Proteas

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Hierdie artikel handel oor die krieketspan. Vir die artikel oor die plant, sien Protea.
Suid-Afrika
Flag of South Africa.svg
BynaamProteas
KonferensieKrieket Suid-Afrika
Personeel
KapteinQuinton de Kock[1]
AfrigterMark Boucher
Geskiedenis
Toetsstatus verkry1889
Internasionale Krieketraad
IKR-statusVolle lid (1909)
IKR-streekAKV (Afrika)
IKR-ranglys Tans[2] Beste rang tot dusver
Toetsrang5de1ste (1 Januarie 1969)
EDI4de1ste (1 Mei 1996)
T20I5de1ste
Toetse
Eerste toetst Vlag van Engeland Engeland op St. Georgespark, Port Elizabeth; 12–13 Maart 1889
Laaste toetst Vlag van Engeland Engeland op Wanderers, Johannesburg; 24–27 Januarie 2020
Toetse Gespeel Gewen/Verloor
Totaal[3]439165/150
(124 onbeslis, 0 geen uitslag)
Vanjaar[4]30/3 (0 onbeslis, 0 geen uitslag)
Internasionale eendagwedstryde
Eerste EDIt Vlag van Indië Indië op Eden Gardens, Kolkata; 10 November 1991
Laaste EDIt Vlag van Australië Australië op Senwespark, Potchefstroom; 7 Maart 2020
EDIs Gespeel Gewen/Verloor
Totaal[5]625385/216
(6 gelykop, 18 geen uitslag)
Vanjaar[6]64/1
(0 gelykop, 1 geen uitslag)
verskynings tydens wêreldbeker-toernooie8 (eerste in 1992)
Beste uitslagHalfeindstryd (in 1992, 1999, 2007 en 2015)
Twintig20s
Eerste T20It Vlag van Nieu-Seeland Nieu-Seeland op Wanderers, Johannesburg; 21 Oktober 2005
Laaste T20It Vlag van Australië Australië op Nuweland, Kaapstad; 26 Februarie 2020
T20Is Gespeel Gewen/Verloor
Totaal[7]12170/49
(1 onbeslis, 1 geen uitslag)
Vanjaar[8]62/4
(0 onbeslis, 0 geen uitslag)
Verskynings by T20-wêreldbeker-toernooie6 (eerste in 2007)
Beste uitslagHalfeindstryd (in 2009 en 2014)
Toetsklere
EDI-klere
T20I-klere

Die Proteas is Suid-Afrika se nasionale krieketspan en word deur Krieket Suid-Afrika geadministreer. Krieket is een van Suid-Afrika se nasionale sporte en die Proteas behoort tot dié land se vernaamste nasionale spanne. Suid-Afrika is ’n volle lid van die Internasionale Krieketraad (IKR) en neem aan toetskrieket sowel as Internasionale eendagwedstryde (EDI) en Twintig20 deel. Die Proteas is tans (8 Maart 2020) vyfde op die IKR-toetsranglys, vierde op die eendagranglys, en vyfde op die Twintig20-wêreldranglys.[9][10][11]

Suid-Afrika het in die 1888–89-seisoen hul eerste klas- en internasionale krieketdebuut gemaak toe hulle ’n toerende Engelse nasionale krieketspan gehuisves het. Aan die begin kon die span nóg teen Australië nóg teen Engeland meeding, maar nadat hulle beide ervaring en kundigheid verkry het, kon die Proteas aan die begin van die 20ste eeu ’n mededingende span op die veld stuur. Die span het tot in die 1960’s gereeld teen Australië, Engeland en Nieu-Seeland gespeel, maar nadat ’n beduidende weerstand teen Suid-Afrika se Apartheidsbeleid ontstaan het, is ’n internasionale verbanning deur die IKR afgekondig, nadat ander internasionale beheerliggame Suid-Afrika ook uitgesluit het. Toe die verbanning ingestel is, het Suid-Afrika oor ’n span met spelers soos Eddie Barlow, Graeme Pollock en Mike Procter beskik wat destyds as die beste span ter wêreld beskou is.

Die uitsluiting uit internasionale krieket was tot in 1991 in werking en ná hul hertoelating kon Suid-Afrika nou ten ander toetslande soos Indië, Pakistan, Sri Lanka en Wes-Indië speel. Die span is sedert hul herinstelling meestal sterk en het by tye die eerste plekke op die onderskeidelike internasionale ranglyste beklee, maar het tot dusver min sukses tydens internasionale toernooie behaal. Al is Suid-Afrika telkens een van die gunstelingspanne om die krieketwêreldbekertoernooi te verower, het die eer hulle nog nie te beurt geval nie. Hul beste prestasie tot dusver is die halfeindstryd, wat die Proteas vier keer gehaal het (in 1992, 1999, 2007 en 2015). Die Proteas het die IKR se Kampioenetrofee tydens hul debuut en die goue medalje tydens die Statebondspele ingepalm (albei in 1998). Noemenswaardige spelers sedert hertoelating sluit in Allan Donald, Makhaya Ntini, Shaun Pollock, Jacques Kallis, Graeme Smith, Kagiso Rabada, AB de Villiers, Dale Steyn, Herschelle Gibbs, Faf du Plessis, Morné Morkel, Imran Tahir, David Miller en Hashim Amla.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Begin en vroeë ontwikkeling[wysig | wysig bron]

Donald Currie, skenker van die Curriebeker in beide krieket en rugby

Soos in ander dele van die wêreld het Britse kolonisasie die spel krieket na Suid-Afrika gebring, wat vinnig begin ontwikkel het. Die eerste bekende krieketwedstryd in Suid-Afrika het in 1808 tussen twee diensspanne in Kaapstad vir 'n prys van duisend riksdaler plaasgevind.[12]

Die oudste krieketklub in Suid-Afrika is die Port Elizabeth Krieketklub wat in 1843 gestig is. Vanaf 1862 is ’n jaarlikse "Moederland teen Koloniaalgeborenes"-toernooi in Kaapstad aangebied. Teen die laat 1840’s het die spel van sy vroeë wortels aan die Kaap begin versprei, en ook belangstelling onder die Afrikaners in hul Boererepublieke Oranje-Vrystaat en Transvaal geprikkel, hoewel hulle as nasate van die oorspronklike Nederlanders nie as ’n krieketspelende volk beskou is nie; Nederland self het eers ná die Napoleontiese Oorloë ’n krieketspelende nasie geword, te laat vir die ou Nederlandse Kaapkolonie. In 1876 het Port Elizabeth die "Champion Bat" vir wedywering tussen Suid-Afrikaanse stede bekendgestel; die eerste toernooi is in Port Elizabeth gehuisves. King William’s Town het die toernooi in 1876 en ook in 1877 gewen.[12]

In 1888 het Sir Donald Currie die eerste Engelse toer na Suid-Afrika finansieel ondersteun. Dit is deur majoor Robert Warton gereël en die Engelse span was onder kapteinskap van die toekomstige Hollywood-akteur C. Aubrey Smith. Dié toer het, terugwerkend, die aankoms van beide eersterangse en toetskrieket na Suid-Afrika gekenmerk. Currie het die Curriebeker (oorspronklik bekend as die Kimberleybeker en nie te verwar met die Curriebeker in Suid-Afrikaanse rugby nie) geskenk wat die trofee sou word van ’n nasionale kampioenskap onder die Suid-Afrikaanse provinsiale spanne in Suid-Afrika en in 1889–90 deur Transvaal vir die eerste keer ingepalm is.[12]

Vroeë toetsgeskiedenis[wysig | wysig bron]

Die eerste Suid-Afrikaanse span wat in 1889 ’n toetswedstryd gespeel het. Die nasionale span sou, soos die rugbyspan, mettertyd die Springbokke genoem word. (Vergroot die foto om die spelers se name te lees)

