Iran
vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.
| Islamitiese Republiek van Iran
جمهوری اسلامی ايران
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Leuse: Independence, freedom, Islamic Republic | ||||||
| Volkslied: National Anthem of Iran² |
||||||
 |
||||||
| Hoofstad (en grootste stad) |
Tehran |
|||||
| Amptelike tale | Persies | |||||
| Onderkenne streek tale | constitutional recognition of the regional languages such as Azeri, Kurdish, Mazandarani, Gilaki, Luri and Baluchi[1] | |||||
| Demon | Iraanse | |||||
| Regering | Islamic republic (a "theocratic republic".[2]) | |||||
| - | Supreme Leader | Ayatollah Ali Khamenei | ||||
| - | Voorsitter | Mahmoud Ahmadinejad | ||||
| - | Eerste Vice President | Parviz Davoodi | ||||
| - | Speaker van die Parlement | Ali Larijani | ||||
| Eenwording[3] | ||||||
| - | first Persian Empire | 550 BC | ||||
| - | Safavid dynasty | 1501[4] | ||||
| - | First constitution | 1906 | ||||
| - | Islamic Republic declared | 1 April 1979 | ||||
| Oppervlakte | ||||||
| - | Totaal | 1 648 195 km2 (18e) 636 372 vk myl |
||||
| - | Water (%) | 0,7 | ||||
| Bevolking | ||||||
| - | 2009 skatting | 74 196 000[5] | ||||
| - | 2007 census | 70 495 782 (18e) | ||||
| - | digtheid | 45/km2 (163e) 116 6/vk myl |
||||
| BBP (PPP) | 2008 skatting | |||||
| - | Totaal | $819,799 miljard[6] | ||||
| - | Per kapita | $11 250[6] | ||||
| BBP (nominaal) | 2008 skatting | |||||
| - | Totaal | $344,820 miljard[6] | ||||
| - | Per kapita | $4 732[6] | ||||
| Gini (2008) | 38[7] (medium) | |||||
| MOI (2006) | Sjabloon:Increase 0,777 (medium) | |||||
| Geldeenheid | Rial (ريال) (IRR) |
|||||
| Tydsone | IRST (GUT+3:30) | |||||
| - | Somer (DST) | Iran Daylight Time (IRDT) (GUT+4:30) | ||||
| Drives op die | reg | |||||
| Internet TLD | .ir | |||||
| Skakelkode | 98 | |||||
| Sjabloon:Lower | bookrags.com | |||||
| Sjabloon:Lower | iranchamber.com | |||||
| Sjabloon:Lower | Statistical Center of Iran. "جمعيت و متوسط رشد سالانه (in Persian)." URL besoek op 2009-02-13. | |||||
| Sjabloon:Lower | CIA Factbook | |||||
Iran (Persies: ایران) is 'n land in die Midde-Ooste, wat deur Azerbeidjan, Armenië en Turkmenistan in die noorde, Pakistan en Afghanistan in die ooste en Turkye en Irak in die weste begrens word. Die land staan vroeër in die Westerse lande as Persië bekend. Die outeritêre, maar ook sekulêre bewind van Mohammed Reza Sjah Pahlewi word in die Islamitiese Rewolusie van 1979 omvergewerp. Die nuwe geestelike leier Ajatollah Chomeini stel 'n outeritêre, teokratiese bewind in, en die amptelike naam van die land verander na Islamitiese Republiek van Iran (جمهوری اسلامی ایران). Teheran is die hoofstad van Iran.
[wysig] Regstelsel
In die sestigerjarige blyk Iran naas die Turkye van Atatürk een van die eerste Islamitiese lande te wees wat met die sekularisasie van sy maatskappy en regstelsel begin.
Die Islamitiese Rewolusie van die jaar 1979 maak hierdie vooruitgang met die hernieude invoering van die Sjaria weer tot niet. 'n Kodifisering van die Islamitiese wet het nooit plaasgevind nie, en regsake word op 'n willekeurige grondslag behandel. Daar is geen sprake van magskeiding nie, en die geestelike leiers oefen 'n oorgroot invloed uit.
[wysig] Siviele maatskappy en menseregte
Alhoewel menseregte-vergrype sedert die Islamitiese Rewolusie van 1979 geleidelik afneem, moet die situasie in Iran nog steeds as baie sorgwekkend beskou word. Aangesien die Islamitiese wet seuns vanaf 15 jaar en meisies vanaf 9 jaar as meerderjarig beskou, is daar teregstellings van minderjariges. Iran pas die doodstraf toe vir moord, verkragting en dwelmhandel.
Die verkiesing van president Khatami in 1997 en die toekenning van die Nobelprys vir vrede in 2003 aan die oudregter Shirin Ebadi is saam met die toelating van nie-regeringsorganisasies bemoedigende stappe op pad na 'n Iranse regstaat.
[wysig] Verwysings
- ^ Languages in Iran
- ^ CIA World Factbook - Iran
- ^ Encyclopædia Britannica Encyclopedia Article: Media ancient region, Iran
- ^ Andrew J. Newman, Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire, I. B. Tauris (March 30, 2006)
- ^ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). 2008 revision. United Nations. Retrieved on 2009-03-12.
- ^ 6,0 6,1 6,2 6,3 "Iran." International Monetary Fund. URL besoek op 2009-04-22.
- ^ CBI: Economic Trends 2008/2009 Retrieved July 4, 2009
|
|
|---|
|
Afghanistan | Armenië2 | Azerbeidjan1 | Bahrein | Bangladesj | Bhoetan | Broenei | Egipte | Filippyne | Georgië1 | Indië | Indonesië | Irak | Iran | Israel | Japan | Jemen | Jordanië | Kambodja | Kasakstan1 | Katar | Kirgisië | Koeweit | Laos | Libanon | Maldive | Maleisië | Mianmar | Mongolië | Nepal | Noord-Korea | Oesbekistan | Oman | Oos-Timor | Pakistan | Rusland1 | Saoedi-Arabië | Singapoer | Siprus2 | Sirië | Volksrepubliek van Sjina (Sjina) | Sri Lanka | Suid-Korea | Tadjikistan | Thailand | Turkmenistan | Turkye1 | Verenigde Arabiese Emirate | Viëtnam Omstrede gebiede: Abkasië - Nagorno-Karabakh - Palestynse Grondgebiede - Republiek van Sjina (Taiwan) - Suid-Ossetië - Turkse Republiek van Noord-Siprus Afhanklike gebiede: Verenigde Koninkryk: Akrotiri en Dhekelia2 1. Land deels in Europa. 2. Geografies in Asië, maar gereeld beskou as deel van Europa agv kulturele en historiese oorwegings. |
|
Lande van: Afrika Europa Noord-Amerika Oseanië Suid-Amerika |
