Franse nasionale rugbyspan

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Frankryk
France Rugby Logo.svg
Unie Franse Rugbyfederasie
Bynaam(e) Les coqs, les tricolores of les bleus
Embleem Hoenderhaan
Stadion Stade de France, Parys
Kapasiteit 80 698
Afrigter(s) Fabien Galthié
Kaptein(s) Guilhem Guirado
Spankleure


Alt. kleure

Statistiek
Meeste toetse Fabien Pelous (118)[1]
Meeste toetspunte Frédéric Michalak (436)[2]
Meeste drieë Serge Blanco (38)[3]
Eerste internasionale wedstryd
Vlag van Frankryk Frankryk 8–38 Nieu-Seeland Vlag van Nieu-Seeland
(Parys, Frankryk; 1 Januarie 1906)
Grootste oorwinning
Vlag van Brasilië Brasilië 7–99 Frankryk Vlag van Frankryk
(São Paulo, Brasilië; 2 Junie 1974)
Grootste nederlaag
Vlag van Nieu-Seeland Nieu-Seeland 61–10 Frankryk Vlag van Frankryk
(Wellington, Nieu-Seeland; 9 Junie 2007)
Wêreldbeker
Verskynings 9/9 (Eerste in 1987)
Beste uitslag Naaswenner in 1987, 1999 en 2011
Unie webwerf
www.ffr.fr

Die Franse nasionale rugbyspan is ’n sportspan wat Frankryk in internasionale rugby verteenwoordig. Rugby word in Frankryk deur die Franse Rugbyfederasie (FFR) geadministreer. Die Franse rugbyspan is tans (8 Desember 2019) sewende op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.[4] Frankryk neem jaarliks aan die Sesnasies-toernooi deel saam met Engeland, Ierland, Italië, Skotland en Wallis. Frankryk het die kampioenskap reeds 17 keer gewen, insluitend nege Grand Slams – en het nog agt ander kere die titel gedeel.

Franse rugby dateer terug na 1872 toe dié sport deur Britse setlaars na Frankryk gebring is. Op Nuwejaarsdag 1906 het Frankryk sy eerste toetswedstryd teen Nieu-Seeland in Parys gespeel. Frankryk het toe sporadies teen die Tuisnasies begin speel, totdat die Franse in 1910 by die Tuisuniekampioenskap aangesluit het om die Vyfnasies te vorm. Frankryk het ook aan die rugbytoernooie van vroeë Olimpiese Somerspele deelgeneem, en die goue medalje in 1900 en twee silwermedaljes in die 1920’s gewen. Die nasionale rugbyspan het in die 1950’s en 1960’s verdere suksesse behaal en die Vyfnasies in 1959 vir die eerste keer gewen. Frankryk het hul eerste Grand Slam in 1968 ingepalm. Sedert die Rugbywêreldbekertoernooi in 1987 ingevoer is, het Frankryk by elke toernooi tot die uitklopfase gevorder. Frankryk het die eindstryd drie keer gemaak, waar hulle in 1987 en 2011 teen die All Blacks en in 1999 teen Australië verloor het. Frankryk het die Rugbywêreldbeker 2007 aangebied, waar hulle soos in Rugbywêreldbeker 2003 deur Engeland in die halfeindrondte uitgeskakel is. Frankryk sal ook as gasheer vir die komende Rugbywêreldbeker 2023 optree. Al is Frankryk een van die gunstelingspanne om die rugbywêreldbeker te wen, het die eer hulle nog nie te beurt geval nie.

Frankryk speel tradisioneel in blou hemde met wit broeke en rooi sokkies, en die span word algemeen les tricolores of les bleus genoem. Die Franse embleem is ’n goue hoenderhaan op ’n rooi skild. Hul alternatiewe kleure bestaan uit ’n wit hemp met donkerblou broeke en sokkies. Frankryk se internasionale wedstryde word op verskeie plekke dwarsdeur die land gehuisves; die Stade de France in die Paryse voorstad Saint-Denis word tydens die Sesnasies-toernooi ingespan, en Frankryk het ’n indrukwekkende tuisrekord op die Stade Vélodrome in Marseille waar hulle net twee keer verloor het, teen Argentinië in 2004 en Nieu-Seeland in 2009. Tien voormalige Franse spelers is in die Internasionale Rugbyheldesaal opgeneem: Serge Blanco, André Boniface, Guy Boniface, Marcel Communeau, Jo Maso, Lucien Mias, Fabien Pelous, Jean Prat, Jean-Pierre Rives en Philippe Sella.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Vroeë jare[wysig | wysig bron]

Die oorspronklike Franse span teen Nieu-Seeland op 1 Januarie 1906 in Parys

Rugby is in die 1870’s deur Britse handelaars en studente na die Le Havre-streek van Frankryk gebring en is daarna deur skole en kolleges versprei.[5] Die eerste klubs is in die laat 1870’s en vroeë 1880’s gestig, kort daarna is ’n klubkampioenskap van stapel gestuur en wedstryde teen Engelse klubs aangebied.[5] Die eerste verskyning van ’n nasionale rugbyspan was tydens die Olimpiese Somerspele 1900 in Parys, waar ’n Franse span ’n Britse span (verteenwoordig deur Mosley Wanderers RFC) 27–8 en Duitsland (verteenwoordig deur SC 1880 Frankfurt) 27–17 verslaan en sodoende met die goue medalje weggestap het.[6] Die rugbyspan wat Frankryk tydens die Olimpiese Somerspele 1900 verteenwoordig het, word egter nie as ’n egte toetsspan beskou nie.[5]

Op 1 Januarie 1906 het Frankryk sy eerste toetswedstryd gespeel – ’n 38–8-nederlaag teen Dave Gallaher se All Blacks in Parys.[7] In The Complete Rugby Footballer het Gallaher en Billy Stead oor die Franse rugby gesê: "Ons is van mening dat die spel in hul land sal versprei en dat hulle mettertyd ’n span in die veld sal plaas wat die grootste respek van enige ander sal kry."[7] Frankryk het in Maart daardie jaar, weer in Frankryk, vir die eerste keer teen Engeland gespeel, en die keer 35–8 verloor.[8]

Frankryk het sy eerste oorsese toets op 1 Januarie 1907 op Athletic Ground in Richmond gespeel, maar 31–13 teen Engeland verloor. Twee dae later het hulle ’n wedstryd teen die Springbokke op Parc des Princes, Parys, met ’n span bestaande uit die twee Paryse klubs Stade Français en Racing Club de France beslis. Net twee van die span wat teen die All Blacks gespeel het, het teen Suid-Afrika uitgedraf – die vleuel Paul Sagot en die flank Georges Jérôme – en geen uit die span teen Engeland nie. Die Springbokke het 13 drieë gedruk en Frankryk 55–6 geklop.

