkelsnit vir Shambala.
  • Jabu Khanyile – Manlike kunstenaar van die jaar en liedjie van die jaar vir Mmalo-We.[9]
  • Brenda Fassie – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Abantu Bayakhuluma.
  • Soweto String Quartet – Nuweling van die jaar, beste instrumentele album en beste popalbum vir Zebra Crossing.[10]

2de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (1996)[wysig | wysig bron]

Die prysuitdeling van die 2de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het in 1996 plaasgevind.

Van die wenners sluit in:

  • Sharon Dee – Beste township-popalbum vir Local is Lekker.
  • Vicky Sampson – Beste popalbum vir Zai en beste musiekvideo vir African Dream.
  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Indaba.[5]
  • Mango Groove – Beste Engelse volwasse kontemporêre album vir Eat A Mango.
  • Joe Nina – Beste township-dansalbum vir Joy.
  • Moses Molelekwa – Beste tradisionele jazzalbum asook beste kontemporêre album vir Finding One’s Self.
  • Lebo M. - Manlike kunstenaar van die jaar.
  • Vicky Sampson – Vroulike kunstenaar van die jaar vir African Dream.
  • Qkumba Zoo – Nuweling van die jaar vir The Child (Inside).

3de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (1997)[wysig | wysig bron]

Sibongile Khumalo was die vroulike kunstenaar van die jaar by die 3de SAMA in 1997

Die prysuitdeling van die 3de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 26 April by die Johannesburgse burgersentum plaasgevind.[11] Saksofoonspeler West Nkosi is vereer met 'n SAMA-prys vir uitstaande bydrae tot plaaslike musiek en Joseph Shabalala in vereer met 'n SAMA-prys vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.

Van die wenners sluit in:

  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Umshado.[5]
  • Lieze Stassen – Beste Afrikaanse kontemporêre album vir Thula.[12]
  • Soweto String Quartet – Beste instrumentele album vir Renaissance.
  • Harley and the Rasta Family – Beste reggae-album vir Harley and the Rasta Family.[13]
  • Bob Mabena – Beste kletsrymalbum vir Funkier – The Remixes.[14]
  • Skeem – Beste township-popalbum vir Waar Was Jy?[15]
  • Springbok Nude Girls – Beste rockprestasie vir die enkelsnit It Became A Weapon.[11]
  • Coleske – Beste Engelse volwasse kontemporêre album.
  • Johannes Kerkorrel – Manlike kunstenaar van die jaar en beste Afrikaanse kontemporêre album vir Ge-trans-for-meer.
  • Sibongile Khumalo – Vroulike kunstenaar van die jaar en beste volwasse kontemporêre album vir Ancient Evenings.
  • Ladysmith Black Mambazo – Duo of groep van die jaar vir Ukuzala-Ukuzelula.
  • Revolution – Nuweling van die jaar.

4de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (1998)[wysig | wysig bron]

Yvonne Chaka Chaka, vroulike kunstenaar van die jaar in 1998

Die prysuitdeling van die vierde Suid-Afrikaanse Musiekpryse het in 1998 by die Johannesburgse burgersentum plaasgevind. Die aanbieders was Zandi Nhlope en Eric Miyene.[16]

Van die wenners sluit in:

  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Idlozi.[5]
  • Ringo Madlingozi – Beste volwasse kontemporêre album vir Sondelani.
  • Ratau Mike Makhalemele – Beste tradisionele jazzalbum vir Searching For The Truth.
  • POC – Beste kletsrymalbum vir Ghetto Code.
  • Sugardrive – Beste rockalbum vir Sand.Man.Sky.
  • Vusi Mahlasela – Manlike kunstenaar van die jaar vir Silang Mabele.[17]
  • Yvonne Chaka Chaka – Vroulike kunstenaar van die jaar.
  • The Usual – Duo of groep van die jaar.
  • Jimmy Dludlu – Nuweling van die jaar en beste kontemporêre jazzalbum vir Echoes From The Past.

5de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (1999)[wysig | wysig bron]

Standbeeld van Brenda Fassie, vroulike kunstenaar van die jaar in 1999

Die prysuitdeling van die 5de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 18 Mei 1999 in die Superbowl te Sun City plaasgevind.[18] TKZee is met vier SAMA-pryse vereer, onder andere beste groep van die jaar.[19]

Van die wenners sluit in:

  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Amanikiniki.[5]
  • Nico van Rensburg – Beste Boeremusiekalbum vir Legende.
  • Lee – Beste musiekvideo vir Byala Bya Xintu deur Jeff Maluleke.
  • Soweto String Quartet – Beste instrumentele album vir Millenia.
  • Winston Mankunku Ngozi – Beste tradisionele jazzalbum vir Molo Africa.
  • Moses Taiwa Molelekwa – Beste kontemporêre jazzalbum vir Genes & Spirits.
  • Lionel Bastos – Beste Engelse kontemporêre album vir Simple.
  • Lucas Maree – Beste Afrikaanse kontemporêre album vir Mot om die Kers.
  • Karma – Beste popalbum vir One Day Soon.
  • Battery 9 – Beste rockalbum vir Wrok.
  • M.I.C. - Beste kontemporêre dansalbum vir Millenium...Gone and Beyond.
  • DJ's at Work – Beste populêre dansalbum vir DJ's at Work.
  • Ringo Madlingozi – Manlike kunstenaar van die jaar vir Mamelani.
  • Brenda Fassie – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Memeza en liedjie van die jaar vir Vul'indlela.
  • TKZee – Duo of groep en beste kwaitoalbum van die jaar vir Halloween.
  • TKZee en Benni – Beste kwaito-enkelsnit vir Halloween en beste algehele enkelsnit vir Shibobo.
  • Tasché – Nuweling van die jaar vir Tasché.