In 1889 het Suid-Afrika die derde toetsspelende nasie geword, nadat hulle onder kaptein Owen Robert Dunnell in Port Elizabeth teen Engeland gespeel het,[13][14] ’n Kort tyd later is die tweede toets in Kaapstad gespeel. Albei wedstryde het, soos al die ander wedstryde van die destydse "Suid-Afrika XI" teen toerende spanne, nie amptelike toetsstatus geniet nie; Suid-Afrikaanse wedstryde het eers vanaf 1906 oor amptelik erkende toetsstatus beskik, nadat hulle saam met Engeland en Australië die Imperiale Krieketkonferensie in 1906 gestig het. Die besoekende Engelse span wat deur majoor Warton georganiseer is, het nie eens beweer dat hulle Engeland verteenwoordig nie; die wedstryde is as 'Major Warton’s XI' t 'Suid-Afrika XI' bemark. Die deelnemende spelers was ook nie bewus daarvan dat hulle internasionale krieket gespeel het nie, en die span wat vir Suid-Afrika gespeel het is as van ’n swak gehalte beskou. Die span is aangevoer deur C.A. Smith, ’n gesoute mediumsnelbouler van Sussex, en vir twee van die Major Warton’s XI, Basil Grieve en Charles Coventry, het die twee toetse hul eersterangse loopbaan ingelui. Die ontluikende jong 'Suid-Afrika XI' was baie swak, en het in albei wedstryde sleg teen Engeland verloor; die Engelse draaier Johnny Briggs het 15–28 in die tweede toets in Kaapstad aangeteken.[15] Albert Rose-Innes kon egter geskiedenis maak toe hy die eerste Suid-Afrikaanse bouler geword het om ’n vyf-paaltjie-oes in toetse, in Port Elizabeth, te neem.

Suid-Afrika se vroeë toets bly met tien nederlae die ergste onder al die huidige toetsspelende nasies en net ’n enkele trekking uit hul eerste elf toetse,[16] en hulle kon eers in 1904 tot ’n internasionale kwaliteitsspan ontwikkel. Suid-Afrika het sy eerste toetsoorwinning oor Engeland op 4 Januarie 1906, ná 17 jaar, behaal. Die laagtepunt van hierdie onvrugbare vroeë periode vir die Suid-Afrikaanse span was ’n Engelse toer in 1895–96, waartydens Engeland skoonskip 3–0 in 3 toetse met Suid-Afrika kon afreken; Suid-Afrika, bestaande uit ’n aan ’n volstoom vergelykbare Suid-Afrikaanse toetsspan, het die drie toetse onderskeidelik met 288 lopies,[17] ’n beurt en 197 lopies,[18] en ’n beurt en 32 lopies verloor.[19] Die toerende Engelse span, wat deur Lord Hawke saamgestel is, het vier van die destyds beste krieketspelers ter wêreld ingesluit: Tom Hayward, C. B. Fry, George Lohmann en Sammy Woods.

Opkoms as ’n internasionale kwaliteitsspan[wysig | wysig bron]

Reggie Schwarz, die uitvinder van beide die draaibal en die "draaibalrewolusie" in Suid-Afrika en een van die wêreld se eerste beste draaibalboulers
Aubrey Faulkner word as die eerste beste veelsydige Suid-Afrikaner in internasionale krieket beskou. In ’n legendariese toetsloopbaan van 25 wedstryde tussen 1906 en 1924 het hy 1754 lopies teen 40.79 aangeteken en 82 paaltjies teen 26.58 geneem.
Herbie Taylor, wie se loopbaan oor 20 jaar en 42 toetse gestrek het, is die eerste Suid-Afrikaner wat die mylpaal van 2 500 toetslopies met ’n gemiddeld van 40.77 behaal het. Hy was die steunpilaar van die Suid-Afrikaanse kolfwerk, en vanaf sy debuut in 1912 tot sy aftrede in 1932 ook een van die leidende kolwers in die wêreld. Hy was ’n deskundige op Suid-Afrika se destyds algemene matkolfblaaie en het ses van sy sewe honderdtalle tuis aangeteken. Sy kolfwerk was ook deur ’n vinnige voetwerk en ’n uitsonderlike "terugspeel" gekenmerk.
Jimmy Sinclair, wat die rekord vir die hoogste lopietempo in die geskiedenis van toetskrieket aangeteken het

In die vroeë 1900’s het die eerste Suid-Afrikaanse wêreldklasspan na vore getree, bestaande uit sterre soos Bonnor Middleton, Jimmy Sinclair, Charlie Llewellyn, Dave Nourse, Louis Tancred, Aubrey Faulkner, Reggie Schwarz, Percy Sherwell, Tip Snooke, Bert Vogler, en Gordon White; almal spelers wat in staat was om aan elke internasionale span, vir wie hulle speel, vordering te besorg. Benewens hul kolwers soos Sinclair (die kolwer met die hoogste lopietempo in toetsgeskiedenis[verwysing benodig]), Nourse, Tancred, die veelsydige Faulkner, Sherwell, Snooke, en White, het die Suid-Afrikaners die wêreld se eerste (en waarskynlik die beste nog[verwysing benodig]) aanval ontwikkel wat op draaiballe spesialiseer was. Die beste van die Suid-Afrikaanse draaikwartet was Schwarz, wie, geïnspireer deur die Engelse draaibouler Bernard Bosanquet, as die uitvinder van die draaibal beskou word, en destyds die mees verwoestende draaibouler geword het. Hy het die geheimenisse van die draaibal aandagtig aan die veelsydige Faulkner, die medium-snelbouler Vogler en die spesialiskolwer White vertel, en saam het hierdie vier ’n kwartet gevorm wat Suid-Afrika na onbekende hoogtes in toetskrieket begin neem het.[16] ’n Ander belangrike faktor in hierdie tydperk vir Suid-Afrika was die veelsydige prestasies van beide Faulkner en Llewellyn. Faulkner word as die eerste groot Suid-Afrikaanse veelsydige in die internasionale spel, en deur sommiges as die wêreld se beste veelsydige speler in die tydperk voor die Eerste Wêreldoorlog beskou.[20]

Die Australiese nasionale krieketspan het in 1902 na Suid-Afrika getoer met ’n baie sterk span, bestaande uit baie bekende lede van "Die goue tydperk van Australiese krieket" soos Victor Trumper, Joe Darling, Clem Hill, Syd Gregory, Monty Noble, Reggie Duff, Warwick Armstrong, Hugh Trumble, en Ernie Jones. Hoewel Suid-Afrika die toetsreeks van drie wedstryde met 2–0 verloor het, het hulle vir die eerste keer ’n nederlaag vermy deur in die eerste toets in Johannesburg gelykop te speel; hulle het lof van die toerspan ontvang vir uitstaande prestasies deur die veelsydige Llewellyn.[16]

In 1904 is Suid-Afrika deur die Marylebone Krieketklub (MKK) vir ’n toer na Engeland genooi om ’n reeks eersterangse wedstryde te speel, dié span is nie as sterk genoeg beskou om amptelike toetswedstryde te speel nie. Hulle het tien van hul 22 wedstryde gewen, insluitende ’n naelbyter-gelykop teen Middlesex, wat dié jaar die County-kampioenskap onder die beste vier afgesluit het, veral te danke aan sommige aflewerings van Schwarz se draaiballe. Hy kon sy prestasie teen ’n volledige Engelse span herhaal, en Suid-Afrika kon ’n verrassende oorwinning met 189 lopies behaal. Dié wedstryd is egter nie as ’n amptelike toets erken nie.[16]

