Herbert Marcuse

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Herbert Marcuse
Herbert Marcuse in Newton, Massachusetts 1955.jpeg
Herbert Marcuse in Newton, Massachusetts 1955

Geboortenaam Herbert Marcuse
Gebore 19 Julie 1898
Berlyn
Oorlede 29 Julie 1979 (op 81)
Starnberg
Blyplek Duitsland, Amerika
Burgerskap Duits / Amerikaans
Beïnvloed deur Kant, Hegel, Marx, Freud, Husserl, Nietzsche, Heidegger
Invloed op Angela Davis, Jürgen Habermas, Abbie Hoffman, Douglas Kellner, Bob Black, Hakim Bey, Andrew Feenberg

Herbert Marcuse (19 Julie 1898 – 29 Julie 1979) was 'n Duits-Amerikaanse filosoof, sosioloog, en politieke teoretikus, wat verband hou met die Frankfurt Skool van die Kritiese Teorie. Gebore in Berlyn, Marcuse het gestudeer by die universiteite van Berlyn en dan by die in Freiburg, waar hy sy Ph.D ontvang.[1] Hy was 'n prominente figuur in die Frankfurt-gebaseerde Instituut vir Sosiale Navorsing – wat later bekend geword het as die Frankfurt Skool. Hy was getroud met Sophie Wertheim (1924–1951), Inge Neumann (1955–1972), en Erica Sherover (1976–1979).[2][3][4] In sy skriftelike werk, lewer hy kritiek op kapitalisme, moderne tegnologie, historiese materialisme en vermaak kultuur, met die argument dat hulle verteenwoordig 'n nuwe vorm van sosiale beheer.[5]

Sy bekendste werke is Eros en Beskawing (1955) en Een-Dimensionele Man (1964). Sy Marxistiese beurs het baie radikale intellektuele en politieke aktiviste geïnspireer in die 1960's en 1970's, beide in die Verenigde State van Amerika en internasionaal.

Biografie[wysig | wysig bron]

Vroeë lewe[wysig | wysig bron]

Herbert Marcuse is gebore in Berlyn. Sy familie was Joods. Hy het sy Ph.D.-proefskrif by die Universiteit van Freiburg gedoen in 1922 op die Duitse Künstlerroman. Hy het teruggekeer na Freiburg in 1928 om te studeer met Edmund Husserl en skryf 'n Habilitation met Martin Heidegger, wat gepubliseer is in 1932 as Hegel se Ontologie en die Teorie van Historisiteit (Hegels Ontologie und die Theorie der Geschichtlichkeit). Hierdie studie is geskryf in die konteks van die Hegel renaissance wat plaasvind in Europa met 'n klem op Hegel se ontologie van die lewe en geskiedenis, idealis teorie van gees en dialektiek.[6] Met sy akademiese loopbaan geblokkeer deur die opkoms van die Derde Ryk, het Marcuse in 1933 by die Institut für Sozialforschung (Instituut vir Sosiale Navorsing), algemeen bekend as die Frankfurt Skool aangesluit. Hy het gevlug na Genève, dan na die Verenigde State van Amerika. Marcuse het nie terug gekeer na Duitsland na die oorlog nie, en toe hy Frankfurt besoek in 1956, was die jong Jürgen Habermas verbaas om te ontdek dat hy 'n belangrike lid van die Instituut was.

Bibliografie[wysig | wysig bron]

  • Hegel's Ontology and Theory of Historicity (1932)
  • Studie über Autorität und Familie (1936)
  • Reason and Revolution: Hegel and the Rise of Social Theory (1941)
  • Eros and Civilization: A Philosophical Inquiry into Freud (1955)
  • Soviet Marxism: A Critical Analysis (1958)
  • One-Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society (1964).
  • A Critique of Pure Tolerance (1965)
  • Negations: Essays in Critical Theory (1968)
  • An Essay on Liberation (1969)
  • Five Lectures (1969)
  • Counterrevolution and Revolt (1972)
  • The Aesthetic Dimension: Toward a Critique of Marxist Aesthetics (1978)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Lemert, Charles. Social Theory: The Multicultural and Classic Readings. Westview Press, Boulder, CO. 2010.
  2. Sophie Wertheim (1901–1951). Marcuse.org. URL besoek op 2013-09-06.
  3. Inge Neumann (1913–1973). Marcuse.org. URL besoek op 2018-07-05.
  4. Erica Sherover-Marcuse (1938–1988). Marcuse.org. URL besoek op 2013-09-06.
  5. Mann, Douglas. "A Survey of Modern Social Theory". Oxford University Press. 2008.
  6. Douglas Kellner. Illuminations: Kellner. URL besoek op October 1, 2012.