6de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2000)[wysig | wysig bron]

Jimmy Dludlu, manlike kunstenaar van die jaar in 2000

Die prysuitdeling van die 6de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 30 Maart 2000 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Busi Mhlongo en Ladysmith Black Mambazo het onderskeidelik met drie SAMA-pryse weggestap terwyl Brenda Fassie en Jimmy Dludlu elk met twee pryse vereer is. Jonas Gwangwa, Caiphus Semenya, Hugh Masekela, Nico Cartstens en Dan Hill is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[20] Die aanbieder was Martin Jonas.

Van die wenners sluit in:

  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Isigqebhezana.[5]
  • Brenda Fassie – Liedjie van die jaar vir Nomakanjani.
  • Springbok Nude Girls – Beste rockalbum vir Surpass the Powers.
  • Sugardrive – Beste pop/rockenkelsnit vir A Single and some remixes.
  • Themba Mkhize – Beste tradisionele jazzalbum vir Tales From The South.
  • E'smile – Beste R&B-album vir Beautiful Thing.
  • M'du – Beste kwaitoalbum vir 24Seven.
  • Deepak Ram – Beste instrumentele album vir Searching For Satyam.
  • Lucky Dube – Beste reggae-album.
  • Wendy Oldfield – Beste popalbum vir On A Pale Blue Dot.
  • Jimmy Dludlu – Manlike kunstenaar van die jaar vir Essence of Rhythm.
  • Busi Mhlongo – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Urban Zulu.
  • Ladysmith Black Mambazo – Duo of groep van die jaar.
  • Gloria Bosman – Nuweling van die jaar vir Tranquility.

7de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2001)[wysig | wysig bron]

Miriam Makeba was die vroulike kunstenaar van die jaar in 2001

Die prysuitdeling van die 7de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 5 April 2001 in die Sandton-konferensiesentrum plaasgevind. Letta Mbulu, Dr. Philip Tabane, Dolly Rathebe en Dorothy Masuka is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[21] The Soul Brothers wen die prys vir die beste Mbaqanga-album vir Intombi Yami, 'n prys wat hulle vir die afgelope sewe jaar gewen het.[22]

Van die wenners sluit in:

  • Nico van Rensburg – Beste Boeremusiekalbum vir So Speel Ons.
  • Tony Cox – Beste instrumentale album vir Matabele Ants.
  • Mandoza – Beste kwaitoalbum vir Nkalakatha.
  • Coleske – Beste Engelse volwasse kontemporêre album en beste popalbum vir Faith In Love.
  • Lebo – Beste dansalbum vir Dream.
  • Brenda Fassie – Beste albumverkoper vir Amadlozi.
  • Om te Breyten – Beste Afrikaanse kontemporêre album met met verskeie kunstenaars.[23]
  • Springbok Nude Girls – Beste rockalbum vir Relaxzor.
  • Tk – Beste R&B-album vir Tko.
  • Dq (Deo Quorum) – Beste pop/rockenkelsnit vir Friend.
  • Lebo – Beste dansenkelsnit vir Intro.
  • Tkzee Family – Beste kwaitoenkelsnit vir Izinja Jam.
  • Leigh Ogilvie – Beste musiekvideo vir Amatsheketshe deur Bayete
  • Don Laka – Manlike kunstenaar van die jaar vir Pyramid.
  • Miriam Makeba – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Homeland.
  • Bayete and Jabu Khanyile – Duo of groep van die jaar vir Thobekile.
  • Selaelo Selota – Nuweling van die jaar vir Painted Faces.

8ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2002)[wysig | wysig bron]

Judith Sephuma, vroulike kunstenaar van die jaar in 2002

Die prysuitdeling van die 8ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 13 April 2002 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. David Gresham, Albert Ralulimi en Princess Magogo KaDinuzulu is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Die aanbieders was Vusi Twala en Unathi Mankayi.

Van die wenners sluit in:

  • Ernie Smith – Nuweling van die jaar en beste Engelse volwasse kontemporêre album vir Lovely Things[24]
  • Sunways – Beste rockalbum vir The Moon is a Spoon.[25]
  • Anton Goosen – Beste Afrikaanse kontemporêre album vir Vis innie bos.[23]
  • Mandoza – Liedjie van die jaar en beste musiekvideo van die jaar vir Godoba.[26]
  • Tlokwe Sehume – Beste Pedi-album vir Ba Utlwile.
  • Afrida Marimba Band – Beste instrumentale album vir Buyela Ekhaya.
  • Jimmy Dludlu – Manlike kunstenaar van die jaar vir Afrocentric.
  • Judith Sephuma – Vroulike kunstenaar van die jaar vir A Cry, A Smile, A Dance.[27]
  • Bongo Maffin – Duo of groep van die jaar vir Bongolution.