Vyfnasies en Olimpiese Spele[wysig | wysig bron]

Roemenië teen Frankryk tydens die Inter-Geallieerde Spele in 1919
Die Franse nasionale rugbyspan voor die wedstryd teen Engeland in 1914
Rugbywedstryd tussen Frankryk en die Verenigde State tydens die Olimpiese Somerspele 1924
Die nasionale rugbyspan wat Frankryk tydens die Olimpiese Somerspele 1924 verteenwoordig het

Frankryk het op 2 Maart 1908 vir die eerste keer teen Wallis gespeel, maar 36–14 verloor. Op 20 Maart 1909 het Frankryk vir die eerste keer teen Ierland gespeel en 19–8 verloor.

Toe Skotland in 1910 teen Frankryk in die eerste internasionale toets tussen albei spanne gespeel het, is die fondament vir ’n Vyfnasies-toernooi geleê. Hul eerste oorwinning in die toernooi was in 1911 ’n 16–15 teen Skotland in Parys. In die vroeë 1913 het Frankryk ’n toerende Springbokspan gehuisves, maar 5–35 verloor; die wedstryd het in ’n tydperk vanaf 1911 tot 1920 geval, waarin Frankryk 18 agtereenvolgende wedstryde verloor het.[9]

In 1919 is die Franse Rugbyfederasie (FFR) gestig, 13 jaar na Frankryk se toetsdebuut. Tydens die Olimpiese Somerspele 1920 in Antwerpen, België, is weer ’n rugbytoernooi aangebied en Frankryk was net een van twee spanne wat deelgeneem het. Die toernooi het net uit die eindstryd bestaan, waarin die Verenigde State teen Frankryk gespeel het, maar die VSA kon ’n skokoorwinning behaal deur Frankryk 8–0 te klop en het die goue medalje ingepalm.[6] Frankryk se eerste oorwinning tydens die Vyfnasies-toernooi is in 1920 teen Ierland in Dublin aangeteken – 15–7. Tydens hul laaste wedstryd van die 1921-Vyfnasies het Frankryk tekens van ’n nuwe sterkte getoon en Ierland 20–10 geklop. Hoewel Frankryk in die volgende jaar nie een wedstryd kon wen nie, kon hulle teen Skotland en Engeland gelykop-wedstryde aanteken.

Vir die Olimpiese Somerspele 1924 in Parys is weer ’n rugbytoernooi gehou. Frankryk het 13 drieë gedruk en kon met Roemenië maklik 59–3 afreken; die vleuel Adolphe Jaureguy kon vier drieë druk. Die eindstryd is op 18 Mei 1924 op die Colombes-stadion in Parys aangebied en die VSA kon die goue medalje wen deur ’n 17–3-oorwinning voor ’n skare van 30 000.[6] Die All Blacks het in 1925 weer Frankryk besoek, die eerste keer sedert hul toets in 1906, maar Frankryk verloor die wedstryd 6–30.[10]

Skorsing uit die Vyfnasies[wysig | wysig bron]

Die Franse nasionale rugbyspan in 1933

Die middel tot laat 1920’s was ’n teleurstellende tydperk vir die Franse, tot hulle eers weer in 1927 en 1928 teen onderskeidelik Engeland en Wallis kon wen. Frankryk het aan die einde van die dekade en die vroeë 1930’s gemengde resultate op die veld gelewer, maar het duidelike tekens van verbeteringe binne die Vyfnasies getoon. Hulle is egter in 1932 uit die Vyfnasies geskors, na bewerings van professionaliteit in die Franse liga, asook geweld op die veld en ’n swak organisasie; hulle is tot in 1939 verbied om weer aan te sluit.[11][12] Destyds het baie Franse spelers by rugby league, wat gewildheid verwerf het, aangesluit, omdat die formaat nie deel was van die Vyfnasies nie. Nogtans is daar enkele internasionale wedstryde beslis: teen Duitsland tussen 1932 en 1936, Italië in 1937 en Roemenië in 1938. Op 2 Januarie 1934 is FIRA opgerig, ’n mededinger teen die IRR. Nadat hulle uit die Vyfnasies geskors is en teen swakker spanne moes speel, het Frankryk ’n wenreeks gehad wat vandag nog bestaan, en gedurende die jare 1931 tot 1936 tien agtereenvolgende wedstryde gewen.[13] In 1939 is die FFR genooi om ’n span vir die volgende Vyfnasies-toernooi in 1940 te stuur, maar nadat die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek het, is alle internasionale rugbywedstryde gestaak. Tydens die Duitse besetting van Frankryk het die Vichy-regime rugby league verbied en sy integrasie in die Franse rugbyunie afgedwing.[14]

Naoorlogse tydperk[wysig | wysig bron]

Frankryk teen Italië in Rome, 1954
Wedstryd tussen Argentinië en Frankryk in 1954, voorblad van El grafico

Die Vyfnasies is na die Tweede Wêreldoorlog in 1947 hervat en die Franse rugby het volwasse geword. Lucien Mias was die innoverende kaptein wie se lynstaan ’n nuwe aanvallende dimensie tot die voorspel gebring het. Frankryk kon Wallis in 1948 en Engeland in 1951 klop. In 1952 het Frankryk sy tweede wedstryd teen die Springbokke gespeel, en weer 25–3 verloor. Frankryk kon in 1954 vir die eerste keer die Vyfnasies-titel met Engeland en Wallis deel.[15] In dieselfde jaar kon Frankryk ook sy eerste 3–0-oorwinning oor Nieu-Seeland op Stade Colombes aanteken.[16] In 1955 kon Frankryk Engeland, Ierland en Skotland verslaan, en ’n oorwinning oor Wallis sou die eerste Grand Slam aan hulle besorg het. Frankryk is egter deur Wallis 11–16 op Stade Colombes in Parys geklop en van die Grand Slam ontneem.

Frankryk het in 1958 die eerste span van die Noordelike Halfrond geword om ’n toer na Suid-Afrika te onderneem. Hulle kon die Springbokke verras deur die twee-toetsreeks te wen. Onder kaptein Lucien Mias, wat die beseerde toerkaptein Michel Celaya vervang het, het die onderskatte Franse span die eerste toets op Nuweland in Kaapstad 3–3 geëwenaar en toe nog ’n groter skok aan die Springbokke besorg deur Suid-Afrika 9–5 op Ellispark in Johannesburg te klop. Daardie reeksoorwinning het aangedui dat Frankryk nou ’n toprugbynasie is. Oorwinnings oor Skotland en Wallis op die Stade Colombes, saam met ’n 3–3-gelykop teen Engeland op Twickenham het aan Frankryk in 1959 die eerste alleenlike Vyfnasies-titel besorg. Hulle het in Dublin reeds as kampioene aangekom, en net die Grand Slam deur ’n 9–5-nederlaag afgestaan.[17]

1960’s[wysig | wysig bron]

