André P. Brink

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
André P. Brink
’n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
André P. Brink in Lyon, Frankryk (Junie 2007).

Geboorte naam André Philippus Brink
Geboorte 29 Mei 1935
Vrede, Vrystaat
Sterfte 6 Februarie 2015
Op 'n vlug onderweg na Kaapstad van Amsterdam
Nasionaliteit Suid-Afrika
Beroep Skrywer, akademikus
Eerbewyse Verskeie, sien teks.
Bekende werke 'n Droë wit seisoen

André Philippus Brink OIS (29 Mei 19356 Februarie 2015) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer (prosaïs, dramaturg, teoretikus), en het in Afrikaans en Engels geskryf (dikwels gelyktydig in albei tale). Sy werk is in minstens 20 tale vertaal. Saam met onder andere Breyten Breytenbach word hy as 'n lid van die letterkundebeweging, die Sestigers, beskou. Hy was ten tyde van sy dood 'n emeritushoogleraar in Engels aan die Universiteit van Kaapstad.

Beknopte biografie[wysig | wysig bron]

André Philippus Brink is op Vrede in die Vrystaat gebore. Brink verhuis na Lydenburg waar hy in 1952 aan die Hoërskool Lydenburg matrikuleer. Hy het sewe onderskeidings behaal, die tweede student van die destydse Transvaal wat hierdie prestasie kon behaal. Hy het vir 'n BA-graad op Potchefstroom studeer en ook sy MA in Engels (1958) en Afrikaans (1959) cum laude verwerf. Hy het daarna vergelykende literatuur aan die Universiteit van Sorbonne in Parys, Frankryk studeer.

Hy is in 1961 as dosent by die Departement Afrikaans-Nederlands aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad aangestel. In 1962 verskyn Lobola vir die lewe, wat as sy debuutwerk beskou word.

Brink se roman, Kennis van die aand (1973) was die eerste Afrikaanse boek wat die Suid-Afrikaanse regering verbied het.[1] Hy vertaal sy boek, Kennis van die aand in Engels en publiseer dit in die buiteland as Looking on Darkness. Dit was die eerste keer wat hy een van sy eie werke vertaal het.[2] Daarna het Brink sy werke gelyktydig in Engels en Afrikaans geskryf.[3]

In 2008, in 'n onheilspellende eggo van 'n toneel uit sy roman "A Chain of Voices", is sy familie deur tragedie getref. Sy neef, Adri Brink is voor sy vrou en kinders in hul Gautengse huis vermoor.[4][5]

Hy is op 6 Februarie 2015 in die ouderdom van 79 op 'n vlug van Amsterdam na Kaapstad oorlede. Hy was op pad huis toe nadat hy 'n eredoktorsgraad van 'n Belgiese universiteit ontvang het.

Brink was vyf keer getroud. Sy seun, Anton Brink, is 'n kunstenaar.[6]

Toekennings[wysig | wysig bron]

Brink was 'n veelbekroonde skrywer. Hy ontvang onder andere die volgende toekennings:

  • 1963 Eugène Maraisprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy drama Caesar
  • 1964 Reina Prinsen Geerligs-prys
  • 1965 CNA-prys vir sy reisverhale Olé
  • 1970 Akademieprys vir Vertaalde Werk van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy vertaling van Alice deur die Spieël (Lewis Carroll)
  • 1978 CNA-prys vir sy roman Rumours of Rain (die Engelse weergawe van Gerugte van Reën)
  • 1980 Prix Médicis Étranger (Frankryk)
  • 1980 Martin Luther King Memorial Prize (VK)
  • 1982 Ridder van die Franse Legion d'honneur (Frankryk)
  • 1982 CNA-prys vir sy roman A Chain of Voices (die Engelse weergawe van Houd-den-Bek)
  • 1987 Offisier van die Franse Orde van Kuns en Lettere (Frankryk)
  • 1994 Gustav Prellerprys vir Literatuurwetenskap en Letterkundige Kritiek van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns
  • 2000 Hertzogprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy drama Die Jogger
  • 2001 Hertzogprys vir sy roman Donkermaan
  • Orde van Ikhamanga (Silwer) van die President van Suid-Afrika.