9de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2003)[wysig | wysig bron]

Hugh Masekela, beste manlike kunstenaar van die jaar in 2003

Die prysuitdeling van die 9de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 6 April 2003 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Die groep Mafikizolo en die gemaskerde kwaitoster Mzekezeke het elk twee pryse ingepalm.[28]

Van die wenners sluit in:

  • KB – Beste R&B-album.
  • Kabelo – Beste kwaitoalbum vir Rebel with a Cause.
  • Boo! – Beste popalbum.
  • McCoy Mrubata – Beste tradisionele jazzalbum vir Face The Music.
  • Sheer All Stars – Beste kontemporêre jazzalbum vir Dance with me.
  • Linda Kekana – Beste jazzsangalbum vir I am an African.[29]
  • Melanie Lowe en Ezra Lingeveldt – Beste enkelsnit vir Cabin Fever.
  • Phuzekhemisi – Beste Maskandi-album for Amakhansela.
  • Hugh Masekela – Manlike kunstenaar van die jaar.
  • Sibongile Khumalo – Vroulike kunstenaar van die jaar.
  • Mafikizolo – Duo of groep van die jaar vir Ngihambanawe.
  • Moses Khumalo – Nuweling van die jaar.

10de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2004)[wysig | wysig bron]

Steve Hofmyer was die beste verkoper van die jaar in 2004

Die prysuitdeling van die 10de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 29 May 2004 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Miriam Makeba het met drie pryse weggestap vir haar album Reflections. Zim Ngqawana se album Vadzimu het ook vir hom drie pryse verower. Sello “Chicco” Twala, Jack Lerole (postuum) en Juluka is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[30] Die aanbieders was Unathi Nkayi en Tshepo Maseko.

Van die wenners sluit in:

  • Lorraine Shannon – Beste instrumentale album vir Lorraine Shannon.
  • Tebogo Matlhatse – Beste musiekvideo vir Smatsatsa deur Thembi.
  • Amanda Strydom – Beste Afrikaanse volwasse kontemporêre album vir Verspreide Donderbuie.
  • Miriam Makeba – Beste Engelse volwasse kontemporêre album vir Reflections.
  • TK – Beste kletsrymalbum vir Black Butterfly.
  • Watershed – Beste popalbum vir Wrapped in Stone.
  • Arno Carstens – Beste rockalbum vir Another Universe.
  • Revolution – Beste dansalbum vir The Journey Continues.
  • Jeff Maluleke – Beste manlike liedjieskrywer vir Mambo.
  • Gloria Bosman – Beste vroulike liedjieskrywer vir Play Me the Love Songs.
  • Steve Hofmeyr – Beste verkoper van die jaar vir Toeka.
  • Anke Pietrangeli – Beste enkelsnit vir Silver Lining.
  • Brenda Fassie – Liedjie van die dekade vir Vulindlela
  • Zim Ngqawana – Manlike kunstenaar van die jaar vir Vadzimu.
  • Swazi Dlamini – Vroulike kunstenaar van die jaar vir My First Love.
  • Mafikizolo – Duo of groep van die jaar vir Kwela.
  • Adilah – Nuweling van die jaar vir S’esfikile.

11de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2005)[wysig | wysig bron]

Simphiwe Dana, nuweling van die jaar in 2005

Die prysuitdeling van die 11de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 16 April 2005 in die Superbowl te Sun City plaasgevind.[31] Sipho Mabuse, Brenda Fassie, Margaret Singana en Dorothy Masuku is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[32] Nianell het met twee pryse weggestap.[33]

Van die wenners sluit in:

  • Brown Dash – Liedjie van die jaar vir Phans' Komthunz' Welanga.
  • Nianell – Beste Engelse volwasse kontemporêre album vir Angel Tongue .
  • Nianell – Beste vroulike liedjieskrywer vir We`ll Find A Way.
  • Themba Mkhize – Manlike kunstenaar van die jaar vir Hands On.
  • Thandiswa Mazwai – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Zabalaza.
  • Revolution – Duo of groep van die jaar vir Another Level.
  • Simphiwe Dana – Nuweling van die jaar vir Zandisile.
  • Zola – Kunstenaar van die jaar vir Bhambatha.

12de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2006)[wysig | wysig bron]

The Parlotones, wenners van die beste rockalbum in 2006

Die prysuitdeling van die 12de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 6 Mei 2006 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Judith Sephuma het met drie pryse weggestap, onder andere vroulike kunstenaar van die jaar. Piet Botha, Joe Correira, Al Debbo, Thandi Klaasen en Rex Rabanye is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[34] Die aanbieder was Tumisho Masha.

Van die wenners sluit in:

  • Wessel Van Rensburg & Mccoy Mrubata – Beste instrumentale album vir Kulturation.
  • Arno Carstens – Beste Engelse volwasse kontemporêre album vir The Hello Goodbye Boys.
  • Anna Davel – Beste Afrikaanse volwasse kontemporêre album vir Godinne Op Die Grondpad.
  • Watershed – Beste popalbum vir Mosaic.
  • The Parlotones – Beste rockalbum vir Radiocontrolledrobot.
  • Black Coffee – Beste dansalbum vir Black Coffee.
  • Shwi Nomtekhala – Beste albumverkoper vir Wangisiza Baba.
  • Jimmy Dludlu – Manlike kunstenaar van die jaar vir Corners Of My Soul.
  • Judith Sephuma – Vroulike kunstenaar van die jaar vir New Beginnings.
  • Bongo Maffin- Duo of groep van die jaar vir New Construction.
  • Brickz – Nuweling van die jaar vir Face-brick.