Les Bleus het vier drieë gedruk en een afgestaan op Cardiff Arms Park en sodoende Ierland met ’n rekordtelling van 23–6 verslaan. Frankryk se wedstryd teen Engeland het in ’n dooiepunt geëindig en dié twee spanne moes die 1960-Vyfnasies-trofee deel. Pierre Albaladejo het in die 23–6-oorwinning oor Ierland ’n nuwe rekord vir die meeste skepdoele opgestel, naamlik drie. Frankryk het toe vir ’n toer na Argentinië vertrek. In drie toetse het Frankryk 78 punte in drie oorwinnings aangeteken, terwyl die Poemas net 12 punte kon aanteken.[18] In 1961 kon Frankryk die Vyfnasies-trofee alleenlik inpalm. Die Springbokke kon tydens hul indrukwekkende 1960/61-toer Skotland, Ierland, Engeland en Wallis klop, maar is in ’n 0–0-gelykop op Stade Colombes vasgebind. Nadat gevegte uitgebreek het, is die wedstryd amper afgelas. Die Tricolours het in 1961 die eerste Europese span geword om na Nieu-Seeland te toer. Les Bleus het egter die helfte van die provinsiale wedstryde en albei toetse teen die All Blacks 5–3 en 32–3 verloor. Die Franse het ’n enkele wedstryd op Australiese bodem gespeel en tuis toe vertrek met ’n 15–8-oorwinning oor die Wallabies.[19]

Frankryk het die 1962-Vyfnasies gewen, maar weer die Grand Slam in die vierde agtereenvolgende jaar misgeloop na ’n nederlaag teen Wallis. Frankryk het aan die einde van die jaar ’n toets teen Roemenië verloor en in 1964 weer na Suid-Afrika getoer. Hulle het net een van hul ses wedstryde verloor en Suid-Afrika 8–6 verslaan. Volgens Danie Craven was die toetsreeks die ergste nog wat die Springbokke destyds in Suid-Afrika gesien het.

Frankryk kon in 1966 ’n rekordoorwinning oor Engeland aanteken. Na Walliese rug-aan-rug-oorwinnings het Frankryk die 1967-Vyfnasies-titel ingepalm. Hulle het die titel in die laaste wedstryd teen Ierland op Lansdowne Road, wat Frankryk 11–6 gewen het, ingepalm, net ’n 9–8-nederlaag teen Skotland het verhoed dat hulle ook die Grand Slam kon wen. Frankryk het vir hul eerste volskaalse toer na Suid-Afrika vertrek. Hulle is in Durban 26–3 en 16–3 tydens die "Slag van Bloemfontein" geklop, maar was in staat om terug te kom om die derde toets in Johannesburg 19–14 te wen en die laaste in Kaapstad met ’n 6–6-gelykop te ewenaar.

In 1967 het hulle weer die Vyfnasies-titel ingepalm. Hulle het na Suid-Afrika teruggekeer, maar die toetsreeks 2–1 met een gelykop verloor. 85 jaar na hul eerste Vyfnasies-toernooi het Frankryk hut eerste Grand Chelem met ’n 14–9-oorwinning oor Wallis op Arms Park in 1968 ingepalm. Dit is egter deur die afsterwe van beide Guy Boniface en Jean-Michael Capendeguy in padongelukke oorskadu. Frankryk het na Nieu-Seeland getoer, maar weereens versuim om ’n impak te maak, en die reeks 3–0 verloor. Frankryk het die volgende jaar in duie gestort, toe hulle hul eerste drie wedstryde teen Skotland, Ierland en Engeland verloor het, maar teen Wallis gelykop kon eindig om hulle van die Grand Slam te ontneem.

1970’s[wysig | wysig bron]

Frankryk teen Argentinië tydens hul Suid-Amerikatoer in 1974, El grafico

Les Bleus het voortgegaan om as ’n belangrike meedinger in die Vyfnasies op te tree, die titel in 1970 gedeel, en in 1971 as naaswenner geëindig. In 1972 kon Frankryk in die toets op Yves du Manoir Stadium in Colombes ses drieë druk en moes net een drie afstaan om sodoende hul hoogste oorwinning (37–12) oor Engeland aan te teken. Jean Desclaux het Frankryk tussen 1973 en 1980 afgerig. Die 1976-toernooi het vir Frankryk goed verloop, hul enigste nederlaag was teen Wallis en hulle kon Engeland 30–9 klop. In 1977 kon Frankryk onder kaptein Jacques Fouroux sy tweede Grand Slam behaal. Hulle het geen drie toegelaat nie en deur die hele toernooi ook onoorwonne gebly. In November klop Frankryk Nieu-Seeland 18–10 in Toulouse, maar die All Blacks kon die reeks met ’n gelykop afsluit deur Frankryk in Parys 15–3 te klop.[20] Tydens die 1978-Vyfnasies-toernooi het Frankryk vir Wallis op die Cardiff Arms Park ontmoet om te bepaal wie die Grand Slam kan wen, die Walliese span het na ’n 16–9-oorwinning met die Grand Slam weggestap. In Maart 1978 het Frankryk uiteindelik ’n volle lid van die Internasionale Rugbyraad geword. Op 14 Julie 1979, Bastilledag, het Frankryk die eerste toetsnederlaag oorkom om die All Blacks vir die eerste keer 24–19 in Nieu-Seeland te klop.[21]

1980’s en vroeë 1990’s[wysig | wysig bron]

Jean-Pierre Rives, Franse kaptein in 1981
Argentinië teen Frankryk in 1988, El grafico

Op 8 November 1980 het Frankryk sy laaste toets teen Suid-Afrika onder die apartheidsbeleid beslis. Hulle is deur Jean-Pierre Rives gelei en het in die sogenoemde "somertoets" 15–37 teen die Springbokke op Nuweland verloor. Jacques Fouroux is kort voor die afskop van die 1981-Vyfnasies as Franse afrigter aangestel. Gedurende die tien jaar onder sy bestuur kon Frankryk die Vyfnasies ses keer wen en het ook twee Grand Slams (in 1981 en 1987) ingepalm. Frankryk se sukses was gegrond op hul sterk skrum; die feit het ’n aantal Franse kommentators, wat ’n meer tegniese benadering verkies het, ontstel. Bekende name uit hierdie tydperk sluit Philippe Sella, Daniel Dubroca en Serge Blanco in.

In 1981 kon Frankryk die Grand Slam op Twickenham beklink. Die 1983-Vyfnasies is in die laaste wedstryd teen die verdedigende kampioen Ierland op Lansdowne Road beslis, wat Ierland 22–16 kon wen. Skotland en Frankryk het die Grand Slam op Murrayfield uitgespeel, wat die Skotte kon inpalm. Die 1986-Vyfnasies-titel is deur Skotland en Frankryk gedeel, nadat albei spanne drie wedstryde gewen en een elk verloor het. Gedurende herfs het ’n onervare Nieu-Seelandse span Frankryk besoek. Die oorgrote meerderheid van Nieu-Seeland se beste spelers was in 1986 op toer in Suid-Afrika en is toe geskors. Die Baby Blacks kon egter 19–7 in Toulouse wen. Frankryk het tydens die "Slag van Nantes" in 1986 16–3 oor die All Blacks geseëvier.