Publikasies[wysig | wysig bron]

Romans[wysig | wysig bron]

André P. Brink in 1999.
  • 1958 Meul teen die Hang
  • 1958/9 Die Gebondenes
  • 1960 Eindelose Weë
  • 1962 Lobola vir die Lewe
  • 1963 Die Ambassadeur
  • 1965 Orgie
  • 1969 Miskien Nooit
  • 1973 Kennis van die Aand
  • 1975 ʼn Oomblik in die Wind
  • 1978 Gerugte van Reën
  • 1979 ʼn Droë Wit Seisoen
  • 1982 Houd-den-Bek
  • 1984 Die Muur van die Pes
  • 1988 Die Eerste Lewe van Adamastor
  • 1988 States of Emergency
  • 1991 Die Kreef Raak Gewoond Daaraan
  • 1993 Inteendeel
  • 1995 Sandkastele
  • 1998 Duiwelskloof
  • 2000 Donkermaan
  • 2002 Anderkant die Stilte
  • 2004 Voor Ek Vergeet
  • 2005 Bidsprinkaan
  • 2006 Die Blou Deur/The Blue Door
  • 2008 Ander Lewens
  • 2012 Philida

Dramas[wysig | wysig bron]

  • 1956 Die Band om ons Harte
  • 1961 Caesar
  • 1962 Die Koffer
  • 1965 Bagasie (Koffer, Tas, Trommel)
  • 1965 Elders Mooiweer en Warm
  • 1970 Die Verhoor
  • 1970 Die Rebelle
  • 1971 Kinkels innie Kabel
  • 1973 Die Bobaas van die Boendoe
  • 1973 Afrikaners is Plesierig
  • 1974 Pavane
  • 1976 Die Hamer van die Hekse
  • 1979 Toiings op die Langpad
  • 1997 Die Jogger

Reisverhale[wysig | wysig bron]

  • 1962/3 Pot-Pourri
  • 1963 Sempre Diritto
  • 1965 Olé
  • 1969 Midi
  • 1969 Parys-Parys Retoer
  • 1970 Fado

Akademiese Werke[wysig | wysig bron]

  • 1959 Orde en Chaos
  • 1967 Aspekte van die Nuwe Prosa
  • 1971 Die Poësie van Breyten Breytenbach
  • 1974 Aspekte van die Nuwe Drama
  • 1976 Voorlopige Rapport
  • 1977 Jan Rabie se 21
  • 1980 Tweede Voorlopige Rapport
  • 1983 Mapmakers: Writing in a State of Siege
  • 1985 Literatuur in die Strydperk
  • 1985 Waarom Literatuur?
  • 1987 Vertelkunde
  • 1996 Reinventing a Continent: Writing and Politics in South Africa
  • 1996 Destabilising Shakespeare
  • 1998 The Novel: Language and Narrative from Cervantes to Calvino

Ander Werke[wysig | wysig bron]

  • 1961 Bakkies en sy Maats – 1 Die Bende
  • 1962 Bakkies en sy Maats – 2 Platsak
  • 1963 Die Verhaal van Julius Caesar
  • 1965 Rooi (5 kortverhale in bundel; met ander)
  • 1973 Portret van die Vrou as ʼn Meisie
  • 1973 Die Geskiedenis van Oom Kootjie Emmer van Witgatworteldraai
  • 1973 Brandewyn in Suid-Afrika
  • 1974 Dessertwyn in Suid-Afrika
  • 1974 Die Klap van die Meul
  • 1974 Die Wyn van Bowe
  • 1979 In Camera: Portraits of South African Artists/In Kamera: Portrette van Suid-Afrikaanse Kunstenaars
  • 1981 ʼn Emmertjie Wyn
  • 1981 Heildronk
  • 1983 Oom Kootjie Emmer en die Nuwe Bedeling
  • 1984 Loopdoppies
  • 2009 'n Vurk in die Pad (outobiografie)

Omnibusse[wysig | wysig bron]

  • 1982 Die Fees van die Malles
  • 1986 Mal en Ander Stories
  • 1990 Latynse Reise
  • 2006 Met ʼn Glimlag

Samestellings[wysig | wysig bron]

  • 1977 Oggendlied: ʼn Bundel vir Uys Krige op sy Verjaardag
  • 1979 Klein Avontuur (Top Naeff)
  • 1986 A Land Apart: A South African Reader (saam met J.M. Coetzee)
  • 1994 SA 27 April 1994
  • 1995 27 April – One Year Later/Een Jaar Later
  • 2000 Groot Verseboek 2000

Vertalings[wysig | wysig bron]