In 1906 het Engeland ’n wedersydse toer na Suid-Afrika onderneem, wat uit ’n amptelike vyf-toetsreeks bestaan het. Die besoekende Engelse span was ’n tweedevlakspan, en net Colin Blythe, Schofield Haigh en Jack Crawford kon as gereelde spelers van die Engelse span beskou word. Suid-Afrika het die reeks nogtans nie as gunstelinge aangetree nie. Die geïnspireerde Suid-Afrika, gelei deur Sherwell en hul draaierkwartet, het egter in ’n verrassende uitslag in Johannesburg Engeland met 1 paaltjie verslaan en vervolgens hul eerste toetsoorwinning behaal. Schwarz, Vogler en Faulkner het die pad vir Suid-Afrika gebaan.[16] Daarna kon Suid-Afrika Engeland met 9 paaltjies in die tweede toets in Johannesburg verslaan, ’n oorwinning met 243 lopies in die derde toets op dieselfde plek en in die vyfde toets ’n oorwinning met ’n beurt en 16 lopies in Kaapstad aanteken en sodoende die reeks 4–1 teen Engeland te beklink. In die reeks neem Schwarz 18 paaltjies teen 17.22, en Faulkner 14 paaltjies teen 19.42. Vogler was nie suksesvol nie met 9 paaltjies teen 22.33.[16] Die reeks word algemeen beskou as dié wat Suid-Afrika se vestiging as ’n toonaangewende krieketkrag onder die toetsnasies gevestig het. Die MKK het in 1907 hul belofte nagekom deur Suid-Afrika vir ’n toer van amptelike toetse na Engeland te nooi. Hoewel dié reeks 1–0 ten gunste van Engeland met twee gelykopuitslae afgesluit is, is die kwartet rondom Schwarz, Faulkner, Vogler en White vir hul uitsonderlike kwaliteit van draaiboulwerk geloof,[21] beide Schwarz en Vogler is die volgende jaar as Wisden se krieketspelers van die jaar aangewys – die eerste Suid-Afrikaners wat dié eer te beurt geval het.[22]

Engeland se volgende toer na Suid-Afrika was in 1909–10. Suid-Afrika was weereens die dominerende span, en kon die vyf-toetsreeks 3–2 beklink, met oorwinnings in die eerste toets in Johannesburg met 19 lopies,[23] in die tweede toets in Durban met 95 lopies,[24] en met 4 paaltjies in die vierde toets in Kaapstad.[25] Die Suid-Afrikaanse kaptein was Tip Snooke.

Die Suid-Afrikaanse krieketspan het in 1910–11 vir die eerste keer na Australië getoer. Die Australiese span is destyds as die beste krieketspan beskou, en die tydperk word die "Goue tydperk van Australiese krieket" genoem.[26] Aangevoer deur die legendariese Clem Hill en die kolfbeurte van Victor Trumper, kon Australië die vyf-toetsreeks maklik met 4–1 beklink, hoewel Suid-Afrika sy eerste oorsese toets op 13 Januarie 1911 kon wen en sy eerste toetsoorwinning oor Australië in die derde toets op die Adelaide-ovaal kon aanteken.[27] Dié toer is gekenmerk deur die opkoms van Billy Zulch as ’n spesialiskolwer in die Suid-Afrikaanse krieketspan; en ná ’n onverskrokke 150 in die eerste toets op Sydney-krieketveld in ’n swaar beurtnederlaag vir Suid-Afrika,[28] kon hy met 105 Suid-Afrika se hoogste individuele telling in hul eerste oorsese toetsoorwinning in Adelaide, in ’n wedstryd wat ook deur die veelsydige prestasies van Charlie Llewellyn en die uitstekende boulwerk deur Reggie Schwarz gekenmerk is, aanteken.

Suid-Afrika se volgende internasionale krieketbetrokkenheid was ’n driehoekige toernooi in Engeland, bestaande uit Engeland, Australië en Suid-Afrika, destyds die enigste toetsspelende nasies. Die draaiboulers Schwarz en White het reeds hul hoogtepunt bereik, en Vogler het reeds afgetree. Daarbenewens het onttrekkings van sleutelspelers soos Sherwell daartoe gelei dat Suid-Afrika nie meer die gunstelinge was nie. Suid-Afrika het die toernooi laaste afgesluit, maar die reeks was noemenswaardig vir die debuut van Herbie Taylor, beskou as een van die beste kolwers destyds. Die toernooi het die internasionale swanesang vir beide Schwarz en White ingelui. Die toernooi was ook op die hoogtepunt van die kort, maar gematigde suksesvolle toetsloopbaan van die medium-snelbouler Sid Pegler, wie se opkoms met die agteruitgang van beide Schwarz eb Vogler saamgeval het, wat daartoe gelei het dat hy vir ’n kort tydperk die topbouler van die Suid-Afrikaanse aanvallende boulwerk en ’n deurslaggewende sukses in die driehoekige toernooi was, voordat hy weens sy verpligtinge as ’n koloniale distrikskommissaris in Njassaland hom van krieket moes onttrek – waarvolgens die groot potensiaal wat hy in die driehoekige toernooi getoon het en die verwagtinge dat hy in die volgende jare ’n steunpilaar in die Suid-Afrikaanse boulwerk sou wees, toe nie vervul is nie.

Die ontsaglike kolwer Herbie Taylor is as kaptein van die Suid-Afrikaanse span teen die besoekende Engelse span in 1913–14 benoem; dié toetsreeks was Suid-Afrika se laaste internasionale krieketbetrokkenheid voor die Eerste Wêreldoorlog. Die algehele reeks was baie swak vir ’n Suid-Afrikaanse span besig met oorgang, en hulle het versuim om die vorige prestasies van die spanne in 1905–06 en 1909–10 te herhaal, nadat hulle die vyf-toetsreeks met 4–0 teen ’n gedugte Engelse span onder die banier van die MKK verloor het. Die reeks is egter gedenkwaardig vir Herbie Taylor se buitengewone boulwerk, wat sy aankoms as ’n nuwe kolos in die wêreldspel ingelui het, nadat hy ’n merkwaardige 508 lopies met ’n gemiddelde van 50.80 teen ’n uitstekende Sydney Barnes, wat ’n rekord van 49 paaltjies tydens die reeks met net 10.93 geneem het. Die krieketgeskiedkundige H.S. Altham skryf: "Die Engelse krieketspelers was eens dat ’n fyner kolfwerk as syne teen Barnes op sy beste hulle nooit gehoop het om te sien nie." Neville Cardus beweer dit was "miskien die vaardigste van alle toetsverskynings deur ’n kolwer." Cardus het na Taylor ook as "een van die ses grootste kolwers van die na-Grace-tydperk" verwys.

Tussenoorlogse jare[wysig | wysig bron]

Bruce Mitchell teken 3 471 toetslopies aan, destyds ’n nasionale rekord
Dudley Nourse teken 2 960 toetslopies in 34 toetse teen 53.81 en nege honderdtalle aan, destyds ’n nasionale rekord
Eric Rowan het altesaam 1 948 eersterangse lopies en ses honderdtalle aangeteken
Die veelsydige Xen Balaskas het 2 696 eersterangse lopies teen 28.68 aangeteken en 276 paaltjies teen 24.11 geneem

Die Groot Oorlog het tot die voorlopige onderbreking van alle internasionale krieket gelei. Die Curriebeker, wat voorheen net tydens die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) en tydens Engelse toere in Suid-Afrika nie aangebied is nie, is ook tydens die Eerste Wêreldoorlog (1914–18) afgelas. Die krieketaktiwiteite in Suid-Afrika het met die ondertekening van die wapenstilstand op 11 November 1918 tot ’n normale vlak teruggekeer.

Die naoorlogse Suid-Afrika het in 1919–20 teen ’n Australiese Koninklike Gewapende Magtespan meegeding wat met krieketspelers van ’n kaliber soos Jack Gregory, Herbie Collins, Bert Oldfield en Nip Pellew kon spog. Die Suid-Afrikaanse span het albei hulle wedstryde teen dié span verloor.