Frankryk het die Rugbywêreldbeker 1987 as een van die gunstelinge betree. Frankryk kon Australië 30–24 in die halfeindstryd klop, nadat hulle drie keer agterna was. Frankryk kon die prestasie in die eindstryd teen die gunstelinge Nieu-Seeland nie herhaal nie en is toe 29–9 geklop. Na ’n teleurstellende 12–6-nederlaag teen Roemenië op Franse bodem is die leisels aan Fouroux oorhandig. Die 1988-Vyfnasies is tussen Frankryk en Wallis gedeel. Frankryk kon die 1989-Vyfnasies wen, maar is na ’n 11–0-nederlaag teen Engeland van die Grand Slam ontneem.

Nadat die verbanning van Suid-Afrika uit internasionale sport opgehef is, het Frankryk na Suid-Afrika getoer. Die toerkaptein Jean-Francois Tordo is in ’n wedstryd teen die Westelike Provinsie beseer, en deur Olivier Roumat vervang. Frankryk het die toetsreeks gewen, deur ’n gelykop en ’n oorwinning oor hul gashere aan te teken – hulle kon 18–17 op Ellispark wen. Die reeksoorwenning was onverwags: Frankryk het voorheen teen ’n Suid-Afrikaanse B-span en die provinsiale span Noord-Transvaal verloor, en gelykop teen die Vrystaat geëindig. Frankryk is in die kwarteindstryd van die Rugbywêreldbeker 1991 deur Engeland uitgeskakel.

Gedurende die vroeë 1990’s was Frankryk in die skadu van Engeland. Agt agtereenvolgende nederlae teen Will Carling se spanne, beginnende in 1989, het die Franse rugby se gebrek aan dissipline onderstreep. ’n Enkele Vyfnasies-titel is in 1993 ingepalm, nadat Engeland in beide Cardiff en Dublin verslaan is. In 1992 het Argentinië Frankryk 24–20 in Nantes laat verstom, die Poemas se eerste oorwinning op Franse bodem tot dusver. Tydens hul 1994-toer na Nieu-Seeland kon die Franse onder kaptein Philippe Saint-André ’n 2–0 reeksoorwinning oor die All Blacks aanteken.[22] Die reeksoorwinning is deur die beroemde "drie aan die einde van die wêreld" verseël, toe Saint-André gedurende die laaste minute vanaf die Franse helfte ’n teenaanval begin het, waarna Jean-Luc Sadourny die oorwinningsdrie gedruk het. Frankryk was teleurgesteld nadat hulle in die halfeindstryd deur die gasheer en latere kampioen Suid-Afrika van die Rugbywêreldbeker 1995 uitgeskakel is. Die ellendige veldtog het tydens die bronseindstryd teen die Engelse tot ’n einde gekom, waarna Frankryk die derde plek ingepalm het.

Professionale tydperk[wysig | wysig bron]

Frankryk huisves die All Blacks in die Stade de France, Saint-Denis, 2002
Frankryk (in wit) teen Skotland in 2004

Toe die speel by die nuwe professionele tydperk aangepas is, is die kampioenskap veral deur Engeland gedomineer, wat die Vyfnasies-trofee in 1995 kon inpalm en hul titel in 1996 verdedig het. Tydens die toernooi kon Frankryk Engeland klop, maar is deur hul een-punt-nederlaag teen Wallis van die titel ontneem. Na die Vyfnasies het Frankryk Roemenië gehuisves en later vir ’n twee-toetsreeks na Argentinië vertrek; die Franse kon al daardie wedstryde wen. Aan die einde van die jaar het hulle vir Wallis ontmoet, wie Frankryk in hul laaste wedstryd van die Vyfnasies geklop het, maar hierdie keer het Frankryk 40–33 gewen; die prestasie is egter deur twee tuisnederlae teen die Springbokke opgevolg.

Nadat hulle die 1996-Vyfnasies-kampioenskap net-net misgeloop het, het Frankryk die nuwe seisoen met vertroue begin en het tydens die kampioenskap onoorwonne gebly. Nadat hulle die titel ingepalm het, het Frankryk teen die komende Vyfnasies-toetreders Italië gespeel, wie Frankryk 40–32 kon klop. Na ’n oorwinning oor Roemenië het Frankryk teen Australië vir ’n twee-toetsreeks gespeel, maar verloor. Aan die einde van die jaar kon Frankryk Italië, Roemenië en Argentinië tuis klop; en het weer Suid-Afrika vir ’n twee-toetsreeks gehuisves, maar albei wedstryde verloor, die tweede met 40 punte.

Ondanks hul swak vertoning tenoor die Suidelike Halfrond-spanne Australië en Suid-Afrika in 1997, kon Frankryk sy Vyfnasies-titel suksesvol verdedig, en weer die Grand Slam inpalm, toe hulle met Wallis 51–0 afreken. Frankryk het aan die einde van die jaar ook Australië gehuisves, maar die Wallabies kon die toets 32–21 wen. Hul verdediging van die Vyfnasies-titel het swak begin, nadat Frankryk Ierland met net een punt kon klop. Frankryk het vervolgens al die ander wedstryde verloor en die toernooi vir die eerste keer met die Houtlepel afgesluit. Bernard Laporte het aan die einde van 1999 die eerste volledig professionele hoofafrigter van Frankryk geword.

Na gemengde resultate gedurende die middeljaar kon Frankryk deur die groepfase van die Rugbywêreldbeker 1999 hardloop en dit as poelwenner afsluit. Nadat hulle Argentinië 47–26 in die kwarteindstryd klop, het Frankryk tot die halfeindstryd gevorder, waar hulle teen die toernooigunstelinge Nieu-Seeland te staan gekom het. Nadat Frankryk met 14 punte aan die begin van die tweede helfte agter was, het Fabien Pelous se span ’n uitstaande vertoning van aanvallende rugby gewys en 30 agtereenvolgende punte aangeteken en sodoende 43–31 gewen. Die eindstryd het hulle teen Australië beslis; maar Frankryk het sy moegheid gewys toe hulle deur die Wallabies oortuigend 35–12 op Cardiff se nuwe Millennium-stadion verslaan is.

