Klas 6-stoomlokomotief

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Suid-Afrikaanse Klas 6 4-6-0
ou CGR en CSAR Klas 6 4-6-0
SAR Class 6 439 (4-6-0) ex CGR 368-568-OVGS 68-CSAR 344.jpg
Suid-Afrikaanse Klas 6 no. 439 op 24 September 2000 in Capital Park
Tipe en oorsprong
Kragtipe Stoom
Ontwerper Kaapse Regeringspoorweë
Vervaardiger Dübs and Company
Serienommer 3050-3073, 3087-3102[1]
Model CGR Klas 6
Klas CSAR Klas 6-L1; CGR OVGS & SAR Klas 6
Vervaardig 1893-1894
Aantal gebou 40
Bouspesifikasies
Konfigurasie 4-6-0 "Tenwheeler"
Spoorbreedte Kaapspoor
Voorwielomtrek 724 mm (28 ½ dm)
Dryfwielomtrek 1 370 mm (54 dm)
Wielbasis Totaal: 12.729 m
Enjin: 3.353 m per gekoppelde deel, 6.179 m totaal
Tender: 3.200 m
Lengte 15.456 m
Hoogte 3.861 m
Raamwerk Plaatraamwerk
Asbelasting 12.1 t op die 2de dryfwiel
Massa op dryfwiele 35.3 t
Lokomotiefmassa 45.3 t
Tendermassa 14.3 t leeg
30.0 t gelaai
Gesamentlike massa 75.3 t
Tendertipe YB, YC, YE, YE1 toegelaat
* 3 asboegies
* 940 mm wiele, lengte 6.245 m
Aandrywing
Brandstof Steenkool
Brandstofkapasiteit 5.6 t
Waterkapasiteit 10 800 ℓ
Stoomketel 1.270 m binnediameter
3.407 m binnelengte
Stoomketeldruk 1 100 kPa
Vuurroosteroppervlak 1.579 m2
Verhittingsoppervlak 185 buise van 44.4 mm diameter
– Vuurkas 8.826 m2
– Totaal 96.712 m2
Silinders Twee
Silindergrootte 432 mm (17 dm) boor
660 mm (26 dm) slag
Klepwerk Stephenson
Werkverrigting
Trekkrag 74.3 kN (16 700 lbk) teen 75% keteldruk
Diensgeskiedenis
Gebruiker Kaapse Regeringspoorweë
OVGS
Imperiale Militêre Spoorweë
Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë
Suid-Afrikaanse Spoorweë[1][2]
Soedanse Spoorweë
Aantal in klas 40
Vlootnommer(s) CSAR 336-345
CGR 139-160, 353-370
401-440 [3]
Afleweringsdatum 1893-1894
Eerste tog 1893
Onttrekkingsdatum 1973

Die Klas 6 is 'n stoomlokomotief wat meestal deur die Kaapse Regeringspoorweë (CGR) in die tydperk voor Suid-Afrikaanse uniewording gebruik is. Die klas het dertien subklasse. Hierdie klas is ontwerp deur Michael Stephens vir gebruik op die snelpassasiersdienste van die CGR. Opeenvolgende bestellings is tussen 1893 en 1904 geplaas by Britse sowel as Amerikaanse vervaardigers.

Die Kaapse Klas 6-lokomotief is ontwerp by die Soutrivieraanleg van die CGR op dieselfde tydstip as die Klas 7. Terwyl die Klas 7 hoofsaaklik bedoel was as 'n goederelokomotief, is die Klas 6 ontwerp om sy snelpassasiersdiens-eweknie te wees.

Klas 6[wysig | wysig bron]

Die eerste 40 lokomotiewe van die klas is in 1893 afgelewer deur Dübs and Company. Die ontwerp was 'n vergroting van die CGR Klas 05-lokomotief. Hulle is toegerus met Stephensonskakels met D-kleppe bokant die silinders. Die lokomotief het diens gedoen in die Kaap en Kaapse Middelland.

Klas 6A[wysig | wysig bron]

Nog 50 lokomotiewe is tussen 1895 en 1897 ontvang van Dübes and Company en Sharp, Stewart and Company. Hierdie masjiene het groter stoomketels gehad as die eerste bestelling. Hulle het op talle plekke in die Kaapkolonie diens gedoen.

Klas 6B[wysig | wysig bron]

Neilson, Reid and Company het van 1897 tot 1898 nog 54 lokomotiewe gelewer. Hulle is landwyd in diens gestel en is geklassifiseer as Klas 6B. Hulle is feitlik identies aan Klas 6A behalwe dat die kolewa met 'n agtwieldraaistel toegerus was.

Klas 6C[wysig | wysig bron]

Behalwe die Kaapse Regeringspoorweë het die Oranje Vrystaat Regeringspoorweë ook van hierdie lokomotiewe bestel. Die eerste vyftien lokomotiewe is in 1896 deur Dübs and Company, Neilson, Reid and Company en Sharp, Stewart and Company gelewer. Ná die Tweede Vryheidsoorlog is die lokomotiewe bedryf deur die Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë waar hulle bekend was as tipe 6L-2. Toe die SAS&H tot stand kom, is hulle geklassifiseer as Klas 6C.