Australië het in 1921–22 die eerste internasionale span geword om ’n amptelike toer na Suid-Afrika te onderneem. Die eerste twee toetse in Durban en Johannesburg was gelykop,[29][30] maar Australië kon dié reeks 1–0 met ’n oorwinning van 10 paaltjies in die derde toets in Kaapstad beklink.[31][32] Herbie Taylor, wat die Suid-Afrikaners aangevoer het, het 200 lopies teen 33.33 aangeteken. Claude Carter was Suid-Afrika se beste bouler, en het 15 paaltjies teen 21.93 geneem.[33]

Die volgende seisoen, in 1922–23, het ’n Engelse span na Suid-Afrika getoer. Soos nege jaar tevore was Taylor op sy beste. In die eerste toets in Johannesburg het hy op nommer drie gekolf en in die tweede beurt ’n uitstekende 176 aangeteken, die naasbeste telling in die wedstryd was 50.[34] Taylor se telling het 25 grenshoue ingesluit en was die hoogste nog deur ’n Suid-Afrikaner teen Engeland.[35] Suid-Afrika het die toets met 168 lopies gewen, dit was Taylor se eerste oorwinning beide as ’n kaptein en as ’n toetsspeler.[36] In die tweede toets kon hy tellings van 9 en 68 aanteken, waarna Engeland net-net met 1 paaltjie kon wen.[37] In die derde toets in Durban is hy weer opgeskuif om die beurt af te skop, en hy teken 91 aan en deel 110 met Bob Catterall. Die derde dag se spel het uitgereën, wat die uitslag in ’n onvermydelike gelykop laat eindig het.[38] Die vierde toets was ook ’n gelykop, Taylor teken 11 as nommer vier aan en ná sy terugkeer in die tweede beurt behaal hy 101. Wisden skryf: "Taylor, wat vrylik uitgeslaan het toe die vrees vir die nederlaag weg was, het ’n meesterlike spel gespeel, maar hy het ook ’n bietjie geluk gehad".[39] Nadat die reeks steeds gelykop met 1–1 was, is die vyfde en laaste toets sonder tydbeperking gespeel om ’n reekswenner te verseker. Engeland se C. A. G. Russell teken twee honderdtalle in die wedstryd aan en vir Suid-Afrika is ’n teiken van 344 in die vierde beurt gestel. Taylor, op nommer vier, het vir vier en ’n halfuur in ’n beurt van 102 gekolf, maar min ondersteuning van sy spanmaats geniet en Suid-Afrika het met 109 lopies verloor.[40] Taylor het die reeks met 582 lopies teen 64.66 afgesluit en was die voorste lopiemaker vir albei spanne, sy totaal was 278 meer as die naasbeste Suid-Afrikaner.[41] Sy algehele reekstelling was destyds ’n toetsrekord vir ’n kaptein, en is later deur Don Bradman in 1936 verbeter,[42] sy drie honderdtalle in die reeks is ’n Suid-Afrikaanse rekord wat eers in 2003/04 deur Jacques Kallis verbeter is.[43] Die Wisden-verslag oor die reeks skryf dat "H. W. Taylor ’n kolwer van sy eie klas was".[44] Die reeks het Taylor se status as ’n topkolwer in internasionale krieket gevestig.

Nadat Faulkner in 1924 sy uittrede bekend gemaak het, het die Suid-Afrikaners, wat met Taylor en Cattrell net oor twee kwaliteitspelers beskik het, in die 1920’s ’n onvrugbare tydperk betree. Maar met die koms van ’n nuwe generasie Suid-Afrikaanse krieketspelers in die 1930’s, des te meer in hul kolfwerk as in hul boulwerk, soos Bruce Mitchell, Xen Balaskas, Ken Viljoen, Dudley Nourse, Eric Rowan, Alan Melville, Pieter van der Bijl, en Ronnie Grieveson het weereens verseker dat Suid-Afrika oor ’n nasionale span van ’n top gehalte beskik. Die span se destydse leidende kolwers was Mitchell, Nourse, Rowan, Melville, en van der Bijl. Veral Nourse was bekend vir sy hand-oog-koördinasie en sy uitstekende veldwerk, een van vele wat Suid-Afrika oor die volgende dekades op die veld sou stuur; natuurlike vaardighede wat volgens oorlewering geïnspireer en ontwikkel is deur sy pa Dave se weiering om hom as ’n jongeling af te rig, het geëis dat hy die beginsels van die spel op sy eie leer, soos hy dit ook gedoen het. Hierdie Suid-Afrikaanse span was ook anders as vorige Suid-Afrikaanse spanne in een opsig: terwyl die vorige spanne geheel en al bestaan het uit spelers van ’n Britse oorsprong, het hierdie span Afrikaners soos van der Bijl en Grieke soos Balaskas ingesluit, laasgenoemde word algemeen as die beste Griekse krieketspeler nog beskou.[45]

Vanaf 3 tot 14 Maart 1939 is die bekende "tydlose toets" tussen Suid-Afrika en Engeland in Durban gespeel, wat ten spyte van sy duur onbeslis geëindig het. Die wedstryd kon nog voortgeduur het, maar vir die Engelse span was dit belangrik om nog die uitgaande skip, die Athlone Castle, te haal wat op 17 Maart van Kaapstad na Europa sou vaar, omdat oorlog met Duitsland al hoe meer waarskynlik geword het.[46]

Naoorlogse jare[wysig | wysig bron]

Die Suid-Afrikaanse kaptein Alan Melville in 1947
Krieketwedstryd tussen Nederland en Suid-Afrika op VRA-krieketveld in Amstelveen op 16 September 1951

Soos tydens die Eerste Wêreldoorlog is tydens die Tweede Wêreldoorlog alle internasionale krieket onderbreek. Die Suid-Afrikaanse krieketspan het in 1947 na Engeland getoer. Op Trent Bridge het Alan Melville saam met adjunkkaptein Dudley Nourse ’n toetsrekord om die derde paaltjie met 319 behaal. Die volgende jaar is Nourse, ’n 38-jarige kaptein van Natal, as kaptein vir die 1948 MKK se toetse in Suid-Afrika benoem.[47]

Suid-Afrika het in 1969–1970 sy grootste sukses in die tydperk voor die boikot behaal met ’n oortuigende oorwinning met 4-0 in die toetsreeks teen Australië.

Suid-Afrika het tot in 1970 voortgegaan om gereelde reekse teen Engeland, Australië en Nieu-Seeland te speel,[48] terwyl ander krieketnasies soos Indië en Wes-Indië Suid-Afrika reeds geboikot het. Volgens die destydse ledereëls van die Imperiale Krieketraad (IKR) moes Suid-Afrika met sy uittrede uit die Britse Statebond in Mei 1961 ook die IKR verlaat. Ondanks die verandering aan die reëls in 1964, waarvolgens ander nasies ook assosiaatlede kon wees, het Suid-Afrika nie weer aansoek vir lidmaatskap gedoen nie.[49] As gevolg van Suid-Afrika se apartheidswette, waarmee die rasseskeiding in 1948 amptelik geword het, is nieblanke spelers (onder die wetgewing gedefinieer as "swart", "gekleurd" of "Indiër") uitgesluit om in toetse vir Suid-Afrika te speel.[50] Een van die bekendste Suid-Afrikaanse uitgewekenes is Basil D'Oliveira, wat net vir Engeland internasionale krieket gespeel het, maar nooit vir sy geboorteland Suid-Afrika nie.