21ste eeu[wysig | wysig bron]

Frankryk teen Wallis tydens die Sesnasies-toernooi in 2007
Openingswedstryd van die Rugbywêreldbeker 2007 tussen Argentinië en Frankryk
Frankryk beantwoord die Nieu-Seelandse haka tydens die 2007-kwarteindstryd met ’n nabystaan – en sal die wedstryd later wen

In 2000 het Italië by die Vyfnasies aangesluit om die Sesnasies te vorm. Frankryk kon tydens die opgeknapte toernooi nie aan die verwagtinge voldoen nie, en het teen beide Engeland en Ierland nederlae gely om as naaswenner agter Engeland te eindig. Nadat hulle Roemenië 67–20 geklop het, het Frankryk Australië in Parys gehuisves, wie hulle 18–13 in die herontmoeting van die 1999-eindstryd kon verslaan. Vervolgens het Frankryk ’n twee-toetsreeks teen Nieu-Seeland gespeel, waarvan hulle een kon wen en een verloor het.

In die 2001-Sesnasies-toernooi het Frankryk weereens nie goed gevaar nie en teen Ierland, Wallis en Engeland verloor; hulle het net die vyfde plek behaal. Aan die einde van die jaar kon hulle egter oorwinnings oor beide Suid-Afrika en Australië aanteken, maar ook ’n indrukwekkende 77–10-oorwinning oor Fidji. Frankryk het tydens die 2002-Sesnasies-toernooi onoorwonne gebly en sodoende hul eerste Sesnasies-titel en Grand Slam ingepalm. Hulle het egter twee wedstryde teen Australië verloor, maar kon Suid-Afrika verslaan en ’n gelykop teen Nieu-Seeland behaal. Frankryk was toe eerste op die IRR se wêreldranglys.[4]

Frankryk het twee wedstryde tydens die 2003-Sesnasies, insluitende hul openingswedstryd teen Engeland, verloor; Engeland sou tydens dié toernooi ’n Grans Slam inpalm. Frankryk kon net die derde plek behaal. Na hul sterk prestasie tydens die Rugbywêreldbeker 2003 kon Frankryk sy sukses van die 2002-Sesnasies in 2004 herhaal. Frankryk kon al sy vyf wedstryde wen en ook die Grand Slam inpalm. Tydens die 2005-Sesnasies het Frankryk as naaswenner na Wallis geëindig, en die volgende jaar die 2006-toernooi gewen, hul derde Sesnasies-titel onder Laporte.

In voorbereiding vir die Rugbywêreldbeker 2003 het Frankryk teen Argentinië, die All Blacks en Engeland gespeel, en gemengde resultate behaal. Frankryk kon sy openingswedstryd teen Fidji op Brisbane se Langpark wen, en het die poelfase onoorwonne afgesluit. Hulle het die kwarteindstryd op Telstra Dome in Melbourne teen Ierland beslis en 43–21 gewen. Frankryk het toe teen Engeland op Telstra-stadion in Sydney in die halfeindstryd gespeel, maar 7–24 verloor. Op dieselfde stadion het Frankryk die bronseindstryd om die derde plek teen die All Blacks uitgespeel, maar is 40–13 geklop.

Die volgende jaar kon Frankryk tydens die 2004-Sesnasies ’n Grand Slam behaal, insluitende ’n oorwinning oor die wêreldkampioen Engeland. Na ’n kort suksesvolle toer na Noord-Amerika het Frankryk teen spanne van die Suidelike Halfrond gespeel: Australië, Argentinië en die All Blacks, maar teen al drie verloor. In 2005 het Frankryk weer ’n suksesvolle Sesnasies-toernooi aangeteken en net teen die latere Grand Slam-wenner Wallis verloor. Frankryk het ’n twee-toetsreeks teen Suid-Afrika verloor en teen Australië gedurende die middeljaar verloor. Aan die einde van die jaar het Frankryk sy nederlaagreeks teen die Wallabies voortgesit, en hoë oorwinnings teen Kanada en Tonga aangeteken, gevolg deur ’n taai oorwinning oor Suid-Afrika. Frankryk het sy openingswedstryd van die 2006-Sesnasies teen Skotland 16–20 verloor, maar kon al die ander spanne klop en het sodoende die Sesnasies-titel ingepalm.

In hul laaste toernooi voor die Rugbywêreldbeker 2007 was Frankryk se verdediging van die titel weer suksesvol, hoewel hulle eers in die laaste minute van die laaste wedstryd die titel kon beklink. Om die titel te behou moes Frankryk teen Skotland meer punte aanteken as die Iere teen Italië. Hulle was suksesvol en het die toernooi met ’n verskil van vier punte gewen.

Tydens die openingswedstryd van die Rugbywêreldbeker 2007 het Argentinië Frankryk 17–12 geklop. Die gasheer het na ’n 25–3-oorwinning oor Ierland egter tot die kwarteindrondte gevorder. Nadat hulle die All Blacks 20–18 verslaan het, het Frankryk die halfeindstryd teen Engeland 14–9 verloor. In die bronseindstryd het Frankryk ’n tweede keer teen Argentinië (34–10) verloor. In 2010 het Frankryk sy negende Grand Slam ingepalm.

Frankryk kon nie daarin slag om hul titel in 2008 te verdedig nie en net as derde geëindig. Hoewel hulle Skotland, Italië en Ierland kon klop, is Frankryk se Grand Slam-droom na ’n swak vertoning teen Engeland beëindig. Frankryk kon in die laaste wedstryd ook nie verhoed dat Wallis die Grand Slam inpalm nie en is 29–12 geklop.

Frankryk kon die Grand Slam tydens die 2010-Sesnasies wen deur Engeland 12–10 op Stade de France in hul laaste wedstryd te klop.[23]

Frankryk se veldtog tydens die Rugbywêreldbeker 2011 is deur onrus in hul kamp gekenmerk. Volgens berigte voor die toernooi het sowat 25 van die 30-spanlede teen die hoofafrigter Marc Lièvremont opgetree.[24] Tydens die poelfase het Frankryk wenig indrukwekkende oorwinnings oor Japan en Kanada, ’n verwagte nederlaag teen Nieu-Seeland, en ’n skoknederlaag teen Tonga behaal. In hierdie stadium het Lièvremont die span in die media hewig gekritiseer en baie van sy spelers kwaad gemaak. Die agstemanveteraan Imanol Harinordoquy het Lièvremont openlik gekritiseer, omdat hy sy kritiek openbaar gemaak het pleks daarvan om dit binne-in die span te bespreek.[25] Ondanks die nederlae het hulle tot die uitklopfase gevorder. Die spelers het teen hierdie tyd teen Lièvremont in opstand gekom, en Harinordoquy het vir die Franse rugbyverslaggewer Midi Olympique na die toernooi vertel, dat "ons onsself van sy toesig moes bevry."[24] Die span het Engeland nogtans 19–12 in die kwarteindstryd verslaan en op omstrede manier Wallis 9–8 in die halfeindstryd geklop, nadat die Walliese kaptein Sam Warburton van die veld gesit is.[26] Die Franse het in die eindstryd bewonderenswaardige teenstanders gebly, en net-net 8–7 teen die gasheer Nieu-Seeland verloor en vervolgens vir die derde keer as naaswenner van ’n rugbywêreldbekertoernooi geëindig.

