Turkmenistan

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Turkmenistan
Türkmenistan
Volkslied"Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni"
Hoofstad
(en grootste stad)
Asjchabat
37°58′N 58°20′O Koördinate: 37°58′N 58°20′O
Amptelike tale Turkmeens
Streektale Russies, Oesbekies, Dari
Demon Turkmeen, Turkmene
Regering Presidensiële republiek, eenpartystaat
 -  President en regeringsleier Gurbanguly Berdimuhamedow
Onafhanklikheid van die Sowjetunie 
 -  Verklaar 27 Oktober 1991 
 -  Erken 8 Desember 1991 
Oppervlakte
 -  Totaal 488 100 km2 (52ste)
188 456 vk myl 
 -  Water (%) 4,9
Bevolking
 -  November 2011 skatting 6 700 000 (112de)
 -  digtheid 10,3/km2 (208ste)
35 6/vk myl
BBP (PPP) 2011 skatting
 -  Totaal $43,359 miljard (86ste)
 -  Per kapita $7 846 (95de)
MOI (2010) 0,669 (medium) (87ste)
Geldeenheid Turkmeense Nuwe Manat (TMM)
Tydsone TMT (GUT+5)
 -  Somer (DST) Geen (GUT+5)
Internet TLD .tm
Skakelkode 993

Turkmenistan, 'n voormalige Sowjet-republiek, is 'n landgebonde staat in Sentraal-Asië met 'n oppervlakte van 488 100 km². Sy buurlande is Kazakstan, Oesbekistan, Afghanistan en Iran. Die natuurlike grense van Turkmenistan is die Kaspiese See in die weste (die grenslyn met Azerbeidjan loop deur die see), die Amudarja-rivier in die noorde en die Kopet-Dag-bergreeks in die suide.

Sowat negentig persent van Turkmenistan se oppervlakte word deur die Karakum-woestyn (letterlik die "Swart Sand") en die Kopet-Dag-gebergte beslaan. Net sowat 5 000 km² is vrugbare landbougrond, waarvan twee derdes egter net onder besproeiing vir landboudoeleindes gebruik kan word.

Meer as tagtig persent van die bevolking van 6,7 miljoen (volgens amptelike statistieke; internasionale skattings, soos dié van die CIA World Factbook, beraam die inwonertal op naastenby vyf miljoen) is etniese Turkmene, met Oesbeke, Kasakke en Russe as belangrikste minderhede. Meer as negentig persent van die bewoners is aanhangers van die Islamitiese godsdiens, terwyl Russies-Ortodokse Christene 'n minderheid van sowat nege persent vorm.

Na die hoofstad Asjchabat met sowat een miljoen inwoners word in Turkmeense volksverhale as die "Stad van Liefde" verwys. Dit is in elk geval die politieke, ekonomiese en kulturele sentrum van die land.

Weens die skynbaar permanente sonskyn word na Turkmenistan soms as die "Land van die ewige tyd" verwys. Sy vastelandse klimaat word deur uiters warm en droë somers en koue winters gekenmerk. Net in Maart val soms reën, terwyl die kwik in die somer tot 'n maksimum van 50 °C kan styg.

Turkmenistan is 'n presidensiële republiek met 'n eenkamer-parlement wat deur die regerende Demokratiese Party van Turkmenistan, die opvolger van die Kommunistiese Party van die Turkmeense Sosialistiese Sowjetrepubliek, oorheers word. Die grondwet van Turkmenistan maak voorsiening vir opposisie-partye, alhoewel daar tans geen sulke party amptelik bestaan nie. Die parlement het 'n swak posisie sodat Gurbanguly Berdimuhamedow, die huidige president (sedert 2007) en regeringsleier in personele unie, met omvattende bevoegdhede regeer.

Ekonomie[wysig]

Die Turkmeense ekonomie word tans nog deur 'n uitgebreide staatssektor gekenmerk, waarby staatsondernemings hulle invloed veral in die olie- en gasbedryf laat geld. Met die hervormings van 2008 word egter in die Turkmeense grondwet erkenning aan die beginsel van vrye markekonomie verleen.

Die huidige staatspresident Berdimuhamedow is 'n voorstander van ekonomiese hervorming en modernisering. Tans word buitelandse beleggings in die land nog deur die gebrek aan 'n regtelike raamwerk, onvoldoende samewerking met die buurlande en korrupsie bemoeilik.

Die monetêre hervorming van 2008 het die swartmarkprys vir die inheemse geldeenheid manat deur 'n gekonsolideerde wisselkoers teenoor die Amerikaanse dollar vervang. Sedert 1 Januarie 2009 verhandel die Manat teen 'n vaste wisselkoers van 1 $ = 2,8430 TMT.

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Turkmenistan (kategorie)


 
Lande van Asië

Afghanistan | Armenië2 | Azerbeidjan1 | Bahrein | Bangladesj | Bhoetan | Broenei | Egipte | Filippyne | Georgië1 | Indië | Indonesië | Irak | Iran | Israel | Japan | Jemen | Jordanië | Kambodja | Kasakstan1 | Katar | Kirgisië | Koeweit | Laos | Libanon | Maledive | Maleisië | Mianmar | Mongolië | Nepal | Noord-Korea | Oesbekistan | Oman | Oos-Timor | Pakistan | Palestina | Rusland1 | Saoedi-Arabië | Singapoer | Siprus2 | Sirië | Volksrepubliek van Sjina (Sjina) | Sri Lanka | Suid-Korea | Tadjikistan | Thailand | Turkmenistan | Turkye1 | Verenigde Arabiese Emirate | Viëtnam

Omstrede gebiede: Abchasië - Nagorno-Karabach - Republiek van Sjina (Taiwan) - Suid-Ossetië - Turkse Republiek van Noord-Siprus

Afhanklike gebiede: Australië: Kerseiland - Kokoseilande | Verenigde Koninkryk: Akrotiri en Dhekelië2 - Britse Indiese Oseaangebied | Volksrepubliek van Sjina: Hongkong - Macau

1. Land deels in Europa. 2. Geografies in Asië, maar gereeld beskou as deel van Europa a.g.v. kulturele en historiese oorwegings.

Lande van: Afrika Europa Noord-Amerika Oseanië Suid-Amerika