Internasionale verbanning[wysig | wysig bron]

Die anti-apartheid-beweging het die IKR in 1970 ’n moratorium op toere laat goedkeur.[51] Hierdie besluit het spelers soos Graeme Pollock, Barry Richards en Mike Procter vir die grootste tydperk van hul loopbane van internasionale toetse ontneem. Dit het ook tot die emigrasie van toekomstige sterre soos Allan Lamb en Robin Smith, albei sou later vir Engeland speel, en Kepler Wessels, wie aanvanklik vir Australië begin speel het voordat hy na Suid-Afrika terugkeer. Destydse wêreldklasspelers soos Clive Rice en Vintcent van der Bijl het, ondanks hul sterk eersterangse prestasies, ook nooit toetswedstryde gespeel nie.

’n Reënboognasie[wysig | wysig bron]

Die kolwer Hansie Cronjé, Suid-Afrika se kaptein gedurende die 1990’s
Clive Rice in die vroeë 1990’s

Die IKR het in 1991 Suid-Afrika as ’n toetsnasie hertoegelaat, en die span het sy eerste goedgekeurde internasionale wedstryd sedert 1970 (en sy eerste EDI ooit) op 10 November 1991 teen Indië in Kolkata gespeel. Suid-Afrika se eerste toets na sy heraansluiting is teen Wes-Indië op 22 April 1992, met Kepler Wessels as kaptein, gespeel. Die toets is in Bridgetown, Barbados, gehuisves en Suid-Afrika het met 52 lopies verloor.[52] Suid-Afrika het ook aan die Krieketwêreldbeker 1992 deelgeneem, hul eerste krieketwêreldbekertoernooi ooit, en hulle het tot die halfeindstryd gevorder, waar Suid-Afrika deur Engeland met 19 lopies verslaan is, nadat die teiken volgens die omstrede ou reënreël hersien is. Dié reël word meestal vir Suid-Afrika se destydse mislukking verantwoordelik gemaak. Die Duckworth-Lewis-metode is eers later ingevoer.

Sedert Suid-Afrika se herinstelling in 1992 het hulle gemengde resultate behaal, en die Krieketwêreldbeker 2003 saam met Kenia en Zimbabwe aangebied. Volgens algemene sieninge het die meeste Suid-Afrikaanse spanne,[53] met sterre soos Allan Donald, Shaun Pollock, Gary Kirsten, Jacques Kallis en Hansie Cronjé tydens die krieketwêreldbekertoernooie erg onderpresteer, en bekendheid verwerf as "chokers", nadat Suid-Afrika die halfeindstryd vier keer kon maak (in 1992, 1999, 2007 en 2015), maar die eindstryd elke keer misgeloop het. Gedurende die tweede helfte van die 1990’s het Suid-Afrika die hoogste wenrekord van elke EDI-spelende span gehad, maar hulle is tydens die Krieketwêreldbeker 1996 reeds in die kwarteindstryd uitgeskakel, en hulle is tydens die 1999 in die halfeindstryd volgens ’n swakker nettolopietempo in die tabel uitgeskakel, nadat hulle in die halfeindstryd teen die latere kampioen Australië gelykop gespeel het.

In die 1990’s het Suid-Afrika, soos in ander sportsoorte ook, ’n kwotastelsel ingestel om nie-blanke spelers toegang tot mededingende sportsoorte te gee.[54] In 1998 het die snelbouler Makhaya Ntini die eerste swart Proteaspeler geword.

Suid-Afrika se mees noemenswaardige internasionale titel (en hul enigste tot dusver) is hul kampioenskap tydens die eerste Kampioenetrofee in 1998, nadat die Proteas die eindstryd teen Wes-Indië gewen het. In dieselfde jaar kon hulle ook die goue medalje tydens die Statebondspele in Maleisië inpalm.

Tydens die Krieketwêreldbeker 1999 in Engeland het Herschelle Gibbs in die belangrike wedstryd tydens die tweede rondte teen Australië ’n bal wat hy wettiglik gevang het per ongeluk laat val het – hy wou eintlik net die bal in die lug opgooi om te seëvier – waardeur die Australiese kaptein Steve Waugh verder kon kolf. Waugh het vervolgens ’n beslissende honderdtal aangeteken, waardeur Australië die wedstryd gewen en tot die halfeindstryd gevorder het. In dié wedstryd het albei spanne herontmoet. Suid-Afrika het in die laaste boulbeurt 'n sekere oorwinning weggegooi ná ’n misverstand tussen die twee kolwers en die wedstryd net gelykop laat eindig, waarvolgens Australië weens sy beter lopietempo die eindstryd gehaal het. Australië het later die wêreldkampioen geword.

21ste-eeuse Proteas[wysig | wysig bron]

Toetswedstryd tussen die Proteas en Engeland in Januarie 2005 op Nuweland-krieketveld in Kaapstad
EDI-wedstryd tussen Australië en Suid-Afrika in Desember 2006 in Brisbane
Suid-Afrika boul teen Australië in 2007
Die Suid-Afrikaanse span omring Mark Boucher, nadat hy deur ’n afwering getref is
Wedstryd tussen Indië en Suid-Afrika op Melbourne-krieketveld tydens die Krieketwêreldbeker 2015

Aan die begin van die nuwe millenium is die Suid-Afrikaanse krieket in April 2000 deur ’n omkoopskandaal geteister, waarin veral die kaptein en kolwer Hansie Cronjé betrokke was. Op 11 Oktober is hy deur Krieket Suid-Afrika lewenslank uit alle krieket verban.[55]

Tydens die Krieketwêreldbeker 2003 was die gasheer Suid-Afrika een van die gunstelinge, maar is met die verskil van een lopie in die groepfase uitgeskakel, nadat hulle die benodigde aantal lopies in die laaste wedstryd teen Sri Lanka misgetel het. Dié wedstryd is deur opkomende reën bedreig en amper afgelas. Suid-Afrika kon die wedstryd nog beklink het, omdat die aantal beurte voldoende was..Hul kaptein en veelsydige Shaun Pollock het die Duckworth-Lewis-metode se tabel egter misgelees en sy twee kolwers foutiewe inligting gegee, omdat hy geglo het die aantal benodigde lopies (teiken) was een minder as wat dit werklik was. Hulle het die wedstryd dus met een lopie verloor. Pollock het daarna as kaptein uitgetree, maar nog vyf jaar suksesvol vir Suid-Afrika gespeel; Graeme Smith het die nuwe kaptein geword. Hulle is ook deur die pers gekritiseer nadat hulle noodsaaklike wedstryde tydens internasionale toernooie soos die Kampioenetrofee in 2002 en die Twintig20-wêreldbeker in 2007 verloor het.[56]

Ná beide Allan Donald en Shaun Pollock se uittrede uit internasionale krieket en Cronjé se skorsing en latere dood in ’n vliegtuigongeluk op 1 Junie 2002,[57] moes die span weer van vooraf begin. Graeme Smith is as kaptein benoem, en nadat beide Smith en Jacques Kallis beserings opgedoen het, het Ashwell Prince op 12 Julie 2006 as toetskaptein debuteer. Op 29 het hy die eerste nie-blanke kaptein van die eens heeltemal blanke Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan geword. Alhoewel die rassekwotabeleid in 2007 herroep is,[58] moes volgens ’n nuwe reël wat in 2016 goedgekeur is, die span in internasionale wedstryde ten minste ses swart spelers insluit, waarvan twee swart Afrikane moet wees.[59]

Suid-Afrika het op 12 Maart 2006 in Johannesburg die wêreldrekord vir die hoogste suksesvolle lopiejaag in EDIs aangeteken, nadat hulle op 438/9 ná 49.5 beurte was, en met die voorlaaste aflewering Australië van ’n oorwinning ontneem het. Dit is terselfdertyd die naashoogste telling wat nog aangeteken is. Die wedstryd word as die beste EDI beskou wat ooit gespeel is.