Tydens die 2013-Sesnasies het Frankryk net die houtlepel ingepalm, nadat hulle net Skotland 23–16 kon klop en met Wallis 13–13-gelykop kon eindig, maar die ander drie wedstryde teen Engeland, Ierland en Wallis verloor het.

Tydens die Rugbywêreldbeker 2015 is Frankryk in die kwarteindstryd deur die latere kampioen Nieu-Seeland 62–13 verslaan.

Tydens die Rugbywêreldbeker 2019 is Frankryk in die kwarteindstryd deur Wallis 20–19 verslaan.

Frankryk sal as gasheer van die komende Rugbywêreldbeker 2023 optree.

Kleure, embleem en naam[wysig | wysig bron]

Frankryk met hul eerste trui (wit met die USFSA se twee ringe), voordat hulle teen Groot-Brittanje in Oktober 1900 speel
Frankryk se rugbytrui in 1910, met die Galliese haan en die USFSA se twee ringe op
Trui van die Franse rugbyspan tydens die Rugbywêreldbeker 2007 met die tradisionele hoenderhaan op
Frankryk se trui tydens die Rugbywêreldbeker 2007

Tot 1912 was die trui van die Franse span wit met twee ringe (die simbool van Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques, die destydse beheerliggaam van die sport in Frankryk). Nadat Frankryk sy eerste wedstryd teen Skotland in 1911 gewen het, het die Franse kaptein Marcel Communeau voorgestel dat die span die coq gaulois (Galliese haan), ’n historiese embleem van Frankryk, as sy simbool gebruik.[27] Die Galliese haan is waarskynlik deels gekies omdat dit as ’n trotse en dapper dier beskou word wat soms aggressief kan word; dit is egter reeds vroeër deur Franse spanne as ’n simbool gebruik – ’n voormalige sokkerspeler, Jean Rigal, het reeds in Mei 1910 ’n trui met die simbool gedra.[28] Die kenteken was oorspronklik wit en rooi, maar is na 1945 in ’n veelkleurige, geborduurde beeld verander, en is sedert 1970 goud.[29]

Die Franse rugbyspan se simbool het gewild geword, en is later deur die Franse afvaardiging by die Olimpiese Somerspele 1920 gebruik, waar die haan op vyf Olimpiese ringe geplaas is.[30] Die haan het sedertdien ’n bekende simbool van Franse sportspanne geword. Na Franse spelers word soms as les coqs ("die hane") verwys en ’n aantal Franse ondersteuners laat voor wedstryde hane op die speelveld rondloop.[31]

Die Franse rugbyspan dra gewoonlik blou truie, wit broeke, en rooi sokkies, die kleure van die nasionale vlag, en hulle word dus les tricolores ("die driekleuriges") genoem. Aangesien die Franse span nou veral blou truie dra, word na die span, nes baie ander Franse sportspanne, dikwels as les Bleus ("die bloues") verwys. As die trui met dié van hul teenstanders ooreenstem, soos in wedstryde teen Skotland en Italië, dra Franse spelers wit. Vir die Rugbywêreldbeker 2007 is nuwe truie ontwerp, waarvan een donkerblou is. In Junie 2011 het hulle ’n ander trui bekend gestel met ’n blou hemp, blou broeke en blou sokkies vir hul tuistrui en ’n wit trui, wit broeke en wit sokkies vir hul wegtrui.

In 2011 het die Franse Rugbyfederasie (FFR) aangekondig dat Adidas vir ’n tydperk van ses jaar hul nuwe vennoot sal wees, en die vervaardiging van die Franse nasionale rugbytrui vanaf 1 Julie 2012 tot op 30 Junie 2018 sal oorneem.[32]

Onder die nuwe voorsitterskap van president Bernard Laporte het die federasie beoog om die trui aan ’n borg te verhuur. Die FFR het op 24 Januarie 2017 bekend gemaak dat hulle met die bemarking van die trui begin het. In Februarie daardie jaar is besluit om die trui te gebruik om Frankryk se aansoek vir die Rugbywêreldbeker 2023 deur #France2023 op die voorkant van die trui te toon.[33] In Maart 2017 het die Groupe Altrad sy ondersteuning vir Frankryk se bod getoon en die maatskappy se kenteken is by die #France2023 op die Franse trui bygevoeg. Die groep het die eerste private maatskappy geword wat op ’n Franse nasionale trui verskyn het.[34] Soos in 2017, en na Frankryk se suksesvolle aansoek vir die Rugbywêreldbeker 2023, het Groupe Altrad ’n verdrag met die FFR onderteken en verskyn nou alleenlik op die truie.

In 2017 het die FFR bekend gemaak dat Le Coq Sportif weer vir ’n tydperk van ses jaar hul vennoot sal wees, en die vervaardiging van die Franse nasionale rugbytrui vanaf 1 Julie 2018 tot op 30 Junie 2024 sal oorneem.[35]

Tuisstadions[wysig | wysig bron]

Openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2007 op die Stade de France in Saint-Denis, naby Parys

Nes ander vername rugbynasies soos Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Frankryk oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Franse span vir hul toetse eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Frankryk in. Voorheen het Frankryk sy internasionale wedstryde in stadions soos Parc des Princes en Stade Olympique de Colombes, albei in Parys, gespeel.[36] Die Stade Olympique de Colombes was die hoofstadion tydens die Olimpiese Somerspele 1924, waartydens ook rugby aangebied is.[6]

Sedert die Franse nasionale rugbyspan aan die einde van 1997 die Parc des Princes verlaat het, dien Stade de France in Saint-Denis as hulle tuisstadion, en hier beslis Frankryk ook sy tuiswedstryde tydens die jaarlikse Sesnasies-toernooi. Dit het ’n kapasiteit van 80 000.[37] Sedert 2005 het Frankryk ook tuiswedstryde in ’n aantal ander stadions dwarsdeur die land gespeel: Stade Chaban-Delmas, Grand Stade Lille Métropole (nou bekend as Stade Pierre-Mauroy), Stade de Gerland, Stade Vélodrome, Stade de la Mosson, Stade de la Beaujoire, Stade Auguste Bonal, Stadium Municipal (Toulouse) en U Arena.[38]

In Junie 2012 het die FFR planne vir ’n nuwe rugbystadion in Évry, sowat 25 km suid van Parys, bekend gemaak. Na verwagting sal die boukoste sowat 600 miljoen € beloop en die kapasiteit sal omtrent 82 000 wees. Sy voltooiing was oorspronklik vir 2017 beplan,[39] maar is later tot in 2021 of 2022 uitgestel.[40] In Desember 2016 het FFR die stadionprojek amptelik laat vaar.[41]

Rugbywêreldbekerstadions[wysig | wysig bron]

Die Stade de France-stadion kort nadat die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2007 gespeel is

Gedurende die Rugbywêreldbeker 1991 is wedstryde van Poel D (wat Frankryk ingesluit het) regdeur Frankryk aangebied, insluitende Béziers, Bayonne, Grenoble, Toulouse, Brive en Agen. Beide Parc des Princes en Stadium Municipal het ook een kwarteindstryd gehuisves.[42] Poel C-wedstryde tydens die Rugbywêreldbeker 1999 is regdeur Frankryk aangebied: Béziers, Bordeaux en Toulouse. ’n Tweede poelwedstryd is in Stade Félix-Bollaert gehuisves een een kwarteindstryd is op die Stade de France gehou; albei was ook 2007-stadions.

