Swaziland

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Koninkryk Swaziland
Koninkryk eSwatini
Kingdom of eSwatini (Engels)
Umbuso weSwatini (Swazi)
Vlag van Swaziland Wapen van Swaziland
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Siyinqaba
(Swazi vir: "Ons is 'n vesting"
"Ons is 'n raaisel / raaisel"
"Ons steek onsself weg")
Volkslied: Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
(Swazi vir: "O God, Milddadige van die seën van die Swazi")
Ligging van Swaziland
Hoofstad Lobamba (koninklike en wetgewende)
Mbabane (administratiewe)

26°19′S 31°8′O / 26.317°S 31.133°O / -26.317; 31.133

Grootste stad Mbabane
Amptelike tale Engels en Swazi
Regering

Monarg (Ngwenyama)
• Koninginmoeder (Ndlovukati)
Eerste minister
Unitêre parlementêre
absolute monargie
Mswati III
Ntfombi
Ambrose Dlamini
Onafhanklikheid
6 September 1968
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
17 364 km2  (154ste)
6 704 myl2
0,9
Bevolking
 - 2016-skatting
 - 2017-sensus
 - Digtheid
 
1 343 098[1] (154ste)
1 093 238[2]
68,2 / km2 (135ste)
176,8 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$11,496 miljard[3]
$9 893[3]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$4,572 miljard[3]
$3 934[3]

MOI (2017) Green Arrow Up Darker.svg 0,588[4] (144ste)  –  medium
Gini (2009) 51,5[5] –  hoog
Geldeenheid Lilangeni (SZL)
Tydsone
 - Somertyd
SAST (UTC+2)
nie toegepas nie (UTC)
Internet-TLD .sz
Skakelkode +268
Nasa-Satellietbeeld van Swaziland
Kaart van Swaziland
Topografiese kaart van Swaziland
Swaziland se bevolkingsgroei (1961–2013)

Swaziland, sedert 2018 eSwatini (Swazi: [ɛswa̯ˈtiːni]), amptelik die Koninkryk eSwatini (Engels: Kingdom of Eswatini, Swazi: Umbuso weSwatini), is 'n absolute monargie en landingeslote land in Suider-Afrika. Die administratiewe hoofstad en grootste stad is Mbabane, terwyl Lobamba die regeringsetel, asook koninklike en wetgewende hoofstad vorm. Swaziland is 'n buurland van Suid-Afrika en Mosambiek. Op politieke vlak het Swaziland in geen stadium aan Suid-Afrika behoort nie. Swaziland en die Swazi's is na Mswati II, wat dié land in die 19de eeu uitgebrei en verenig het, genoem.[6]

Geografie[wysig | wysig bron]

Die Koninkryk Swaziland is met sy oppervlakte van 17 363 vierkante kilometer die tweede kleinste staat op die vasteland van Afrika ná Gambië. Swaziland is landgebonde en word deur Mosambiek in die ooste en die Suid-Afrikaanse provinsies Mpumalanga in die noorde en ooste en KwaZulu-Natal in die suide begrens. Die landsgrense het 'n totale lengte van 535 kilometer, waarvan 105 km met Mosambiek en 430 km met Suid-Afrika gedeel word.

Swaziland kan in vier geografiese streke verdeel word. In die ooste strek die Lebomboberge op 'n maksimumhoogte van 600 meter en 'n droë subtropiese klimaat in 'n noord-suidrigting. Die laeveld wes daarvan lê sowat 200 m bo seevlak en word deur 'n droë bosveld-landskap oorheers. Die klimaat hier is al byna tropies warm – gedurende die somermaande styg die kwik soms bo 32 °C. Die streek is onder meer geskik vir die verbouing van suikerriet.

Die middelveld met sy vrugbare heuwellande en valleie het 'n gemiddelde hoogte van 700 m bo seevlak. Dit beslaan ruim 'n kwart van Swaziland se totale oppervlakte. Die hoëveld in die weste van die land lê sowat 1 300 m bo seevlak en gaan in die weste in die Suid-Afrikaanse Drakensberge oor. Hier word onder meer bosgebiede aangetref. Die streek het oor die algemeen 'n gerieflike klimaat, alhoewel die jaarlikse reënval hier net soos die humiditeitsvlakke hoër is as in die res van die land.

Die hoogste punt van Swaziland met 1 862 m is die Emlembe in die noordweste digby die grens met Suid-Afrika, die laagste punt (21 m) is die rivierloop van die Groot Usutu. Die meeste neerslae in Swaziland sak as kort reënbuie uit, terwyl langdurige reën nouliks voorkom. Die langste rivier wat deur Swaziland vloei is die Lusutfu.

Demografie[wysig | wysig bron]

Swaziland het 'n totale bevolking van 1,1 miljoen (2015-skatting), hoofsaaklik Swazi's (wat deel uitmaak van die Nguni-groep binne die Bantoe en nouverwant aan die Zoeloe is) met klein minderhede van Zoeloes, Tsongas en Sjangaans. Naas die ampstaal SiSwati (verwant aan Zoeloe) word Engels en die tale van etniese minderhede gebesig.

Sowat 60 persent van die bevolking is aanhangers van onafhanklike kerke soos die Zionistekerk. Ander belangrike denominasies is Protestants (15 persent), Rooms-Katoliek (5 persent) en Anglikaans (1 persent). Aanhangers van inheemse godsdienste verteenwoordig sowat 'n vyfde van die totale bevolking.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) World Population Prospects: The 2017 Revision”. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. URL besoek op 30 Oktober 2018.
  2. (en) Swaziland Releases Population Count from 2017 Census”. United Nations Population Fund. URL besoek op 30 Oktober 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) Swaziland”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 30 Oktober 2018.
  4. (en) 2018 Human Development Report”. United Nations Development Programme: 2018. URL besoek op 30 Oktober 2018.
  5. (en) Gini Index”. Wêreldbank. URL besoek op 30 Oktober 2018.
  6. (en) Kuper, Hilda (1986). The Swazi: A South African Kingdom. Holt, Rinehart and Winston. p. 9–10. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]