13de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2007)[wysig | wysig bron]

Abdullah Ibrahim is vereer vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek in 2007

Die prysuitdeling van die 13de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 14 April 2007 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Tydens die seremonie word Boet Pretorius, Abdullah Ibrahim, en "The Soul Brothers" vereer vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Simphiwe Dana stap we met vier pryse, onder andere album van die jaar, vir haar album The One Love Movement on Bantu Biko Street.[35][36]

Van die wenners sluit in:

  • Klipwerf Orkes – Beste Afrikaanse tradisionele album vir Hantam Kwela.
  • Paul Hanmer – Beste instrumentale album vir Accused No.1 Nelson Mandela.
  • Johnny Clegg – Beste Engelse volwasse kontemporêre album vir One Life.
  • Chris Chameleon – Beste Afrikaanse volwasse kontemporêre album vir 7de Hemel.
  • Fredi Nest – Beste countryalbum vir Hey DJ.
  • Cassette – Beste Engelse rockalbum vir Welcome Back to Earth.
  • Fokofpolisiekar – Beste Afrikanse rockalbum vir Swanesang.
  • Lark – Beste alternatiewe musiekalbum vir Razbliuto.
  • Danny K – Beste Engelse popalbum vir This is my Time.
  • Eden – Beste Afrikaanse popalbum vir Eden.
  • Kurt Darren – Beste Afrikaanse dansalbum vir Lekker Lekker.
  • Kabelo – Beste kwaitoalbum vir Exodus.
  • Soweto Gospel Choir – Beste regstreekse DVD vir Blessed Live in Concert.
  • Vusi Mahlasela – Manlike kunstenaar van die jaar vir Naledi Ya Tsela.
  • Simphiwe Dana – Vroulike kunstenaar van die jaar vir The One Love Movement on Bantu Biko Street.
  • Mafikizolo – Duo of groep van die jaar vir Six Mabone.
  • Siphokazi – Nuweling van die jaar vir Ubuntu Bam.

14de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2008)[wysig | wysig bron]

Karin Zoid, vroulike kunstenaar van die jaar in 2008

Die prysuitdeling van die 14de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 3 Mei 2008 in die Superbowl te Sun City plaasgevind. Tydens die seremonie word Gé Korsten en Lucky Dube[37] vereer vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Die groep Freshlyground verower vier pryse vir hul album Ma’Cheri, insluitend beste album van die jaar, en die groep K.O.B.U.S. word bekroon met die prys vir die beste Afrikaanse rockalbum vir Swaar Metaal.[38]

Van die wenners sluit in:

  • Seether – Beste rockalbum vir Finding Beauty In Negative Spaces.
  • Jan Blohm – Beste Afrikaanse DVD vir Jan Blohm Live At The Performer.
  • Valiant Swart en Ollie Viljoen – Beste Afrikaanse tradisionele album vir Vuur En Vlam.
  • Ladysmith Black Mambazo – Beste tradisionele acapella-album vir Ilembe.
  • Tony Cox – Beste instrumentale album vir Blue Anthem.
  • Danie Niehaus – Beste Afrikaanse kontemporêre album vir Fynskrif.
  • Alan Ladd – Beste countryalbum vir Sing Country.
  • Somerfaan – Beste alternatiewe album vir Kyk Of Sy Kyk.
  • Tasha Baxter – Beste popalbum vir Colour Of Me.
  • Nicholis Louw – Beste Afrikaanse popalbum vir Hier Naby Jou.
  • Kurt Darren – Beste sokkiedansalbum vir Voorwarts Mars.
  • Hip Hop Pantsula – Manlike kunstenaar van die jaar vir Acceptance Speech.
  • Karen Zoid – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Postmodern World.
  • Freshlyground – Duo of groep van die jaar vir Ma’Cheri.
  • Tasha Baxter – Nuweling van die jaar vir Colour of Me.

15de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2009)[wysig | wysig bron]

Lira, vroulike kunstenaar van die jaar in 2008

Die 15de Suid-Afrikaanse Musiekpryse vind op 2 Mei 2009 in die Superbowl te Sun City plaas. Lira het met vier pryse weggestap, onder andere die prys vir beste album van die jaar vir haar album Soul In Mind.[39] Lianie May verower die prys vir beste albumverkoper van die jaar vir Vergeet my nie.[40]

Van die wenners sluit in:

  • Kurt Darren – Beste Afrikaanse DVD vir Treffers Live".
  • Juanita du Plessis en Theuns Jordaan – Beste verkoper DVD vir Bring Jou Hart.
  • Elizma Theron en Nicholis Louw – Beste verkoper "true tone"-aflaaideuntjie vir Kom Ons Vat ’n Kans.
  • Elizma Theron en Nicholis Louw – Beste verkoper vollengte-aflaaideuntjie vir Kom Ons Vat ’n Kans.
  • Nedine Blom – Beste kinderalbum vir Supercool.
  • Deon van der Merwe – Beste Afrikaanse tradisionele album vir Kitaarjolyt.
  • Van Coke Kartel – Beste Afrikaanse rockalbum vir Waaksaam & Wakker.
  • Coenie de Villiers – Beste kontemporêre album vir Weerlig Oor Die See.
  • Kurt Darren – Beste sokkiedansalbum vir Uit Die Diepte Van My Hart.
  • Eden – Beste Afrikaanse popalbum vir Knieë Lam.
  • Vertikaal – Beste Afrikaanse gospelalbum vir Stil.
  • Huisgenoot-Skouspel (2008) – Beste regstreekse DVD met verskeie kunstenaars.
  • Foto na Dans – Beste alternatiewe Afrikaanse album vir Op Herwinbare Klanke.[41]
  • Zebra & Giraffe – Beste Engelse rockalbum vir Collected Memories.
  • Jamali – Beste Engelse popalbum vir 3rd Base.
  • Abdullah Ibrahim – Manlike kunstenaar van die jaar vir Senzo.[42]
  • Lira – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Soul In Mind.
  • Soweto Gospel Choir – Duo of groep van die jaar vir Live At The Nelson Mandela Theatre.
  • Andile Mseleku – Nuweling van die jaar vir Essence Of Joy.

16de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2010)[wysig | wysig bron]

Chris Chameleon was die wenner van beste Afrikaanse kontemporêre album in 2010

Die 16de Suid-Afrikaanse Musiekpryse is op 16 en 17 April 2010 by Sun City aangebied. Die sangeres Carike Keuzenkamp en Jabu Khanyile is vereer met 'n SAMA vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Bok van Blerk se album Afrikanerhart is aangewys as die beste verkoper. Kurt Darren is aangewys as beste verkopers in die afdeling "true tone"-aflaaideuntjie vir Kaptein en vollengte-aflaaideuntjie vir Af en Af.[43][44]

Van die ander wenners sluit in:

  • Klipwerf – Beste Afrikaanse tradisionele musiek vir Hantam Carnival.
  • Chris Chameleon – Beste kontemporêre album (Afrikaans) vir Kyk hoe Lyk Ons Nou.
  • Retief Burger – Beste Gospelalbum (Afrikaans) vir Luidkeels Oorgegee.
  • Nedine Blom – Beste kinderalbum (Afrikaans) vir Supercool vir Jesus.
  • Ray Dylan – Beste countryalbum (Afrikaans) vir Goeie Ou Country.
  • Jan Blohm – Beste Afrikaanse rockalbum vir 7 Jaar.
  • Die Heuwels Fantasties – Beste alternatiewe album in Afrikaans vir Die Heuwels Fantasties.
  • Juanita du Plessis – Beste Afrikaanse DVD vir 10 Jaar Platinum Treffers "Live".
  • Huisgenoot-Skouspel 10 (2009) – Beste DVD Verkoper.
  • Die Campbells – Beste sokkiedansalbum vir Mamma Maria.
  • Bobby van Jaarsveld – Beste popalbum (Afrikaans) vir Net vir Jou.
  • Black Coffee – Manlike kunstenaar van die jaar vir Home Brewed.
  • Lira – Vroulike kunstenaar van die jaar virLive in Concert: A Celebration.
  • Jaziel Brothers – Duo of groep van die jaar vir The Journey.
  • Tshepo Mngoma – Nuweling van die jaar vir People and Places.

17de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2011)[wysig | wysig bron]

Die Antwoord is bekroon met 'n internasionale prestasieprys 2011

Die 17de Suid-Afrikaanse Musiekpryse het op 21 Mei 2011 by Montecasino in Fourways plaasgevind. Die kletsrymkunstenaar Professor het met vyf pryse weggestap, onder andere die prys vir die manlike kunstenaar van die jaar vir sy album University Of Kalawa Jazmee. Die Antwoord is bekroon met 'n internasionale prestasieprys. Lance James en Sipho Gumede is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[45]

Van die wenners sluit in:

  • Steve Hofmeyr – Beste volwasse kontemporêre album vir Duisend en Een.
  • Van Coke Kartel – Beste Afrikaanse rockalbum vir Skop, Skiet en Donner.
  • Romanz – Beste Afrikaanse DVD vir Treffers Live.
  • Wouter Kellerman – Beste instrumentale album vir Two Voices.
  • Manie Jackson – Beste countrymusiekalbum vir Manie Jackson.
  • Willie Joubert – Beste Afrikaanse gospelalbum vir Ek Wil Jubel.
  • Mooiplaas Boere Orkes – Beste Afrikaanse tradisionele album vir Boere Lekkerky.
  • Bittereinder – Beste Afrikaanse alternatiewe musiekalbum vir n Ware Verhaal.
  • Alta Joubert and Minkie Burger – Beste Afrikaanse kinderalbum vir Lollos 2 – Bons Dat Dit Gons.
  • Prime Circle – Beste rockalbum vir Jekyll & Hyde.
  • Jax Panik – Beste popalbum vir I Am Jax Panik.
  • Kurt Darren – Beste sokkiedansalbum vir Die Beste Medisyne.
  • The Parlotones – Beste musiekvideo vir The Stars Fall Down.
  • Beste regstreekse DVD van multikunstenaar: Huisgenoot Skouspel 2010
  • The Soul Brothers – Beste Mbaqanga-album vir Thul’ Ubheke.
  • Thandiswa Mazwai – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Dance of the Forgotten Free – Live In Concert.
  • Professor – Manlike kunstenaar van die jaar vir University Of Kalawa Jazmee.
  • Liquideep – Duo of groep van die jaar vir Fabrics Of The Heart.
  • Locnville – Nuweling van die jaar vir Sun In My Pocket.