Gedurende die Rugbywêreldbeker 2007 het Frankryk as die nominale gasheer opgetree en tydens dié toernooi is tien stadions dwarsdeur die land ingespan (Cardiff in Wallis en Edinburg in Skotland het ook enkele wedstryde aangebied).[43] Van die Franse stede wat wedstryde gehuisves het, sluit in Bordeaux (Stade Chaban-Delmas), Lens (Stade Félix-Bollaert), Lyon (Stade Gerland), Marseille (Stade Vélodrome), Montpellier (Stade de la Mosson), Nantes (Stade de la Beaujoire), Parys (Stade de France, Saint-Denis en Parc des Princes), Saint-Étienne (Stade Geoffroy-Guichard) en Toulouse (Stadium Municipal).[43] Die eindstryd is op Stade de France beslis. Hulle sal in 2023 weer as gasheer optree; dit sal die vierde rugbywêreldbekertoernooi wees waartydens Franse rugbystadions ingespan word.

Rekords[wysig | wysig bron]

Algehele rekord[wysig | wysig bron]

Frankryk se plek op Wêreldrugby se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede

Frankryk het teen 8 Desember 2019 412 van hulle 766 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 53,79%.[44]

Frankryk se toetsrekord teen alle lande: (Korrek op 8 Desember 2019)[44]

Teen Gespeel Gewen Verloor Gelykop % Gewen
Vlag van Argentinië Argentinië 52 37 14 1 71,2
Vlag van Australië Australië 47 18 27 2 38,3
Free Use British and Irish Lions flag.PNG Britse en Ierse Leeus 1 0 1 0 0
Flag of the British Army.svg Britse Leër 2 1 1 0 50
Free Use British and Irish Lions flag.PNG Britse Rykmagte 1 0 1 0 0
Free Use British and Irish Lions flag.PNG British Rykdienste 1 1 0 0 100
Vlag van Duitsland Duitsland 15 13 2 0 86,7
Vlag van Engeland Engeland 105 40 58 7 38,1
Vlag van Fidji Fidji 10 9 1 0 90,0
Vlag van Georgië Georgië 1 1 0 0 100
Ierse Rugbyvoetbalunie-vlag  Ierland 99 57 35 7 57,1
Vlag van Ierland Ierland XV 1 1 0 0 100
Vlag van Italië Italië 42 39 3 0 92,9
Vlag van Ivoorkus Ivoorkus 1 1 0 0 100
Vlag van Japan Japan 4 3 0 1 75
Vlag van Kanada Kanada 9 8 1 0 88,9
Vlag van Nieu-Seeland Kiwis 1 0 1 0 0
Vlag van Nieu-Seeland Māori All Blacks 1 0 1 0 0
Vlag van Namibië Namibië 2 2 0 0 100
Vlag van Nieu-Seeland Nieu-Seeland 61 12 48 1 19,7
Flag of rugby Pacific Islanders.svg Pasifiese Eilanders 1 1 0 0 100
Vlag van Roemenië Roemenië 50 40 8 2 80
Vlag van Samoa Samoa 4 4 0 0 100
Vlag van Skotland Skotland 95 55 37 3 57,9
Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika 44 11 27 6 25
Vlag van Tonga Tonga 6 4 2 0 66,7
Vlag van Tsjeggië Tsjeggië 2 2 0 0 100
Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State 8 7 1 0 87,5
Vlag van Wallis Wallis 100 45 52 3 46,5
Vlag van Wallis Wallis XV 2 1 1 0 50
Vlag van Zimbabwe Zimbabwe 1 1 0 0 100
Totaal 766 412 321 33 53,79

Sesnasierekord[wysig | wysig bron]

Tydens die Sesnasies-toernooi ding onder andere Frankryk en Skotland om die Auld Alliance-trofee mee

Frankryk se enigste jaarlikse toernooi is die Sesnasies-toernooi waar hulle teen vyf ander Europese nasies speel: Engeland, Ierland, Italië, Skotland en Wallis. Die Sesnasies het begin as die Tuisnasieskampioenskap in 1883 en Frankryk het in 1910 by hulle aangesluit om sodoende die Vyfnasies te vorm.[15] In 1932 is Frankryk weens gerugte van professionaliteit in die destydse amateursport uit die toernooi gesit, maar het in 1947 heraangesluit. Hulle kon die toernooi in 1954 vir die eerste keer wen en die titel met beide Engeland en Wallis deel. In die volgende seisoen het Frankryk die titel weer met Wallis gedeel en in 1959 vir die eerste keer alleenlik ingepalm. Die span se langste tussenpose in titels was 37 jaar (1910–1954). As deel van die Sesnasies-toernooi ding hulle ook met Italië om die Giuseppe Garibaldi-trofee mee. Oor die hele geskiedenis van die toernooi is Frankryk die derde suksesvolste nasie, hulle het elf kampioenskappe minder as Engeland ingepalm. Daar moet egter in ag geneem word dat Frankryk in 34 toernooie minder as die Tuisnasies deelgeneem het. Frankryk kon ook amper dieselfde aantal toernooie wen waaraan hulle deelgeneem het as Engeland oor dieselfde tydperk; Frankryk is ook die suksesvolste span in die naoorlogse tydperk (1945–hede). Frankryk het die titel tot dusver 17 keer gewen en die kampioenskap agt keer gedeel. Hulle het tot dusver met nege Grand Slams weggestap. Die wedstryde tussen Engeland en Frankryk word dikwels "Le Crunch" genoem.[45]

  Vlag van Engeland Engeland Vlag van Frankryk Frankryk Ierse Rugbyvoetbalunie-vlag  Ierland Vlag van Italië Italië Vlag van Skotland Skotland Vlag van Wallis Wallis
Toernooie 123 90 125 20 125 125
Regstreekse oorwinnings
(Gedeelde oorwinnings)
Tuisnasies 5 (4) N.v.t. 4 (4) N.v.t. 10 (3) 7 (4)
Vyfnasies 17 (6) 12 (8) 6 (5) N.v.t. 5 (6) 15 (8)
Sesnasies 6 5 4 0 0 5
Algeheel 28 (10) 17 (8) 14 (9) 0 (0) 15 (9) 27 (12)
Grand Slams
Tuisnasies 0 N.v.t. 0 N.v.t. 0 2
Vyfnasies 11 6 1 N.v.t. 3 6
Sesnasies 2 3 1 0 0 4
Algeheel 13 9 3 0 3 12
Driekrone
Tuisnasies 5 N.v.t. 2 N.v.t. 7 6
Vyfnasies 16 N.v.t. 4 N.v.t. 3 11
Sesnasies 4 N.v.t. 5 N.v.t. 0 4
Algeheel 25 N.v.t. 11 N.v.t. 10 21
Houtlepel
Tuisnasies 11 N.v.t. 15 N.v.t. 8 8
Vyfnasies 14 17 21 N.v.t. 21 12
Sesnasies 0 1 0 14 4 1
Algeheel 25 18 36 14 33 21