Klas 6D[wysig | wysig bron]

Nog 33 is bestel en in 1898 gelewer deur Neilson, Reid and Company wat soortgelyk aan hulle voorgangers was, maar was toegerus met seswiel-draaistelle.

Klas 6E[wysig | wysig bron]

Die Oranje Vrystaat Regeringspoorweë het in 1898 ook nog ses lokomotiewe bestel by Sharp, Stewart and Company. Hulle was soortgelyk aan die vorige bestellings maar die kajuit was groter en die kolewa is toegerus met draaistelle. CSAR het hulle tipe L-3 genoem, maar SAS&H het hulle herklassifiseer as Klas 6E 4-6-0.

Klas 6F[wysig | wysig bron]

Die Klas 6-lokomotiewe is hoofsaaklik ingestel as passasierslokomotiewe, maar toe die klas vervang word deur groter en kragtiger lokomotiewe, het dit letterlik 'n "Jack-of-all-trades" geword wat homself bewys het as een van die bruikbaarste en suksesvolste lokomotiefklasse wat by die Soutrivieraanleg ontwerp is. Hulle is in alle dele van die land, behalwe Natal, gebruik en het alle soorte waens en vrag getrek.

Twee Klas 6F-lokomotiewe is op die Kaapse hooflyn in diens gestel. In vergelyking met die res van die Klas 6-familie, het hulle 'n betreklik kort leeftyd van minder as dertig jaar gehad, en is in 1929 aan diens onttrek.

Klas 6G[wysig | wysig bron]

'n Latere Klas 6G by die Schenectady Locomotive Works

Die agt Klas 6-lokomotiewe wat in 1901 in diens gestel is deur die CGR is ontwerp en gebou deur die Schenectady Locomotive Works volgens die spesifikasies van die CGR-lokomotiefdepartement en was gevolglik ietwat anders in voorkoms as die vorige Kaapse Klas 6-lokomotiewe. Terwyl hulle ook op staaframe gebou is soos die vorige twee Klas 6-lokomotiewe, was hulle effens groter met groter stoomketels en met 17.5 duim (444 mm) deursnee silinders, in vergelyking met die 17 duim (432 mm) deursnee silinders van alle vroeëre Klas 6-lokomotiewe. Soos die twee Klas 6F-lokomotiewe, is 'n duidelik sigbare kenmerk hul hoërgemonteerde treeplanke sonder die behoefte vir dryfwielskorte. Hulle was genommer in die reeks van 262 tot 269 en was aan die Kaapse Westelike Sisteem toegewys.

Klas 6H by die depot op Noupoort

Klas 6H[wysig | wysig bron]

In 1901 het Neilson, Reid and Company nog 21 lokomotiewe afgelewer wat geskoei was op die Klas 6 ontwerp. Die lokomotiewe is bestel deur die CGR. Hulle stoomketels was groter en hulle was toegerus met H.M. Beattykajuite, wat ook groter was en is geklassifiseer as Klas 6H.

Klas 6J[wysig | wysig bron]

'n Netjiese Klas 6J op 'n tog van Kaapstad na Johannesburg

Die veertien 6 Klas-stoomlokomotiewe wat in 1902 in diens geplaas is deur die CGR is deur Neilson, Reid en Company gebou. Hulle was byna identies aan die twee staafraamlokomotiewe wat deur Sharp Stewart en Company in 1900 gebou is, wat later die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAS) Klas 6F geword het, en hulle was sigbaar uitkenbaar as tweede geslag 6de Klas-lokomotiewe deur hul hoër treeplanke sonder enige wielskorte.

Klas 6K[wysig | wysig bron]

'n SAR Klas 6K 4-6-0 (ou Kaapse Regeringspoorweë)

Klas 6L[wysig | wysig bron]

'n SAR Klas 6L 4-6-0 (ou Kaapse Regeringspoorweë)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 Paxton, Leith; Bourne, David (1985). Locomotives of the South African Railways (1ste uitg. uitg.). Kaapstad: Struik. ISBN 0869772112.  Aanhaling gebruik verouderde parameter |coauthors= (help) pp. 41-44
  2. Holland, D.F. (1971). Steam Locomotives of the South African Railways, Volume 1: 1859-1910 (1ste uitg.). Newton Abbott, Devon: David & Charles. pp. 128–129. ISBN 978-0-7153-5382-0.
  3. Klassifikasie van S.A.R. Lokomotiewe met hernommerlyste, uitgereik deur die Kantoor van die Hoofmeganiese Ingenieur, Pretoria, Januarie 1912, pp. 8, 12, 14, 28 (Herdruk in April 1987 deur SAVD-museum, R.3125-6/9/11-1000)