18de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2012)[wysig | wysig bron]

Elvis Blue, wenner vir die beste volwasse kontemporêre album in 2012

Die 18de Suid-Afrikaanse Musiekpryse is op 29 en 30 April 2012 by Sun City aangebied. Twee musikante, Vusi Mahlasela en Ray Phiri is vereer met 'n SAMA vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[46] Snotkop se album Ek Laaik Van Jol is aangewys as die beste sokkiedansalbum.[47] Die sangeres Zahara het weggestap met 8 SAMA-pryse, insluitend die album-van-die-jaarprys vir haar album Loliwe.[48]

Van die ander wenners sluit in:

  • Zahara – Beste album van die jaar en beste albumverkoper vir Loliwe.
  • Lloyd Cele – Beste popalbum vir One.
  • Shadowclub – Beste rockalbum vir Guns and Money.
  • The Soul Brothers – Beste tradisionele musiekalbum vir Amaphutha.
  • Elvis Blue – Beste volwasse kontemporêre album vir Elvis Blue (2CD Special Edition).
  • Wendy Oldfield – Beste kinderalbum vir Singalong Kidz Volume 2.
  • CH2 – Beste instrumentale album vir Ping.
  • Jimmy Dludlu – Beste jazzalbum vir Tonota.
  • The Dirty Skirts – Beste alternatiewe album vir Lost In The Fall.
  • Thokozani Langa – Beste Maskandi-album van die jaar vir I-Protection Order.
  • AKA – Manlike kunstenaar van die jaar vir Altar Ego.
  • Zahara – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Loliwe.
  • Zahara – Nuweling van die jaar vir Loliwe.
  • Mi Casa – Duo of groep van die jaar vir Mi Casa Music.

19de Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2013)[wysig | wysig bron]

Theuns Jordaan wen twee SAMAS's in 2013

Die 19de Suid-Afrikaanse Musiekpryse is op 10 en 11 Mei 2013 by Sun City aangebied. Johannes Kerkorrel (postuum), Sizwe Zako en Dr. Thomas Chauke is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Khuli Chana se album Lost in Time is aangewys as die album van die jaar en Toya Delazy is aangewys as nuweling van die jaar.[49]

Van die ander wenners sluit in:

  • Toya Delazy – Beste popalbum vir Due Drop Deluxe.
  • Zebra & Giraffe – Beste rockalbum vir The Wisest Ones.
  • Theuns Jordaan – Beste kontemporêre musiek en beste albumverkoper vir Roeper.
  • Black Coffee – Beste dansalbum vir Africa Rising.
  • Lira – Beste lewndige DVD vir The Captured Tour Concert Film.
  • Elvis Blue – Beste volwasse kontemporêre album vir Journey.
  • Khuli Chana – Manlike kunstenaar van die jaar en album van die jaar vir Lost in Time.
  • Ichwane Lebhaca – Beste Maskandi-album vir Inkunzi Yomthakathi.
  • Herbie Tsoaeli – Beste jazzalbum vir African Time.
  • Kelly Khumalo – Vroulike kunstenaar van die jaar vir The Past, The Present, The Future.
  • Freshlyground – Duo of groep van die jaar vir Take Me to the Dance.
  • Toya Delazy – Nuweling van die jaar vir Due Drop Deluxe.

20ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2014)[wysig | wysig bron]

Ladysmith Black Mambazo is vereer met 'n SAMA-prys vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek in 2014

Die 20ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse is op 28 April 2014 by Sun City aangebied. Ladysmith Black Mambazo and Phuzekemisi is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek. Ladysmith Black Mambazo verower ook 'n internasionale prestasieprys. Die nuweling van die jaar was Naima Kay en Karlien van Jaarsveld wen die prys vir die beste pop-album (Afrikaans), met haar album Uitklophou.[50]

Van die ander wenners sluit in:

  • Mafikizolo – Beste popalbum vir Reunited.
  • Shaun Jacobs – Beste volwasse kontemporêre album vir Love Can.
  • Van Coke Kartel – Beste rockalbum vir Bloed, Sweet & Trane.
  • Elvis Blue – Beste kontemporêre musiekalbum vir Afrikaans.
  • Mi Casa – Beste dansalbum vir Su Casa.
  • Guy Buttery – Beste klassieke en / of instrumentale album vir Live In KwaZulu.
  • Zahara – Beste albumverkoper vir Phendula.
  • Big Nuz – Beste kwaitoalbum van die jaar vir Made In Africa.
  • iFani – Beste kletsrymalbum van die jaar vir "I Believes In Me (1st Quadrant)".
  • Shane Cooper – Beste Jazzalbum van die jaar vir Oscillations.
  • Kabomo – Manlike kunstenaar van die jaar vir Memory Remains.
  • Zahara – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Phendula.
  • Mafikizolo – Duo of groep van die jaar vir Reunited.
  • Naima Kay – Nuweling van die jaar vir Umsebenzi.

21ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2015)[wysig | wysig bron]

AKA was die manlike kunstenaar van die jaar vir 2015

Die 21ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (SAMA XXI) is op 19 April 2015 by Sun City aangebied. Cassper Nyovest het vyf benoemings vir SAMA-pryse gehad, maar het weggestap met net een prys vir nuweling van die jaar. Die groep Beatenberg het 3 pryse gewen, onder andere die prys vir album van die jaar vir hulle album The Hanging Gardens of Beatenberg. M'du Masilela, Mandla Mofokeng (ook bekend as Spikiri) en Zim Ngqawana is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek en Wouter Kellerman stap weg met 'n internasionale prestasieprys.[51]

Van die ander wenners sluit in:

  • aKing – Beste rockalbum vir Morning After.
  • Beatenberg – Beste popalbum vir Hanging Gardens of Beatenberg.
  • Riana Nel – Beste Afrikaanse popalbum vir Die Regte Tyd.
  • Joe Niemand – Beste volwasse kontemporêre album vir Back Again.
  • Dewald Wasserfal – Beste kontemporêre musiekalbum vir Ek en Jy.
  • Black Motion – Beste dansalbum vir Fortune Teller.
  • Wouter Kellerman – Beste klassieke en / of instrumentale album vir Winds of Samsara.
  • Bittereinder – Beste alternatiewe album vir Skerm.
  • K.O. - Beste kletsrymalbum vir Skhanda Republic.
  • AKA – Manlike kunstenaar van die jaar vir Levels.
  • Bucie – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Princess of House (Easy to Love).
  • Beatenberg – Duo of groep van die jaar vir The Hanging Gardens of Beatenberg.
  • Cassper Nyovest – Nuweling van die jaar vir Tsholofelo.

22ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2016)[wysig | wysig bron]

SAMA22-logo
Black Coffee verower vier SAMA-pryse in 2016

Die 22ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (SAMA22) is op 4 Junie 2016 by die Inkosi Albert Luthuli Internasionale Konferensiesentrum in Durban aangebied. Die kunstenaar Nathi het met vyf pryse weggestap, onder andere beste albumverkoper vir sy album Buyelekhaya en Black Coffee het vier pryse gekry vir sy album Pieces of Me, onder andere beste album van die jaar en 'n internasionale prestasieprys. Nana Coyote (postuum), Roger Lucey en Bhekumuzi Luthuli (postuum) is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[52]

SAMA22 was regstreeks in 360° video uitgesaai, met virtuele realiteit (VR).[53]

Van die ander wenners sluit in:

  • Desmond & the Tutus – Beste rockalbum vir Enjoy Yourself.
  • Tresor – Beste popalbum vir VII.
  • Karlien van Jaarsveld – Beste popalbum (Afrikaans) vir My Hartjie.
  • Judith Sephuma – Beste volwasse kontemporêre album vir One Word.
  • Elvis Blue – Beste kontemporêre musiekalbum vir Êrens in die Middel van Nêrens.
  • Wouter Kellerman – Beste klassieke en / of instrumentale album vir Love Language.
  • Petite Noir – Beste alternatiewe album vir La Vie Est Belle/Life is Beautiful.
  • Emtee – Beste kletsrymalbum vir Avery.
  • Sfiso Ncwane – Beste verkoper algehele-aflaaideuntjie vir Bayede Baba.
  • Nathi – Beste verkoper vollengte-aflaaideuntjie vir Nomvula.
  • Marcus Wyatt & the ZAR – Beste jazzalbum vir One Night in the Sun Jazz Orchestra.
  • Jack Parow & Freshly Ground – Beste musiekvideo vir Army of One.
  • Black Coffee – Beste album van die jaar, beste dansalbum en beste ontwikkelde album vir Pieces of Me, asook 'n internasionale prestasieprys.
  • Nathi – Manlike kunstenaar van die jaar asook nuweling van die jaar vir Buyelekhaya.
  • Zonke – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Work of Heart.
  • Big Nuz – Duo of groep van die jaar vir For the Fans.

23ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse (2017)[wysig | wysig bron]

Kwesta wen vier SAMA-pryse in 2017

Die 23ste Suid-Afrikaanse Musiekpryse is op 27 Mei 2017 by Sun City aangebied. Die kletsrymkunstenaar Kwesta het met die meeste pryse weggestap. Hy wen vier pryse vir manlike kunstenaar van die jaar, beste album van die jaar en beste kletsrymalbum vir sy albun Darak II, asook hoogste lugtyd van die jaar vir sy album Ngud. Rebecca Malope, Don Laka and Babsy Mlangeni is vereer met SAMA-pryse vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.[54]

Volledige lys van wenners:[55]

  • Albert Frost – Beste rockalbum vir The Wakeup.
  • GoodLuck – Beste popalbum vir The Nature Within.
  • Vusi Nova – Beste afropopalbum vir Vusi Nova.
  • Living In Christ Legends – Beste inheemse Afrika-evangeliealbum vir Living In Christ Legends.
  • Dr Malinga – Beste kwaitoalbum vir Goodwill.
  • Black Motion – Beste popalbum vir Ya Badimo.
  • Sprit of Praise – Beste tradisionele geloofsmusiekalbum vir Spirit of Praise Vol.6.
  • Nasty C – Liedjie van die jaar vir Hell Naw.
  • Joshua na die Reën – Beste kontemporêre musiekalbum vir Die Wêreld Binne My.
  • Charl du Pleassis Trio – Beste klassieke album vir Baroqueswing Vol.II.
  • Kwesta – Beste kletsrymalbum vir Dakar II.
  • Khuzani – Beste maskandi-album vir Inyoni yomthakathi.
  • Amanda Black – Beste album van die jaar vir Amazulu.
  • Kwesta – Manlike kunstenaar van die jaar vir Dakar II.
  • Amanda Black – Vroulike kunstenaar van die jaar vir Amazulu.
  • Black Motion – Duo of groep van die jaar vir Ya Badimo.
  • Amanda Black – Nuweling van die jaar vir Amazulu