Wêreldbekerrekord[wysig | wysig bron]

Jaar Uitslag
1987 Naaswenner
1991 Kwarteindrondte
1995 Derde plek
1999 Naaswenner
2003 Vierde plek
2007 Vierde plek
2011 Naaswenner
2015 Kwarteindrondte
2019 Kwarteindrondte
2023 N.v.t.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "Most matches". ESPNscrum. Besoek op 8 Desember 2019.
  2. (en) "Most points". ESPNscrum. Besoek op 8 Desember 2019.
  3. (en) "Most tries". ESPNscrum. Besoek op 8 Desember 2019.
  4. 4,0 4,1 (en) "World Rugby Rankings". Wêreldrugby. Besoek op 8 Desember 2019.
  5. 5,0 5,1 5,2 (en) Chris Thau (14 November 2006). "100 years of French Test rugby: part one". Internasionale Rugbyraad. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2007. Besoek op 29 Maart 2007.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 (en) "Rugby at the 1924 Olympics". Rugby Football History. Besoek op 4 Maart 2007.
  7. 7,0 7,1 (en) "8th All Black Test : 88th All Black Game". allblacks.com. Besoek op 30 Maart 2007.
  8. (en) "France vs England". 2rugby.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 September 2007. Besoek op 30 Maart 2007.
  9. (en) "South Africa vs France > Games Played". rugbydata.com. Besoek op 8 Desember 2019.
  10. (en) "Australia, the British Isles, France and Canada". Allblacks.com. Besoek op 4 Maart 2007.
  11. (en) "2/3/4/5/6 Nations Winners". Rugby World. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Oktober 2007. Besoek op 4 Maart 2007.
  12. (en) "Six Nations history". BBC. 28 Januarie 2002. Besoek op 8 Desember 2019.
  13. (en) "France > Most Wins in a row". rugbydata.com. Besoek op 8 Desember 2019.
  14. (en) "French Rugby League – Still Awaiting An Apology". rl1908.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2006. Besoek op 14 Mei 2006.
  15. 15,0 15,1 (en) "Six Nations roll of honour". BBC. 18 Desember 2007. Besoek op 8 Desember 2019.
  16. (en) "1954: French renaissance". nobok.co.uk. Besoek op 10 April 2007.
  17. (en) "1959: Finding William". nobok.co.uk. Besoek op 10 April 2007.
  18. (en) "1960: Stalemate". nobok.co.uk. Besoek op 10 April 2007.
  19. (en) "1961: A debut to remember". nobok.co.uk. Besoek op 10 April 2007.
  20. (en) "1977 in France". allblacks.com. Besoek op 2 April 2007.
  21. (en) "184th All Black Test : 753rd All Black Game". allblacks.com. Besoek op 2 April 2007.
  22. (en) "1994 France in New Zealand". allblacks.com. Besoek op 2 April 2007.
  23. (en) Ackford, Paul (20 Maart 2010). "France 12 England 10: match report". The Telegraph. Londen. Besoek op 8 Desember 2019.
  24. 24,0 24,1 (en) "Harinordoquy admits to French uprising". ESPNscrum. 31 Oktober 2011. Besoek op 8 Desember 2019.
  25. (en) "Harinordoquy hits back at Lièvremont". ESPNscrum. 4 Oktober 2011. Besoek op 8 Desember 2019.
  26. (en) "Wales 8 France 9: match report". The Telegraph. 15 Oktober 2011. Besoek op 8 Desember 2019.
  27. (fr) "2 janvier 1911 : la naissance d'une Nation". Rugby-nomades.qc.ca. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 September 2007. Besoek op 4 Maart 2007.
  28. (fr) "Le coq dans le sport" (PDF). Crdp.ac-bordeaux.fr. Besoek op 4 Maart 2007.
  29. (fr) "Le coq sportif" (PDF). Crdp.ac-bordeaux.fr. Besoek op 4 Maart 2007.
  30. (fr) "Ecusson en forme de coq, devenu emblème national". Musee du Sport. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2007. Besoek op 4 Maart 2007.
  31. (en) Owen, James (2 Maart 2006). "Bird Flu Strikes at French Identity, Cuisine". National Geographic. Besoek op 25 Junie 2007.
  32. (en) "France into adidas for International Rugby from 2012". RugbyShirts.net. 9 Julie 2012. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Februarie 2013. Besoek op 9 Julie 2012.
  33. (fr) "Équipe de France. Une publicité sur le maillot... pour la Coupe du monde 2023". Le Télégramme. 9 Februarie 2017. Besoek op 8 Desember 2019.
  34. (fr) "XV de France – Le nouveau maillot des Bleus avec le logo Altrad". Rugbyrama. 7 Maart 2017. Besoek op 8 Desember 2019.
  35. (fr) "XV de France : Le coq sportif remporte sa finale". Midi olympique. 3 Junie 2017. Besoek op 4 Junie 2017.
  36. (en) Rob Lewis (2007). “Crowd Control: Transforming Stadium Spectatorship in Interwar France”. Proceedings of the Western Society for French History 35: 219–232.
  37. (en) "Stade de France". rbs6nations.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Maart 2007. Besoek op 2 April 2007.
  38. (en) "Games played by France". Rugbydata. Besoek op 8 Desember 2019.
  39. (en) "French rugby federation chooses new 82,000-seater stadium south of Paris". The Telegraph. 29 Junie 2012. Besoek op 8 Desember 2019.
  40. (fr) "Le Stade: Les dates clés". Franse Rugbyfederasie. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Oktober 2016. Besoek op 30 November 2016.
  41. (en) Bates, Charlotte (14 Desember 2016). "The French rugby federation abandon plans for new stadium". Sky Sports. Besoek op 8 Desember 2019.
  42. (en) "1991 Rugby World Cup Results". worldcupweb.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 September 2007. Besoek op 16 September 2007.
  43. 43,0 43,1 (en) "Destination France". rugbyworldcup.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Oktober 2007. Besoek op 24 Junie 2008.
  44. 44,0 44,1 (en) "International Rugby Union Statistics – France". ESPNscrum. Besoek op 8 Desember 2019.
  45. (en) The Irish Times, 27 Mei 1981, bl. 27.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]