Tydens die Krieketwêreldbeker 2007 in Wes-Indië het die Proteas soos ’n tuimeltrein begin met duidelike oorwinnings oor Engeland, Wes-Indië, Ierland, Nederland en Skotland, asook ’n naelskraapse oorwinning oor Sri Lanka, maar ook teleurstellende nederlae teen Australië, Nieu-Seeland en Bangladesj gely, wat hulle van die eerste plek in die groepfase ontneem het. In die halfeindstryd het Suid-Afrika met net 149 lopies sy tot dusver laagste telling tydens krieketwêreldbekertoernooie aangeteken en is vervolgens deur Australië met 7 paaltjies uitgeboul.

Tydens die Krieketwêreldbeker 2011 het Suid-Afrika Groep B eerste afgesluit, nadat die Proteas al hul teenstanders kon verslaan, insluitende ’n beroemde oorwinning oor die gasheer Indië. In die kwarteindstryd is hulle egter deur Nieu-Seeland uitgeskakel, nadat Suid-Afrika dramaties ineengestort het en 8 paaltjies vir net 68 lopies verloor het. Suid-Afrika het Nederland met 231 lopies in Mohali tydens die groepwedstryd verslaan. Die 231-lopie-oorwinning is die vierde hoogste telling van enige span in ’n krieketwêreldbekertoernooi en die hoogste vir Suid-Afrika in krieketwêreldbekertoernooie. Dit was ook die tweede hoogste oorwinning vir Suid-Afrika in EDIs.[60] Die vennootskap van 87 lopies tussen JP Duminy en Colin Ingram is die hoogste om die sesde paaltjie vir Suid-Afrika tydens krieketwêreldbekertoernooie. Die Proteas se hoogste vennootskap om die sesde paaltjie in EDIs is die 137 tussen Hansie Cronjé en Shaun Pollock teen Zimbabwe in 1997. Die seëviering is Suid-Afrika se sewende met ’n telling van honderd of meer lopies tydens krieketwêreldbekertoernooie.[61]

Met die insluiting van kwaliteitspelers soos AB de Villiers en Hashim Amla het die Suid-Afrikaanse krieketspan in die onderskeidelike IKR-ranglyste begin verbeter. Ná die aftrede van baie hoofspelers uit die Australiese span wat die vroeë 2000’s oorheers het, was die wedren om die eerste plek in die Toetskampioenskap ’n oop wedren, met beide Indië en Engeland wat die eerste plek net vir ’n kort tydperk beklee het. Suid-Afrika het in 2012 vir ’n drie-toetsreeks na Engeland getoer waarvan die wenner die eerste plek op die toetsranglys sou beklee. Suid-Afrika kon die reeks maklik 2–0 beklink en sodoende die eerste plek op die ranglys inneem, ’n plek wat hulle vanaf 20 Augustus 2012 vir ’n volle kalenderjaar beklee het.[62] Agt dae later, op 28 Augustus 2012, het Suid-Afrika die eerste span geword wat die eerste plek in al drie vorme van krieket beklee het.[63]

In Februarie 2014 het Suid-Afrika teen Australië in ’n toetsreeks gespeel, waarvan die wenner die eerste plek op die ranglys sal beklee. Australië kon die reeks 2–1 wen.[64] Suid-Afrika kon egter later dié jaar die eerste plek herower. Op 20 Maart 2016 het Suid-Afrika die derde plek in toetskrieket beklee.[9]

Gedurende Suid-Afrika se oorheersing van toetskrieket was hul EDI- en T20I-uitslae veel minder konsekwent, en Suid-Afrika was met die oog op beide die T20-wêreldbeker in 2014 en die Krieketwêreldbeker 2015 op soek na ’n wenformule. ’n Gedenkwaardige EDI-reeksnederlaag teen Nieu-Seeland tuis in Januarie 2013, en ’n verdere nederlaag in Sri Lanka het Suid-Afrika se moeilikhede uitgelig. Deur vroeë uitskakelings tydens beide die T20-wêreldbeker in 2012 en die Kampioenetrofee in 2013 kon Suid-Afrika net sy status as "chokers" tydens belangrike toernooie bevestig. Gedurende die later jare van Smith se loopbaan het Suid-Afrika die kapteinskap in die korter vorme van die spel verdeel; die EDI-span is gelei deur AB de Villiers en die T20I-span deur Faf du Plessis. Ná Smith se aftrede is Hashim Amla as kaptein van die toetsspan benoem, en hy het die span tydens sy eerste toets in Galle in Sri Lanka tot ’n oorwinning gelei.

Selfs ná baie terugslae was hul grootste hartseernederlaag tydens die Krieketwêreldbeker 2015 se halfeindstryd teen Nieu-Seeland in ’n amper uitgereënde gelykop. Nadat hulle eerste begin kolf het, was Suid-Afrika op 281/5 en het ’n hersiene teiken van 298 vir Nieu-Seeland gestel, danksy uitstekende kolfwerk deur Faf du Plessis, David Miller en kaptein AB de Villiers. Die lopiejaag vir ’n reuseteiken van 298 vir Nieu-Seeland het neergekom op ’n uitstekende lopiejaag wat geïnspireer is deur hul kaptein Brendon McCullum. Maar die ware held van dié wedstryd was Grant Elliott, wat 84* insluitende ’n grenshou in die voorlaaste aflewering teen die destydse beste bouler Dale Steyn geslaan het. Dit het veroorsaak dat Suid-Afrika uit die 2015-wêreldkampioenskap geskakel is, ondanks die feit dat hulle fantastiese krieket gedurende die hele toernooi gespeel het. Ná ’n goeie wêreldbekertoernooi het Suid-Afrika die EDI-krieket in bilaterale reekse oorheers wat die Proteas tot die eerste plek op die IKR se EDI-ranglys geneem het.

Die toetsreeks tussen Australië en Suid-Afrika in 2018 is deur die krieketbalpeuterskandaal oorskadu, waarin Cameron Bancroft probeer het om die een kant van die bal met skuurpapier grof te maak. Beide die kaptein, Steve Smith, en onderkaptein, David Warner, was in die beplanning van hierdie manipulasie betrokke en al drie is ongekende lang skorsings uit internasionale en plaaslike krieket deur Krieket Australië opgelê.

Tydens die Krieketwêreldbeker 2019 het Suid-Afrika sy openingswedstryd teen die gasheer en latere kampioen Engeland verloor en voortgegaan met nederlae teen Bangladesj en Indië. Die wedstryd teen Wes-Indië is uitgespoel en hulle het Afghanistan verslaan, maar toe teen Nieu-Seeland en Pakistan verloor. Altesaam kon die Proteas tydens die groepfase net drie oorwinnings aanteken en nie tot die uitklopfase deurdring nie, hul ergste uitslag tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi sedert die Krieketwêreldbeker 2003 tuis. Ná afloop van hierdie toernooi was Suid-Afrikaanse krieket op sy laagtepunt en die span het, ná bedankings onder andere van Hashim Amla, ’n nuwe hervorming ondergaan. Tydens hul toer na Indië kon die Indiese nasionale krieketspan skoonskip met Suid-Afrika afreken en die drie-toetsreeks 3–0 wen, waarvan die laaste twee toetse elk met ’n beurt en meer as 100 lopies. Dit was Indië se eerste skoonskiptoetsreeks ooit teen die Proteas.[65] Die laaste keer wat Suid-Afrika agtereenvolgende toetse met ’n beurt verloor het, was in 1935–36 tuis teen Australië.[66]

Tussen Desember 2019 en Februarie 2020 het Engeland vir vier toetse, drie EDI- en drie T20-wedstryde na Suid-Afrika getoer, waarvan Engeland die toetsreeks met 3–1 en die T20-reeks met 2–1 gewen het, terwyl hulle in die EDI-reeks gelykop gespeel het.[67] Ná die Engelse het die Aussies vir drie EDI- en drie T20-wedstryde na Suid-Afrika getoer, waarvan die Proteas die EDI-reeks met 3–0 skoonskip beklink het, terwyl Australië die T20I-reels met 2–1 gewen het.[68] Kort ná die Australiese besoek sal die Proteas hul toer na Indië vir drie EDI-wedstryde hervat,[69] voordat hulle in Junie na Sri Lanka sal toer en in Julie en Augustus in twee toetse en vyf T20I-wedstryde teen Wes-Indië te staan sal kom.[70]