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Cash prizes for Sama winners”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  2. SAMAs rock Montecasino”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  3. SA Music Awards head to KZN”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  4. The Impact of the 2016 South African Music Awards”. URL besoek op 2 April 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 The best of Soul Brothers reviewed”. URL besoek op 29 Maart 2017.
  6. (2008) Beyond Memory: Recording the History, Moments and Memories of South African Music, 1st, Somerset-Wes: African Minds. p. 215. ISBN 978-1-920299-28-6. 
  7. (2008) Beyond Memory: Recording the History, Moments and Memories of South African Music, 1st, Somerset-Wes: African Minds. p. 81. ISBN 978-1-920299-28-6. 
  8. (2008) Beyond Memory: Recording the History, Moments and Memories of South African Music, 1st, Somerset-Wes: African Minds. p. 158. ISBN 978-1-920299-28-6. 
  9. News24: It’s SAMA time”. URL besoek op 2 April 2017.
  10. (1997) Billboard: SA'a Talent Spectrum. Billboard. p. 52. 
  11. 11,0 11,1 (17 May 1997) Billboard: Sony Leads South African Music Awards. Billboard. p. 41. 
  12. Linkedin: Lieze Stassen Kruger”. URL besoek op 28 Maart 2017.
  13. Reverbnation: Colbert "Harley" Mukwevho Biography”. URL besoek op 1 April 2017.
  14. Who's Who: Bob Mabena”. URL besoek op 1 April 2017.
  15. (2008) Beyond Memory: Recording the History, Moments and Memories of South African Music, 1st, Somerset-Wes: African Minds. p. 185. ISBN 978-1-920299-28-6. 
  16. rock.co.za: Saluting our SA music stars (1998)”. URL besoek op 1 April 2017.
  17. music.org.za: Mahlasela, Vusi (South Africa)”. URL besoek op 1 April 2017.
  18. Last FM: Winston Mankunku Ngozi Biography”. URL besoek op 1 April 2017.
  19. The South African Rock Music Digest, Issue #17”. URL besoek op 1 April 2017.
  20. The South African Rock Music Digest, Issue #53”. URL besoek op 1 April 2017.
  21. No surprises at Sama Awards”. URL besoek op 1 April 2017.
  22. List of Sama winners (2001)”. URL besoek op 1 April 2017.
  23. 23,0 23,1 Tarentaalteater: Anton Goosen Biografie”. URL besoek op 28 Maart 2017.
  24. Ernie Smith op music.co.za”. URL besoek op 30 Maart 2017.
  25. South Africa's Rock Legends”. URL besoek op 30 Maart 2017.
  26. (2008) Beyond Memory: Recording the History, Moments and Memories of South African Music, 1st, Somerset-Wes: African Minds. p. 182. ISBN 978-1-920299-28-6. 
  27. SA music showcased at Samas”. URL besoek op 30 Maart 2017.
  28. Mafikizolo score at Samas (2003)”. URL besoek op 28 Maart 2017.
  29. Pulse Of Jazz: Past winners of SAMA Awards”. URL besoek op 28 Maart 2017.
  30. South African Music Awards 2004”. URL besoek op 28 Maart 2017.
  31. Nominees for the 11th annual MTN South African Music Awards have been announced.”. URL besoek op 27 Maart 2017.
  32. Omics: South African Music Awards”. URL besoek op 27 Maart 2017.
  33. The 12th Annual MTN South African Music Awards winners list”. URL besoek op 27 Maart 2017.
  34. The 13th Annual South African Music Awards”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  35. Simphiwe Dana shines at SA Music Awards”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  36. Awards honour SA musicians”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  37. SAMA Award Winners 2008”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  38. Channel 24: SAMA 2009: All the Winners”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  39. Lianie May: Biografie”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  40. 15th SA Music Award Winners – 2009, besoek op 18 Maart 2010.
  41. SAMA Nominations 2009”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  42. Huisgenoot: Afrikaans is tops by Sama-toekennings”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  43. 16th Annual MTN South African Music Awards Winners”. URL besoek op 26 Maart 2017.
  44. Professor, Liquideep, Thandiswa Mazwai, Locnville Win South African Music Awards”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  45. Vusi to receive lifetime achievement award from SAMA”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  46. SAMA 18, All the winners”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  47. PublishAfrica: SAMA Breaking News!”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  48. GQ: The SAMA 2013 Winners”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  49. Jacaranda FM: Full list of SAMA 2014 winners”. URL besoek op 24 Maart 2017.
  50. Channel 24: These are all the 2015 Sama winners”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  51. Channel 24: Here are all the 2016 Sama winners”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  52. YouTube: The 22nd South African Music Awards Ceremony 360 VR Live Stream”. URL besoek op 25 Maart 2017.
  53. Kwesta steals the show with most SAMA Awards”. URL besoek op 28 Mei 2017.
  54. Here are all the 2017 Sama winners”. URL besoek op 28 Mei 2017.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.

Bronne[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]