  • 1962 Reisigers na die Groot Land (Andre Dhôtel)
  • 1962 Die Wonderhande (Joseph Kessel)
  • 1962 Die Brug oor die Rivier Kwai (Pierre Boulle)
  • 1962 Nuno, de Visserseun (LN Lavolle)
  • 1963 Moderato Cantabile (Marguerite Duras)
  • 1963 Verhale uit Limousin (Léonce Bourliaguet)
  • 1963 Die Slapende Berg (Léonce Bourliaguet)
  • 1963 Land van die Farao's (Leonard Cottrell)
  • 1963 Die Bos van Kokelunde (Michel Rouzé)
  • 1963 Die Goue Kruis (Paul-Jacques Bonzon)
  • 1964 Land van die Twee Riviere (Leonard Cottrell)
  • 1964 Volke van Afrika (CM Turnbull)
  • 1965 Alice se Avonture in Wonderland (Lewis Carroll)
  • 1966 Die Mooiste Verhale uit die Arabiese Nagte
  • 1966 Die Avonture van Don Quijote (oorvertel deur J Reeves)
  • 1966 Die Vindingryke Ridder Don Quijote de la Mancha (Cervantes)
  • 1966 Die Swerfling (Colette)
  • 1966 Ek was Cicero (Elyesa Bazna)
  • 1966 Koning Babar (Jean de Brunhoff)
  • 1966 Speurder Maigret (Simenon)
  • 1967 Maigret en sy Dooie (Simenon)
  • 1967 Die Eenspaaier (Ester Wier)
  • 1967 Die Mooiste Sprokies van Moeder Gans (C Perrault)
  • 1967 Die Eendstert (Graham Greene)
  • 1967 Mary Poppins in Kersieboomlaan (PL Travers)
  • 1967(?) Die Towenaar se Neef (CS Lewis)
  • 1968 Die Groot Boek oor ons Dieremaats (met ander vertalers)
  • 1968 Koning Arthur en sy Ridders van die Ronde Tafel
  • 1968 Die Kinders van Groenkop (Lucy Boston)
  • 1968 Maigret en die Lang Derm (Simenon)
  • 1968 Bontnek. Die Verhaal van ʼn Duif (Dhan Gopal Mukerji)
  • 1968 Alice deur die Spieël (Lewis Carrol)
  • 1968 Die Botsende Rotse (Ian Serraillier)
  • 1968 Die Bul in die Doolhof (Ian Serraillier)
  • 1968 Die Horing van Ivoor (Ian Serraillier)
  • 1968 Die Kop van die Gorgoon (Ian Serraillier)
  • 1968 Die Draai van die Skroef (Henry James)
  • 1969 Die Gelukkige Prins en Ander Sprokies (Oscar Wilde)
  • 1969 Maigret en die Spook (Simenon)
  • 1969 Die Gestewelde Kat (Charles Perrault)
  • 1969 Die Groot Golf (Pearl S Buck)
  • 1969 Die Nagtegaal (Hans Christiaan Andersen)
  • 1969 Richard III (Shakespeare)
  • 1970 Die Terroriste (Camus)
  • 1971 Eskoriaal (Michel de Ghelderode)
  • 1972 Ballerina (Nada Ćurčija-Prodanovič)
  • 1973 Jonathan Livingston Seemeeu (Richard Bach)
  • 1974 Hedda Gabler (Henrik Ibsen)
  • 1974 Die Wind in die Wilgers (Kenneth Grahame)
  • 1975 Die Tragedie van Romeo en Juliet (Shakespeare)
  • 1976 Die Seemeeu (Anton Tsjechow)
  • 1978 Die Tierbrigade (Claude Desailly)
  • 1979 Nuwe Avonture van die Tierbrigade (Claude Desailly)
  • 1980 Die Nagtegaal en die Roos (Oscar Wilde)
  • 1981 Rot op Reis (Kenneth Grahame)
  • 1981 Adam van die Pad (Elizabeth Janet Gray)
  • 1983 Klein Duimpie (Charles Perrault)
  • 1987 Die Avonture van Alice (Lewis Carroll)
  • 1992 Not All of Us (Jeanne Goosen)
  • 1993 Die Begeleidster (Nina Berberova)
  • 1994 Die Klein Prinsie (Antoine de Saint-Exupéry)
  • 2007 Black Butterflies – Selected Poems (Ingrid Jonker) (saam met Antjie Krog)

Akademiese Publikasies oor André P Brink se Werk[wysig | wysig bron]

  • 1988 Donker Weerlig: Literêre Opstelle oor die Werk van André P. Brink (onder redaksie van Jan Senekal)
  • 1991 The Lives of Adamastor (deur Anthony J. Hassall, in International Literature in English, onder redaksie van Pobert L. Ross)
  • 1996 Colonization, Violence, and Narration in White South African Writing: André Brink, Breyten Breytenbach, and J.M. Coetzee (Rosemary Jane Jolly)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Brink, André (11 September 2010). “A Long Way From Mandela's Kitchen”. New York Times. URL besoek op 15 Oktober 2012.
  2. Brink, André (2003): "English and the Afrikaans Writer" in: Steven G. Kellman Switching languages. Translingual writers reflect on their craft. University of Nebraska Press, p. 218.
  3. A Chain of Voices (review)”. URL besoek op 2010-06-14.
  4. For better or worse; The Economist, 12 Februarie 2009
  5. Between staying and going; The Economist, 25 September 2008
  6. anton brink”. South African Artists. URL besoek op 2008-06-27.

Eksterne Skakels[wysig | wysig bron]