Huidige puntestand[wysig | wysig bron]

Teen 8 Maart 2020 het die Proteas 439 toetswedstryde gespeel, 165 gewen, 150 verloor, 124 het gelykop gespeel.[71] Die Proteas het 625 EDI-wedstryde gespeel, 385 geween, 216 verloor, 6 gelykop gespeel en 18 het onbeslis geëindig.[72] Hulle het 121 T20I gespeel, 70 gewen, en 49 verloor, 1 gelykop gespeel en 1 het onbeslis geëindig.[73]

Teen 8 Maart 2020 is Suid-Afrika vyfde in toetskrieket, vierde in EDI en vyfde in T20I.[9][10][11]

Kleure en naam[wysig | wysig bron]

Die Suid-Afrikaanse Proteas by The Oval in Augustus 2008
Die koningsprotea, kenteken van die Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan, die Proteas

Die Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan is na die koningsprotea (Protea cynaroides), Suid-Afrika se nasionale blom, benoem. Tot in die vroeë 1990’s het die Suid-Afrikaanse krieketspan, soos die Suid-Afrikaanse rugbyspan, as Springbokke bekend gestaan en hul kenteken was dié dier. Nadat die ANC die verkiesings in 1994 gewen het, is die spannaam, anders as by die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan, na "Proteas" verander.[74]

Suid-Afrika se truivervaardiger is New Balance wat in 2016 by Adidas oorgeneem het. Vorige verskaffers was ISC (1992–1996), Asics (1999), Admiral (2000–2003), Hummel (2004–2007) en Adidas (2011–2015). Die huidige borg sedert 2016 is Standard Bank, voorheen was dit Castle Lager.

Wanneer hulle toetskrieket speel, vertoon Suid-Afrika se wit kriekettrui op die linkerkant die koningsprotea (die embleem van die Suid-Afrikaanse Sportkommissie) met die Suid-Afrikaanse vlag bo-aan, die naam van die borg Standard Bank op die regterkant en New Balance se kenteken op die regtermou. Suid-Afrika se veldwerkers mag ’n groen pet of ’n wit sonhoed met die koningsprotea in die middel dra. Helms word ook groen geverf. Voor 1996 was die petkenteken die Verenigde Krieketraad van Suid-Afrika se ou kenteken, wat ’n sirkel met ’n gesuperponeerde bal bo ’n paaltjie in die middel en die naam "VERENIGDE KRIEKETRAAD VAN SUID-AFRIKA" rondom die sirkel. Voor 1991 was die petkenteken ’n springbokkop met die inskrif "S.A.K.R" in geel letters onder (wat na "S.A." met die jare van die toer, byvoorbeeld "S.A. 1982–83" verander het).

In die korter krieketvorme toon Suid-Afrika se EDI- en T20-truie die koningsproteakenteken met die nasionale vlag op die linkerkant van die trui, Standard Bank op die regterkant en New Balance se kenteken op die regtermou. In EDIs bestaan die trui uit ’n groen hemp met geel aksente en donkergroen gestileerde proteablare en groen broeke, terwyl die T20-trui ’n groen hemp met ’n geel gradiënt met die Oxigenkenteken op die voorkant en groen broeke. Vir albei truie is die veldwerkhoed ’n groen pet met wit pype en ’n geel lyn op die visier of ’n groen sonhoed, wat albei groen is met die koningsprotea op. Tydens internasionale toernooie in die korter krieketvorme word ’n veranderde trui-ontwerp met borgkentekens op die moue en South Africa op die voorkant gedra.

Sedert 2016 het Suid-Afrika verskeie wedstryde in ’n pienk weergawe van sy trui gespeel, om mense van borskanker bewus te maak.

Tuisstadions[wysig | wysig bron]

Die Kaapstadse Burgersentrum adverteer vir die Krieketwêreldbeker 2003

Nes ander vername krieketnasies soos Australië, Bangladesj, Engeland, Ierland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Wes-Indië en Zimbabwe beskik Suid-Afrika oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Proteas span vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Suid-Afrika in.

Suid-Afrika se eerste internasionale wedstryd is in 1889 op Port Elizabeth se St. Georgespark gespeel.[75]

Van Suid-Afrika se tradisionele krieketwedstryde op vakansiedae sluit in dié rondom Welwillendheidsdag op Kingsmead in Durban of SuperSport in Centurion. Enkele dae later word rondom Nuwejaarsdag tradisioneel op Nuweland in Kaapstad gespeel.

Suid-Afrika het saam met die Afrikalande Kenia en Zimbabwe die Krieketwêreldbeker 2003 aangebied. Suid-Afrikaanse stadions, wat tydens dié toernooi ingespan is, sluit in Wanderers in Johannesburg, Kingsmead in Durban, Nuweland in Kaapstad, SuperSport in Centurion, Mangaung-ovaal in Bloemfondtein, Willowmoore in Benoni, St. Georgespark in Port Elizabeth, Senwespark in Potchefstroom, Buffalopark in Oos-Londen, De Beers Diamond-ovaal in Kimberley, Bolandpark in die Paarl en die Pietermaritzburg-ovaal in Pietermaritzburg. Daarbenewens het Suid-Afrika al vername internasionale kriekettoernooie soos die T20-wêreldbeker in 2007 en die Kampioenetrofee in 2009 aangebied.

Uitslae[wysig | wysig bron]

IKR Wêreldbeker[wysig | wysig bron]

Jaar Uitslag
1975 Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
1979 Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
1983 Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
1987 Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
1992 Halfeindrondte – teen Engeland
1996 Kwarteindrondte – teen Wes-Indië
1999 Halfeindrondte – teen Australië
2003 Eerste rondte
2007 Halfeindrondte – teen Australië
2011 Kwarteindrondte – teen Nieu-Seeland
2015 Halfeindrondte – teen Nieu-Seeland
2019 Groepfase
2023 N.v.t.

IKR Twintig20[wysig | wysig bron]

Jaar Uitslag
2007 Super 8
2009 Halfeindrondte – teen Pakistan
2010 Super 8
2012 Super 8
2014 Halfeindrondte – teen Indië
2016 Super 10
2020 Gekwalifiseer
2021 N.v.t.

IKR Kampioenetrofee[wysig | wysig bron]

Jaar Uitslag
1998 Kampioen
2000 Halfeindrondte – teen Indië
2002 Halfeindrondte – teen Indië
2004 Eerste rondte
2006 Halfeindrondte – teen Wes-Indië
2009 Eerste rondte
2013 Halfeindrondte – teen Engeland
2017 Groepfase

Statebondspele[wysig | wysig bron]

Jaar Uitslag
1998 Goue medalje

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Faf du Plessis steps down as Test and T20I captain". ESPNcricinfo (in Engels). 17 Februarie 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  2. (en) "ICC Rankings". Internasionale Krieketraad.
  3. (en) "Test matches – Team records". ESPNcricinfo.
  4. (en) "Test matches – 2020 Team records". ESPNcricinfo.
  5. (en) "ODI matches – Team records". ESPNcricinfo.
  6. (en) "ODI matches – 2020 Team records". ESPNcricinfo.
  7. (en) "T20I matches – Team records". ESPNcricinfo.
  8. (en) "T20I matches – 2020 Team records". ESPNcricinfo.
  9. 9,0 9,1 9,2 "Men's Test Team Rankings" (in Engels). Internasionale Krieketraad. 2 Maart 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  10. 10,0 10,1 "Men's ODI Team Rankings" (in Engels). Internasionale Krieketraad. 3 Maart 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  11. 11,0 11,1 "Men's T20I Team Rankings" (in Engels). Internasionale Krieketraad. 3 Maart 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  12. 12,0 12,1 12,2 "History of South African sport – Cricket" (in Engels). BleacherReport. 9 November 2008. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  13. "1st Test, England tour of South Africa at Port Elizabeth, Mar 12-13 1889" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  14. (en) "Coverdrive: Owen Dunnell, South Africa's first skipper". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 April 2018. Besoek op 31 Maart 2018.
  15. Martin Williamson (28 November 2009). "The ignorant internationals" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 "South Africa beat England in a thriller to achieve their maiden Test win" (in Engels). Cricket Country. 8 Januarie 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  17. "England vs South Africa 1st Test 1895–96 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 17 Junie 2016.
  18. "England vs South Africa 2nd Test 1895–96 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 17 Junie 2017.
  19. "England vs South Africa 3rd Test 1895–96 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 17 Junie 2017.
  20. "Aubrey Faulkner: The first of the great South African all-rounders" (in Engels). Cricket Country. 17 Desember 2015. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 17 Junie 2017.
  21. (en) Foster, R. E. (1980). "South African bowling, 1907". In Green, Benny (red.). Wisden Anthology 1900–1940. Londen: Queen Anne Press. pp. 44–47. ISBN 0-362-00513-3.
  22. "Wisden's Five Cricketers of the Year". Wisden (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  23. "South Africa vs England 1st Test Scorecard 1909–10" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  24. "South Africa vs England 2nd Test Scorecard 1909–10" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  25. "South Africa vs England 4th Test Scorecard 1909–10" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  26. David Frith (20 Februarie 2010). "The golden age" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 April 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  27. "Australia vs South Africa 3rd Test Scorecard 1910–11" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  28. "Billy Zulch" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Oktober 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  29. "1st Test South Africa vs Australia 1921–22 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  30. "2nd Test South Africa vs Australia 1921–22 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  31. "3rd Test South Africa vs Australia 1921–22 Scorecard" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 18 Junie 2017.
  32. "Australia in South Africa Test Series, 1921/22 – Matches" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 April 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  33. "Test bowling for South Africa 1921–22" (in Engels). CricketArchive. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2019. Besoek op 4 Februarie 2017.
  34. "South Africa v England, 1922/23, First Test, Scorecard" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  35. "Statsguru – Test matches – Highest innings for South Africa against England" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  36. "Statsguru – HW Taylor – Test matches – Match results" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  37. "South Africa v England, 1922/23, Second Test, Scorecard" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  38. "South Africa v England, 1922/23, Third Test, Scorecard" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 November 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  39. "England v South Africa, 1922–23, Fourth Test – Match Report". Wisden Cricketers' Almanack – online archive (in Engels). John Wisden & Co. 1924. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  40. "South Africa v England, 1922/23, Fifth Test, Scorecard" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Mei 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  41. "England in South Africa Test Series, 1922/23 – Most runs" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  42. "Statsguru – Test matches – Most runs in a series by captain" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  43. "Statsguru – Test matches – Three or more hundreds in a series by a South African" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  44. "England M. C. C. team in South Africa 1922–23 – Series Report". Wisden Cricketers' Almanack – online archive (in Engels). John Wisden & Co. 1924. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  45. (en) Kuper, Simon (2010). "Graeme Pollock". In Stern, John (red.). My Favourite Cricketer. Londen: A & C Black. pp. 118–121. ISBN 978-1-4081-2340-9.
  46. "Everlasting Test goes down to the wire" (in Engels). ESPNcricinfo. 13 Maart 1939. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Desember 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  47. (en) The Times, 27 Oktober 1948, Cricket South Africa's Captain
  48. "Records / South Africa / Test matches / Series results" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Januarie 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  49. (en) "History of the International Cricket Council". Internasionale Krieketraad. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Julie 2009. Besoek op 17 November 2011.
  50. (en) (April 1971) “International Boycott of Apartheid Sport”.
  51. (en) Booth, Douglas (1998). The Race Game: Sport and Politics in South Africa. Routledge. p. 99. ISBN 0-7146-4799-3.
  52. "Only Test, South Africa tour of West Indies at Bridgetown, Apr 18-23 1992" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Junie 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  53. Pringle, Derek (18 Junie 2013). "Champions Trophy 2013: England (underachievers) v South Africa (chokers) battle to lose tags". The Daily Telegraph (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  54. "End in sight on for South Africa's quota system" (in Engels). The Daily Telegraph. 11 November 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Mei 2016. Besoek op 8 Maart 2020.
  55. "Cronje banned for life" (in Engels). ESPNcricinfo. 12 Oktober 2000. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 April 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  56. "South Africa choke on their lines again Hugh Chevallier in Durban" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Julie 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  57. "Cronje inquest opens" (in Engels). ESPNcricinfo. 8 Augustus 2006. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 April 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  58. "South Africa Remove Racial Quotas" (in Engels). BBC. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Januarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  59. "South Africa introduces racial quotas for national team" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 September 2016. Besoek op 8 Maart 2020.
  60. "Netherlands vs South Africa, ICC World Cup 2011" (in Engels). iccworld-cup2011.blogspot.com. Maart 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Desember 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  61. "South Africa vs Ireland, ICC World Cup 2011" (in Engels). iccworld-cup2011.blogspot.com. Maart 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Desember 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  62. "ICC Rankings" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 April 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  63. McGlashan, Andrew (28 Augustus 2012). "Amla ton leads SA to third No. 1 spot" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Februarie 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  64. (en) "Results | South Africa v Australia | ESPN Cricinfo". ESPNcricinfo. Besoek op 8 Maart 2020.
  65. "Virat Kohli & Co register comprehensive victory at Ranchi as India complete maiden whitewash against South Africa". Hindustan Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Desember 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  66. "Two in two for Nadeem as India wrap up 3-0 sweep". ESPNcricinfo (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Februarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  67. "England tour of South Africa 2019/20" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Februarie 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  68. "Australia tour of South Africa 2019/20" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Maart 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  69. "South Africa tour of India 2019/20" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Maart 2020. Besoek op 8 Maart 2020.
  70. "South Africa tour of West Indies and United States of America 2020" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Oktober 2019. Besoek op 8 Maart 2020.
  71. "Records / South Africa / Test matches / Result summary" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2018. Besoek op 8 Maart 2020.
  72. "Records / South Africa / One-Day Internationals / Result summary" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2018. Besoek op 8 Maart 2020.
  73. "Records / South Africa / Twenty20 Internationals / Result summary" (in Engels). ESPNcricinfo. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 November 2018. Besoek op 8 Maart 2020.
  74. Evans, Ian (16 Januarie 2008). "Symbol of unity: the Springbok vs the Protea". The Independent (in Engels). UK. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Julie 2018. Besoek op 8 Maart 2020.
  75. Markman, Ivor; Van Der Walt, Darryn. "1888/89 – The First Test" (in Engels). stgeorgespark.nmmu.ac.za. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Oktober 2006. Besoek op 8 Maart 2020.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

  • (en) Brown, Geoff en Hogsbjerg, Christian (2020). Apartheid is not a Game: Remembering the Stop the Seventy Tour campaign. London: Redwords. ISBN 978-1-912926-58-9.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  • (en) Murray, Bruce; Parry, Richard; Winch, Jonty, reds. (2018). Cricket and Society in South Africa, 1910–1971: From Union to Isolation. Palgrave Studies in Sport and Politics. Londen: Palgrave Macmillan. ISBN 978-3-319-93607-9.
  • (en) verskeie (1989). A Century of South Africa in Test & International Cricket 1889–1989. Ball. ISBN 978-0-947464-01-1.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]